Druckschrift 
Commentarius in secundum librum Sententiarum Petri Lombardi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

fuiſſe in illo primo triduo. poſtea rationesprius inducte de naturali poteſtate in nulloeos ledunt. Auctoritates etiā ſacre ſcripture non uidētur ꝯtraire. quia diuiſio illa lucisa tenebris non intelligitur qͣꝫtum ad ſitumlocalem. ſed qͣꝫtum ad diſtinctionē formalē.ſicut diſtinguitur habitus a ſua priuatione. qꝛ ab hoc habitu in priuatiōem ꝓceſſuserat regreſſus. qͣꝫtum ad regreſſum in habitum dicitur feciſſe mane. quod quideꝫ faciebat emiſſione radioꝝ. Quātum uero adꝓgreſſum in priuationem dicitur feciſſe ueſperā. quod quid̓ fiebat radioꝝ ꝯtractione. Alius modus dicendi ē ẜm latinos doctores qui uidetur eſſe rōnabilior. qꝛ uirtuti naturali poſſibilior .ſ. lux illa noctem dieꝫfaciebat ſuo motu. ſicut ſol facit ſua alatōe.Intelligitur enim lux illa fuiſſe ubi nunc eſtſol. Nam ex illa formatus creditur eſſe ſol.ꝓducta fuit aūt ſuper eam ꝑtem ſuꝑ quameſt noſtꝝ hemiſperiū. illd̓ hemiſperiuꝫ illuminādo fecit diem. ꝓgrediens peruenit adoccaſum fecit ueſpe poſt deinde r̄grediens ad ortū fecit mane. vn̄ reſpectu uniuseiuſdē hemiſperii noctē diem faciebat ſucceſſiue. reſpcū uero hemiſperii nr̄i alteriꝰſimul faciebat dieꝫ ex una parte. et noctemex alia ex obiecto illius nature denſe eratin medio illius materie. que qͣꝫuis non eſſetadhuc in forma cōpleta. erat tn̄ in illa parteindenſata ut poſſet proiicere umbram. ſicutin parte ſuperiori pro ſua raritate. quadaꝫſubtilitate poterat ſuſciꝑe lucis influentiaꝫ. ideo utrūqꝫ hoꝝ inſinuans ſcriptura. dicitdiuiſit d̓s lucem a tenebris. qͣꝫtum ad exiſtēlucis in uno hemiſperio. tenebre in alio.factū eſt ueſpere mane qͣꝫtum ad receſſuma nr̄o hemiſperio qͣꝫtuꝫ ad regreſſū. Hūcęrgo modū tanqͣꝫ ꝓbabiliorem ſuſtinendo.Rn̄dendum eſt ad primuꝫ quod obicitur inꝯͣrium non erat ibi idoneitas ſpatii neccorporis per quod fieret motus alicuius orbis. dd̓m ſicut ſol in claritate illam lucemexcedit. ita etiam in motus regularitatepter orbium diſtinctionē ꝯplementum. etſicut lux illa claritatem habebat ſufficienteꝫpro illo ſtatu. ſic etiaꝫ ſuperior pars materieque minor erat purior uiaꝫ ſibi p̄bebat adnotum habilem. ꝙͣuis non eēt in tanta ꝑfe

ctione in qͣꝫta nunc eſt ether. Ad illd̓ qd̓obicitur materia ex omni parte erat untformis. dd̓m ex omni parte erat influentia lucis equaliter nata ſuſcipere. illa tn̄ lux poterat undiqꝫ illuminare ſicut ſol nūcpoteſt. ideo cum ex una parte illuminabatur ex alia parte erat obſcura. quia ad lu uniformiter erat diſpoſita. cum non poſſet ſimul illuminari. oportebat illumīari ſucceſſiue. et ita oportebat fieri noctem vieꝫ.Si tu queris quare deus non fecit lucem itaſufficiente undiqꝫ poſſet illuminare? dd̓m ſi ſic feciſſet. illam lucē eēt illuminatio.ſꝫ non horaꝝ diſtīctio. nec temporalis ſucceſſio. diuine aūt diſpoſitiōi placuit mundūquaſi curamen pulcherrimū quodam decurſu temporum uenuſtare. Ad illud quodobicitur ſemꝑ illuminabat. ergo ſemꝑ diēfaciebat. dd̓ non ſequitur. quia non quecūqꝫ illuminatio dies appellabatur. ſed illuminatio que eſt in noſtro hemiſperio. q magis dies dicebatur qͣꝫ illumīatio alterius hemiſperii. non ꝓpter id quod tunc erat ſolū.ſed etiam ꝓpter id quod tunc futuꝝ erat. Ad illud qd̓ obicitur ante fuerit ꝓducta qͣꝫ mota. dicenduꝫ in die naturali duoſunt uidelicet claritas aeris ſiue rei tranſparentis. ſucceſſio temporis. claritatē autemfaciebat lux radioꝝ multiplicitate in ꝑte materie trāſparentis. quia lux ſimul lucetilluminat. ſimul cepit: ſto modo dies cum luce. ſucceſſionē autem temporis faciebat uelipſa mutabilitas que erat in materia uniformi ante productionem lucis. uel etiam ipſalux mota que erat nubes lucida. ita utroqꝫ modo ſucceſſio temporis uel ſimul cumluce īcipiebat uel ante. illa ſucceſſio ad primum diem ſpectabat. Et ideo quocūqꝫdicatur dies. formatio lucis eſt opus primedici. non quia prima dies ipſam lucem p̄ceſſit. ſꝫ ſil̓ qͥa incepit dies cum luce. qͣꝫuis eniꝫmotus ſequatur eſſe ẜm naturam. tamē duratione poteſt ſimul cum mobili incipereEt ſi tu queras ubi inceperit moueri. Dico ubi facta eſt. Sed loco ubi facta eſt. dueſunt opiniones. Quidam euim dicūt luxfacta eſt in meridie. Et rōnem eius aſſignātduplicem. Unaꝫ quia lux illa faciebat primoneſpere poſtea mane. ſicut dic̄ ſcriptura.

5