Druckschrift 
Commentarius in secundum librum Sententiarum Petri Lombardi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

notetur. tm̄ cauſa efficiēs ſꝫ etiam exemplaris. omēs iſte expoſitōnes uere ſunt etcatholice̓. eas elidūtur tres errores circa mūdi productōem. Ex prima eliditur exror quorūdam modernoꝝ philoſophātiumqui dixerūt mūdum ex temꝑe factū. ſꝫ mediante intelligētia prima. deus primo fecit angelos. illis ꝯdidit mūdum. contraquos eſt prima expoſitō. ſi eīꝫ deus in prīcipio cōdcōnis creauit mūdū. ergo poſtāgelos. uel ītelligētias primas. illosdiderit mūduꝫ. Et hic error ortū habet exillo uerbo. Faciamus homīem ad imagīemet ſimilitu. q. deus loquat̉ angelis. Ex ſcd̓aexpoſitōe elidit̉ error alioꝝ qui dixer̄tdum ꝯditū ab eterno. ſi .n. in principioporis factus eſt ex nihilo. ergo fuit ſineprincipio. hic error ortum habuit ex hoc potuerūt uidere qualit̓ mundus inceperit. quare tūc. an̄. Ex tercia expoſitōne eliditur error tercius platonicoꝝ. quidixerūt principia mundi tria eſſe eterna ſcꝫdeū. materiaꝫ. exēplar. ſi eīꝫ deus in filioſic exemplar eternū ꝯdidit de nihilodum. ergo requiritur ſcd̓ꝫ prīcipiū quodeſt exēplar. nec terciū qd̓ ſit materia. hicortum habuit ex hoc potuerūt intelligere oīno. quō aliquid fiat ex nihilo. Exbus his eliditur error maīcheoꝝ. qui poſuerunt principia mūdi effectīa duo. ille elidit ſubiectū dicte lectōis. creauit deus celū etterrā. luceꝫ tenebras. hic error ē oībꝰuilior. habet ſe gradatim. nam primus errat ſolum in eo a quo. Scd̓us errat ī eo. dequo qn̄. qͥa ex aliquo. ab eterno. Terciꝰerrat in eo de quo. quia dicit factuꝫ eſſe demateria. ex nihilo. in eo qd̓. ſcꝫ circaexemplar. qd̓ poſuit aliud a deo. vt apparꝫet in qn̄. quia poſuit materiaꝫ ab eterno īꝑfectam. iſte error eſt multo uilior qͣꝫ error Ariſ. qui poſuit ab eterno materiā fuiſſe ꝑfectaꝫ ſua forma. Quartus error manicheoꝝ oībꝰ abhomīabilior. quia deficit inprimo principio ī quo philoſophi ꝯmūiterꝯcordauerūt ponētes primo duo principia.at hoc auferens ordinem decorem uniuerſi. bonitatem dei poteſtatem. huncerrotem inter ceteros hūanam maliciā.ſꝫ diabolicam aſtutiam credo adinueniſſe.

vt ſe alteruꝫ deum eſſe ꝑſuadeat mētibuspctōꝝ. Ex dictis igit̉ patet pro quo ſupponat hoc nomen principiū. poteſt em̄ ſupponere principiū pro filio. deus pro patre. etex hoc ꝯſtruendi fit talis appropriatio.poteſt etiam ſupponere pro creatura. vtpote pro principio temꝑis. ſꝫ non dicit tūc ordinem ſꝫ ꝯcōmitantiam menſure ad mēſuratū. ſcꝫ celū terra principio temꝑiseſſe ceperūt. ſic patꝫ Item querit̉ de hocqd̓ dicit Ariſto. tria poſuit eſſe principia.duo ⁊cͣ? quare diſtinguit illa duo a tercō: etiteꝝ uidet̉ illd̓ eſſe uerū ꝑ̄ſcrutāti librosphy. quia ip̄e ponit niſi illa tria. materiāet formam. priuatōeꝫ. in principio noni.meta. in libro primo phy. non ergo illa qponit magiſter. Rnſio dicendū. ideoduo diſtinguit a cercō. quia dno ſunt intrinſeca tanqͣꝫ elementa. unū eſt extrīſecū. vtaūt philo. illa tria ponit. ſi querat̉ expreſſeinuenit̉ in ſcd̓o de generatōe circa finē. ſedtunc eſt queſtō. quia uidet̉ ſufficient̉ prīcipia in phy. aſſignaſſe. īmo ſi ibi aſſignauittria p̄ter oꝑatōem. tunc ergo ſunt quattuorEt dd̓ ad hoc. priuacio non differt a forma uel a materia. ſiue em̄ prīcipiū nomīetppetitu forme eius carētia. ſiue nomīetip̄am forme eſſētiā ꝓut ē in materia ī potētia. differt ab his duobꝰ .ſ. materia. ſp̄e appetiiꝰ materie ad materiā reducit̉. neceſt aliud exiſtētia forme ad ſpēꝫ ẜm rem.hec duo prīcipia determīat ī prīo. pꝰ modūadiūgit tercinꝫ oꝑatōem. oīa reducit admotorē primū in. viij. ſic pꝫ mgr̄ uereet ꝓprie loqͥt̉. Itē q̄rit̉ hoc dicit. Inprīcipio tꝑm mūdū creaſſe. ſi enī tepᵐ cepit prīo mobili. illud cepit in ſcd̓o die. nonergo in prīcipio tꝑis. ſꝫ an̄. Rn̄ſio dd̓.tēpꝰ dicit̉ triplicit̓. coīſſime. ꝯmūit̉. ꝓprie.coīſſe dicit̉ mēſura exit̉ꝰ de in ee. communit̉ dicit̉ tꝑs mēſura cuiuſlibꝫ mutatōnismaxīe illiꝰ fuit ante primū mobile. terciodicitur ꝓprie mēſura motus primi mobilisvt ꝯmuit̉ ꝯſueuit diſtingui. qͥa primodictū ē primū oīuꝫ. ī illo ꝯditu ē ſcd̓ꝫ ſecūū. id̓o dicit ī prīcipio tꝑm. Itē q̄rit̉ hoc dicit. oīpotētiſſimi e neceſſe non poſſe.Cōtra. Oīs pena affligit ledit. ſi leditnocꝫ. ergo ſi deꝰ pōt nocere pōt punire