¶ Contra. Hieronymꝰ ad Marcellā ¶ Iatūdeus ē qui non nouit fuiſſe uel futurum eē.omnis ergo creatura in ſui eē habꝫ p̄teritionem ſiue fuiſſe ⁊ fore. ergo habꝫ in ſui duratione ſucceſſionē. ¶ Itē Anſelmus ī ꝓſol̓.tractās illud uerbuꝫ. ꝙ deus regnabit ī eternum. ⁊ ultra hoc dictū ē. non quia poſt eternitatē ſit aliquid. ſed ꝙ dei eternitas que tota ſimul ē. excedit creaturā q̄ non omnino ētotā ſimul. iſta ē ſentetia. ergo idē ꝙ prius.¶ Item rōne uidetur. Unitas āgelica d̓ficitab unitate diuina. ergo ſimplicitas eternitatis create a ſimplicitate eternitatis increate.ſi ergo hoc ueruꝫ ē. ergo habꝫ comꝑationeꝫaliquo modo. ſed comꝑatio in duratiōe pōitprius ⁊ poſterius. ergo ⁊cͣ. ¶ Itē hoc ipſuꝫuidetur. quia mēſura duratiōis āgelice nonē ipſe āgelus. īmo differt ab angelo ſicut mēſura a mēſurato. ſed mēſura ẜm ueritatemē in genere quātitatis ⁊ talis ē diuiſibilis. ergo habēs ꝑtes. ergo ⁊cͣ. Si dicas ꝙ eſt qͣꝫtitatis prīcipiū ſic̄ puctꝰ ¶ Cōtra. Puctꝰ nō hꝫꝯplete rōeꝫ mēſure ſꝫ ē prīcipiū mēſure. euūaūt uere ⁊ ꝓprie ē mēſura. ergo non pōt eēſicut prīcipiū. ¶ Item angeli duratio eſt infinita. ſi ergo ē tota ſimul in actu. ergo aliquod creatum ē infinitum actu. ſed hoc eſtimpoſſibile. ergo ⁊cͣ. ¶ Item in eo ꝙ habꝫtotū eē ſimul idem eſt fuiſſe ⁊ eſſe ⁊ futuruꝫeſſe. ſed qd̓ fuit impoſſibile eſt cogitari nonfuiſſe ſi intelligatur fuiſſe. ergo ſi ī euiternoeſt fuiſſe ⁊ fore. ergo īpoſſibile ē cogitari n̄fore. hoc autē falſuꝫ ē. quia hoc ē ꝓpriū ſoliꝰdei. ergo ⁊c. ¶ Item ſi totū eſſe preſens ē.ergo nō differt et̄ ⁊ fuiſſe. ergo qd̓ nunc noneſt nūqͣꝫ fuit. ⁊ ſi fuit. ē. ſed deus non poteſtfacere qd̓ fuit nō fuiſſe. ergo nō poteſt facereeuiternum nō eſſe. ſed hoc eſt manifeſte falſum. ergo ⁊cͣ. ¶ Item ſi totum eſſe euiterni ſimul ē ⁊ tota duratio ſine priori ⁊ poſteriori. ergo non eſt ibi magis longum ⁊ minꝰlongum. ergo anima beati Petri nec priusnec diutius fuit in gloria qͣꝫ anima beatiFranciſci. ſi ergo hoc eſt manifeſte falſum.patet ⁊cͣ. ¶ Reſponſio. Dicendum ꝙ circa hoc duplex fuit opinio. ¶ Quidam enimdixerunt ꝙ euum eſt totum ſimplex ſicut ⁊illud quod menſuratur. ⁊ eſſe ſubſtantie euiterne ⁊ eius duratio eſt tota ſimul nō habēs
ſucceſſionem prioris ⁊ poſterioris. vndedixerunt euum non eſſe ꝓprie quantitatemſed in genere quantitatis ſolum eſſe ꝑ reductionem. vnde ſimplex eſt extenſione. ſedtamen eſt quantum uirtute. ⁊ adeo quantuꝫꝙ ſua uirtute excedat omne eſſe temporalead ſimilitudinem eternitatis increate. Naꝫſicut anima ſimplex eſt quantum ad quantitatem molis. tamen ꝓpter ſuam uirtutem ⁊ſimplicitatem eſt in qualibet ꝑte ſui corporis. ſic in ꝓpoſito intelligendum eſt. Sedſicut in opponendo tactum eſt. ſi aliquis ponat euum omnino ſimplex. ponet ex hoc nōeſſe ueram menſuram. ponet etiam durationem creatam actu infinitam. ponet ⁊ durationem creatā a deo exn̄tē. ꝙ nec deus deſtruere nec intellectus poſſit cogitare non eſſe. q̄omnia cum ſint non intelligibilia faciunt predictam poſitionem non eſſe rationalem necintelligibilem. Et ideo cū ſanctorum auctoritates aliud uideantur ſonare. eſt aliorumpoſitio ꝓbabilior ⁊ intelligibilior. ꝙ in euoeſt ponere prius ⁊ poſterius. ⁊ eſt ponere aliquam ſucceſſionem. aliam tamen ſucceſſiōeꝫqͣꝫ in tempore. In tempore enim eſt ſucceſſio cum uariatione. ⁊ prius ⁊ poſterius cumueteratione ⁊ innouatione. in euo uero ē prius ⁊ poſterius qd̓ dicit durationis extenſionem. qd̓ tamen nullam dicit uariationem necinnouationem; et ꝑ hanc diſtinctionem adomnia obiecta in contrarium facile eſt ſoluere ſi quis eam intelligat. ¶ ꝙ ſi forte queratur quomodo poteſt eſſe prius ⁊ poſteriusſine nouitate circa eſſe? Dicenduꝫ ꝙ ſicutuidemus ꝙ aliter egreditur riuulus a fontealiter radius a ſole. ſic in ꝓpoſito uidetur.Nam riuulus ſic egreditur a fonte ꝙ nouaaqua ſemꝑ exit. non eadem. radius a ſolecontinue egreditur. non quia ſemper nouumaliquid emittatur. ſed quia quod emiſſum ēcontinuatur. vnde ſolis influentia non eſtaliud qͣꝫ continuatio dati. Similiter in motu ⁊ in eſſe rei mobilis aliqua ꝓprietas habita amittitur uel nō habita acqͥritur. ſꝫ ī eſſerei euiterne qd̓ prīo datū ē ꝑ ꝯtinuā d̓i īfluētiā ꝯtinuat̉. Nulla .n. eui creatura ē oīo actꝰnec aliqua eius v̓tꝰ. unde ꝯtinue īdigꝫ diuinav̓tute cooꝑante. ideo ⁊ ſi eē totū habeat. tn̄ꝯtīuatiōeꝫ eē n̄ hꝫ totā ſil̓. ⁊ iō ē ibi ſucceſſio