Druckschrift 
Commentarius in secundum librum Sententiarum Petri Lombardi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

feratur ſurſuꝫ. uolatilia in aere ſubleuātur.eo uſqꝫ pn̄t aſcēdere quouſqꝫ inueniūt aerēhumidis exalatōibꝰ pingueſcentē. et hoc eſtquod dicit Augꝰ. iij. ſuper gen̄. ad lr̄aꝫ. Iſteinferior aer qui excipit exalatōes humidasmaris terre ad ſuſtinendas aues quodā craſſatur. non niſi ex aquis accipit al̓ia.qd̓ eniꝫ eius humidū ē hoc portat animaliūcorpora que ita utuntur penis uolātes. queadmodū piſces quibuſdā ſuis alis natātes.ꝓinde ſpūs dei ex aquis dicit eſſe productauolatilia. aquaꝝ eniꝫ natura bipartitū locuꝫſortita eſt. inferiorē .ſ. in unda labili. ſuꝑiorēvero aura flabili. illū deputatū natātibꝰ. iſtūvolātibꝰ. ſic hoc elemēto ꝯgruos duos etiāſenſus animalibꝰ datos uid̓mꝰ. olphatū explorādis vaporibꝰ. guſtū explorādis liquoribus. Ex predictis ergo patet rn̄ſio adqſtionē ꝓpoſitā. patet etiā rn̄ſio ad obiecta.quia in corporibꝰ animaliū predn̄antur elemēta paſſiua qͣꝫtuꝫ ad qͣꝫtitate molis. ſicuton̄dunt rōnes ad primā parte inducte. p̄dominātur nihilominᵐ actiua qͣꝫtuꝫ ad qͣꝫtitatem v̓tutis. ſicut on̄dunt quatuor rōnes inꝯͣrium addacte. Ad illud uero quod obīquinto in volatilibꝰ p̄dominetur aer ẜmqͣꝫtitate. quia aer mouetur ſurſū. dd̓m cadicitur motus ſequitur natura p̄dn̄antishoc ueruꝫ eſt de motu naturali qui debeturcorpori rōne ſui ponderis. eſt uerum demotu animali qui eſt a uirtute ip̄ius anime.corpora auteꝫ auiꝫ nature ſue relicta nūqͣꝫaſcēdūt in aera. ſed deſcēdūt ad terram.aūt aſcēdāt hoc ē uim anime ſuffragātibꝰſibi pēnis ſpiritibꝰ interioribꝰ uaporibꝰin aerem eleuatis. Ad illud quod obr̄aues ornant aera. dicendū non dicunturornare aera quia ibi magis quieſcant qͣꝫ interra. hoc enim eſt falſum. in terra enimeſcunt ab ea recipiunt alimetū. ſedmodi eſt. quia auiū actus motus maximeeſt in uolatu. quia illum exercent in aeraideo dicuntur aera decorare ornare. potiſſimū enim actum ſuum ibi exercent.Onſequeter qͣritur primo quoordine animalia ſunt productaEt circa hoc querūtur tria.Primo queritur de ordine productōis ex partę finis. Secūdo uero exparte tpris. Tertio uero de ordine pro-

ductionis quietis.Irca primum ſic proceditur etqueritur utrum omnia ſenſibiVi ſic uidetur. primo per ſcrilia facta ſint ꝓpter homineꝫ:ptura. gen̄. i. Dn̄amini piſcibus maris uolatilibus celi. ⁊c̄. et poſt. gen. ix. Omnes piſces maris manui veſtre traditi ſunt. omequod mouetur viuit. ergo omnia ad utilitatem hominis facta ſunt. Iem apo. i.cor. iij. Omnia ueſtra ſunt. hoc dicit uiris iuſtis. ergo propter uiros iuſtos omnia quecunqꝫ facta ſunt ſunt producta. ergo animalia ſenſibilia. Item phus. Homo eſtfinis quodāmodo omniū eorum que ſunt.ergo ſenſibiliū. Item omnia bonuꝫ expectant. non quodcūqꝫ. ſed ſlimuꝫ. ſicut uultDioª. phūs. ſed inter creaturas inferioresſolus homo natus eſt īmediate ad deuꝫ petingere. ergo alie creature ordinātur in finēmediāte homine. ſed quod in finem ordinatur mediāte alio eſt propter illud. ergo oīaſenſibilia facta ſunt propter homine. Sꝫꝯtra. Tante dignitatis eſt eſſe rerum fineꝫſicut eſt eſſe principiū. ſed ſenſibiliū aīaliuꝫſolus deus fuit principiū. ita. ergoeorūdem finis eſt homo ſꝫ deus. Iteꝫquedā ſunt animalia que ualent homini.niſi ad eſum. quedam que ualent̓ niſi adueſtimentū. ſed homoſ1 ſtētiſſet his indiguiſſet. ergo huiuſmodi animalia aut factaeſſent fruſtra. aut ſunt facta propter hominem. Si tu dicas deus ea fecit quiauidit hominem eſſe lapſurū. tunc uideturin uoluntate hominis peccato conſiſteretvtrum illa animalia fruſtra facta eſſent. qd̓falſū ē. Itē ſi aīalia fcā ſūt ꝓpt̓ hoīeꝫ. ergonulla debēt fcā ꝯͣ hoīeꝫ. ſꝫ beſtie fut nociue. ergo debuerūt fieri ī primaria reꝝ ꝯditōe. aut certe fruſtra fcā ſunt. Si tu dicasbeſtie pn̄t nocere ſi peccaſſꝫ. tūc vr peccatū hoīs ſit noua eis potētia tradita Itē ſi aīalia fcā ſūt ꝓpt̓ hītatōeꝫ hoīsdecofadā. in ſtatu īnocētie deberet habitatio fedari. vr̄ debuerūt corruptibilia al̓ia fieri ſuis corruptōibꝰ exalatō ibꝰificiūt aerē. Si tu dicas cōrrūpent̉. hocē ꝯͣ Aug. ſupͣ gen̄. ad lr̄aꝫ. li. iij. qui dicit. rūcfcā aīalia uiuētia de rapina. ait enim ſic.Quedā refectionē corporis ſui ex aliorum