I

¶ Item dictōne eterna non dicit deus niſiſemel. ſicut dicit̉ in pſalmo Semel locutuseſt deus. ſed cū produxit oꝑa. vi. dieꝝ in ꝓductōne cuiuſlibꝫ oꝑis dixit. ergo illud dicere nō ē eternū ſine generare filiū. ¶ Si tudicas ꝙ illd̓ dicere nō fuit vnū ſolū iteraturtamē ꝓpl̓ ml̓tos effcūs. Tūc videt̉ ꝙ ſi addicere ſeqͥtur facere ⁊ ſimul dixit. ergo ſil̓omīa fecit. ſed nō ſimul fecit ſicut dicit ſcriptura ⁊ .sͣ. ꝓbatu ē. ergo nō ſil̓ dixit.Propt̓ hoc qͣric Utrū dicere accipiat̉ hic tēporaliter vel eternaliter? Et ſi eternaliterqūo dictū poſſit eſſe temporale. Et ſi temporaliter qūo dicere temporale potuit oēmcreaturam p̄cedere? ¶ Item qͣſtio ē Utruaccipiat̉ notōnaliter vel eſſentialiter? Si autem accipiat̉ notōnaliter quo poneret efſcmaut qūo effcūs creatōnis quem deꝰ ꝓduxitdicēdo competat toti trinitati? Si vero eſſentialiter qūo poterit dici illd̓ referri ad naturam verbi per qd̓ facta ſūt oīa? cū verbūdicat̉ ꝑſonaliter ſicut in primo libro oſtēſūeſt. ¶ ℟. dd̓ ꝙ dicere vno modo connotateffectū in actu. Alio modo cōnotat eſſcm̄ inhabitu. Tercō modo nec in habitu nec in actu ¶ Dicit .n. vno modo qͣſi actu exteriꝰ.ſic dicere eſt aliquem effectu efficere in quodicens exprimit ſe. Et hoc modo dicit̉ dedicere ſiue naturam ꝓducendo in qͣ ſe declarat. ſiue aliqͥd inſpirando anime in quovolūtatem ſuam deōſtrat. ⁊ ſic pluries accipit̉ in ſcriptura ⁊ cōnotat effectū actualit̓.¶ Alio modo dicere dicit actū qͣſi interiꝰ. nihilominꝰ in relatu. ⁊ hoc modo dicit compoſitōnem ad uerbam cōceptu per quod dicensſe ⁊ omīa loqͥtur. per quem modū accipit̉ īpſalmo Semel locutus eſt deus. Glo. i. filium genuit in quo omīa diſpoſuit. ⁊ ſic dicere cōnotat effectuꝫ in habitu. quia dicereimportat diſpoſitōnem. ⁊ ad diſpoſitōneꝫſeqͥtur opus. ¶ Terco modo dicere dicit actum intrīſecū ⁊ abſolutū. Et hoc modo dicit Anſel. ꝙ dicere nō ē aliud qͣꝫ uidendo intueri. ⁊ ſic quelibꝫ pars dicit ſe ⁊ alia. ⁊ huicdicere nō rn̄det verbū conceptu. quia ẜmhunc modū idem pōt eſſe dices ⁊ dictu. etquod dicit̉. quelibꝫ .n. perſona ſeip̄a uidet etintuetur ſeip̄aꝫ. ⁊ ſic non conotat effectumnec actu nec hītu. ¶ Si ergo querit̉ Quo

modo accipiat̉ dicere in teꝝ ꝓductōne. Dicedum ꝙ pōt accipi primo mō .ſ. ꝓut connotat effectum in actu. ⁊ tunc dicere idemē qd̓ ꝓ lucere. Nec ē ibi nugato cū dicit̉ Dixit deus fiat. quia nō tātum importat ip̄amactōem ī ſe. ſed etiam ꝓut ē ad ipſius manifeſtatōnem. Et p̄mittit ſcriptura uerbū dicendi verbo faciendi vt in hoc oſtendat ꝙdeus maxima facilitate producit ſingula. nōquia aliqua vox creata rerū ꝓductōnē antecedat. Et ſic dicere in diuerſis diebus poteſt plurificari nō rōne principalis ſignati ſꝫcōnotati. Sicut patꝫ quia plurriū productorum plures ſunt ꝓductōnes paſſiue. ⁊ rōnecōnotati actiui dici pōt plurificari. ¶ Pōtnihilomin etia accipi ſcd̓o modo. Et ſic eſtſenſus Dixit .i. filium genuit in quo omīadiſpoſuit ⁊ ꝑ quem omīa produxit. Et ſicexponit beatus Aug. cum dicit ꝙ vox deiad naturam uerbi per qd̓ omīa facta ſunt refertur. ⁊ ad illud dicere ſequitur creaturamfieri. Sicut ad diſpoſitōnem ſequitur oputnō īmediate ut tunc ſit quādo quis primodiſponit ſed pro loco ⁊ tꝑe. ſcilꝫ ſicut directius diſpoſitō ordinauit. ⁊ ſic eſt in ꝓpoſito. Nam deus ꝓduxit nō tunc cuꝫ filiuꝫ genuit in quo diſpoſuit. ſed ſicut generandofilium ab eterno diſpoſuit ſe ꝓducturum ītēpore. ſic produxit in tempe. In ip̄a enimdiſpoſitōne dei eterna non ſolū erat ꝙ reproduceretur ſed etiā quādo producerētur.Et hoc modo dicere in diuerſis diebus dictum eandeꝫ importat diſpoſitōnem eternāin qua ſimul diſponūtur eternaliter qͣ ſucceſſiue producūtur ex tempore. Sic igiturprimo ⁊ ſcd̓o modo pōt hic accipi dicere. ſꝫſcd̓o modo magis proprie. Tercō autē mōnō uidetur hic accipi. quia nō cōnotatur ibialiquis effectus nec actu. nec habitu. nec uid̓tur illo tercō modo accipi proprie actus dicendi. Nam ſicut dictum fuit in prīo librodiſt. xxvii. Dicere proprie non eſt ſine verbo. ſicut nec proprie ibi dicit̉ eſſe locutio ubi nullus eſt ſermo. Nihilominꝰ tamen tercius modus accipiendi dicere non uidet̉ eſſeoīno improbādus ꝓ eo ꝙ ſatis ratōnabilit̓uidetur poſſe ꝯcēdi ꝙ quelibꝫ ꝑſona loqͣtſe alteri. Si .n. iſte actus qͥ ē dicere conuenit cuilibꝫ ꝑſone create. pōt cōuenir̄ cuilibꝫ