Druckschrift 
Commentarius in secundum librum Sententiarum Petri Lombardi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

tertam. ſolus deus qui ſe ipſo cognoſcit eſtin actu reſpectu talis cognitionis. et illecognoſcit in deo uel per reuelationē factama deo. angelus uero qui indiget informatione ſpeciei per naturam eſt reſpectu taliuꝫin potentia. non actu. Sed hec poſitio uidetur in ſe claudere duo oppoſita. ſcilꝫ angelus habeat ſpecies uniuerſalium et ſuſcipiat poſt ſpecies ſingularium. Spēs enimſingularium eiuſdem ſpeciei non differuntniſi numero. et impoſſibile eſt accidētia eiꝰdem ſpeciei diuerſa numero eſſe in eodemſubiecto. ergo nullus intellectus poteſt habere plures ſpecies hominis. ſed ſi habetunam innatam. non poteſt aliam eiuſdemſpeciei recipere. ſicut nec due albedīes ſuntin eodem corpore. ſi dicas duarum albedinum ſimilitudines eſſe in eodem aere. etdiuerſa lumina eiuſdem nature ut dicit Dionyſius. et facies duorum hominum in eadem imagine. non eſt ſimile. quia idola etlumina in medio diſtinguntur per ſuas origines. diuerſe figure poſſunt in genere figure differre ſpecie. aliter ſufficit ſpecies figure cum numero. ſicut poſſum tres ſpeciesomnino ſimiles confingere. et ſic uidetur dicta poſitio contraria. Amplius ſi ſpecies ētotum eſſe formale indiuiduorum. ut dicitBoetiꝰ. nec eſt indiduatio niſi ex coniunction forme cum materia. ſi ſpecies exiſtensin intellectu omnino abſtrahit a materia.nullo modo in eodeꝫ intellectu eſt ponerediuerſas ſpecies ſiue formas ſolo numerodifferentes. et ſic redit idem qd̓ prius. ſcilꝫyſi intellectus angelicus habet omniū uniuerſaliū ſpecies innatas nullam ulteriꝰ ſpetiem recipit. ſed ſufficienter per illas omnia cognoſcit. Et ideo eſt tertia poſitio argelus omnia cognoſcit per ſpēties innatas. non quia non poſſit recipere ſpecies.tunc enim ſi deus crearet aliquid nouuꝫ inſpecie neceſſe eſſet angelum ignorare. qd̓ ſifalſum eſt. poſſet recipere. et ideo hec noneſt ratio. ſed hoc deus intellectum angelicum poſſibilem tot ſpeciebus impleuitper illas poterat omnia cognoſcere ſinereceptione noua. et ideo dicitur intellectusangelicus eſſe in actu reſpectu rerum. nonquia ſe ipſo ſit in actu. uel quia ſit actus. ſꝫper ſpecies factus eſt in actu. Et modus

intellectus iſtius poſitionis eſt hic Deusenim in angelis concreauit ſpecies uniuerſales omnium fiendarum rerum. et per illacertum eſt poteſt omnia uniuerſaliagnoſcere. poteſt etiam et ſingularia. ſꝫ nonniſi componat ad inuicem. ut patet. Si ergo habeo penes me ſpeciem figure. ſpecieꝫhominis. ſpeciem coloris et temporis.ponam ad inuicem ſine noua receptiōe ſpeciei cognoſcam indiuiduum in propria natura. ſed quia talis compoſitio niſi eſſet ẜmrectitudinem et correſpondentiam ad ip̄amrem eſſet fictio et deceptio. ideo angelus huiuſmodi indiuidua et ſingularia non cognoſcit niſi dirigat aſpectum ſupra ipſum conoſcibile. et ẜm illud qd̓ eſt in re ipſe componat ſpecies in ſe. et tunc habet ita claramet certam cognitionem de re ſicut ſi ſpecieꝫſtatim reciperet. Et hec poſitio magis placet. quia cōcors eſt rationi et philoſophieſacre ſcripture. et patet reſponſio ad omnia obiecta ſi bene intelligatur. Ad illudenim quod obicitur. angeli didicerūt ⁊cͣ.Dicendum hec poſitio bene ponit angelos multa diſcere. ſed propter hoc ſpēsnouas recipere. nec illd̓ ē īcōpoſſibile. Egoeīꝫ habeo ſpem homīs aīalis ſcio unāꝯcluſionē de eis. ſed multiplicem conuerſionem collationem poterit circa eaſdemres eaſdē ſpēs noua cognitio generaridiuerſas comꝑationes habitudines. itaaliquid addiſcam. ſed non nouam ſpeciemrecipiā. ſic āgeli multa didicerūt. tamē exꝓpria īduſtria. ex reualatione tum experientia Ad illud qd̓ obicitur. tunc cognoſceret ꝯtingētia abſentia. Dicendum ſicut tactuꝫ ē. ad cognitionē harū rerumꝑticulariuꝫ maxīe contingentiū non ſufficithabere ſpēs īnatas niſi aſpectꝰ āgelicusuertatur. ꝯuerſio reqͥrit rei exiſtētiā uel īſe uel ī cauſa. reqͥrit etiaꝫ p̄ſentiā. eo v̓t̓āgelica ē finita. id̓o in apꝓxīatiōe aliqͣ proportionali ē ſe cōuertit ad ex. ita pꝫ ꝓpt̓ hoc ꝯgnoſcit futura uel etiā ꝯtingētia. Ad illd̓ quod obicitur. aūt cognoſcit ſīgularia. aūt hꝫ ſpēs īfitas. Dico ꝯgnoſcit ſīgl̓ia ſpēs ul̓iū applicādo etap ꝓpriādo. vnde apꝓpriatiōeꝫ ꝓprie etdiſtīcōeꝫ ꝯgnoſcit. nec opportet nouas ſpēs