Druckschrift 
Commentarius in secundum librum Sententiarum Petri Lombardi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

contradictōem. ponere autem mūdum eternum p̄ſuppoſita eternitate materie rōnabile uidetur ītelligibile. Et hōc duplici exēplo. egreſſus enī reꝝ mūdanarū a deo eſtmodū ueſtigii. vnd̓ ſi pes eternus puluisin quo formatur ueſtigiū eēt eternus. nihilprohiberet intelligere ueſtigiū pedi cōeternū. et tam a pede eēt ueſtigiū. hūc modum ſi materia ſiue principiū ponibile eētcoeternum auctori. quid prohibet ip̄m ueſtigiū eternum. īmo uidetur ꝯgruū Rurſus aliud rōnabile. cręatura enī ꝓcedit a d̓out umbra. filius procędit ut ſplendor. ſedqͣꝫcito eſt lux ſtatim eſt ſplēdor. ſtatim ēumbra ſi ſit corpus opacu uel obiectū. ſi exgo materia coeterna eſt auctori tanqͣꝫ oꝑa. ſicut rōnabile ē ponere filiū qui ē ſplendor patris eternū. ita rōnabile uidetur creaturas ſiue mundū qui eſt umbra ſūme luciseſſe eternū. magis rōnabile ē qͣꝫ ſuū oppoſitum .ſ. materia fuerit eēntialiter imꝑfecta. ſiue formabilis diuina influētia. ſicutpoſuerūt quidam philoſo. adeo rōnabilivt etiā ille excellentior inter philoſophosAriſto. ẜm ſancti imponūt et ꝯmentatores exponūt et uerba eius p̄tendunt. in hucerroreꝫ dilapſus fuerit. qͥdā tn̄ moderni dicut philo. neqͣqͣꝫ illd̓ ſenſiſſe. nec ītēdiſſebare mundus oīno non cepit. ſꝫ cepit naturali motu. qd̓ horū magis uerū ſitego neſcio. hoc unu ſcio ſi poſuit mūdūnon incepiſſe ẜm naturā uerū poſuit. etnes eius ſumptē a motu temꝑe ſūt efficaces. Si aūt hoc ſenſit nullo cepit. manifeſte errauit ſicut in pluribus rōnibꝰ oſtēſum eſt ſupra. neceſſo fuit ad uitandūꝯtradictōem ponere aut mundū eſſe factu. aut eſſe factū ex nihilo. ad uitanduꝫaūt infinitate actualem neceſſe fuit ponereaut anime rōnalis corrupcōem. aut unitatēaut circulacōem. ita auferre beatitudineꝫ.vnde iſte err or malū hꝫ initiū peſſimuꝫhabet fineꝫ. Qd̓ ergo obicitur primumde motu eſt primus inter motus oēs etmutacones quia ꝑfectiſſimus. dd̓ ꝙͣ loquēdo de motibus/ ī mutacōnibus naturalibꝰ.verū dicit non habet inſtantiā. loquendoaut de mutacōne ſuꝑnaturali qua ip̄m mobile ꝓceſſit ineſſe non habet ueritatē. nam

illa precedit eſſe creatū. ita mobile primūac per hoc et eius motum. Qd̓ obicitur omnis motus exiit in motū. dd̓motus exiit ī ſe nec in ſe. ſꝫ alioet in alio. qm̄ deus in eodem inſtanti mobile fecit. ut motor ſuꝑ mobile influxit.id̓o motū mobili ꝯcreauit. Si autē qͣras deilla creacōe? dd̓ ibi ſtare ē ſicut ī primiset hoc melius infra patebit. Qd̓ tercioobicitur nūc temꝑis ⁊c̄. dd̓ ſicut in circulo eſt dupliciter aſſignare pūctum. autfit. aut poſtqͣꝫ factus ē. et ſic dum fit eſt ponere aſſignare primū pūctū. uero iameſt non ē ponere primū. ſic ē accipe in tempore nūc dupliciter. et in prima ꝓductionetemꝑis fuit nūc primū. āte qd̓ fuit aliudquod fuit principiū temꝑis in quo oīa dicūtur ꝓducta. ſi aut de tēꝑe poſtqͣꝫ factuꝫeſt. uerū eſt eſt terminus p̄teriti et principiū futuri ſe habet modū circuli. ſꝫ hocmodo fuerūt res ꝓducte in temꝑe iamꝑfecto. et ita pꝫ rōnes philo. nihil ualentoīno ad hanc ꝯcluſionem. Et diciturante om tempus eſt tempus. uerū ē accipiendo iniꝰ diuidendo. non extra anteriuscedendo. Qd̓ obicitur de temꝑe qn̄ cepit. dd̓ in ſuo principio. principiū autemtempis eſt inſtans uel nunc. ita cepit in inſtanti. et non ualet illa. non fuit in inſtanti ergo non cepit in inſtanti. quia ſucceſſiuanon ſūt in ſui initio. Pōt tamen et aliter dici dupliciter eſt loqui de temꝑe. aut ẜmeſſentiam. aut ẜm. ſi ym eēntiam ſic nūceſt tota eēntia temꝑis. et illud incepit remobili non in alio nūc ſꝫ in ſeip̄o. quia ſtatus ē in primis. unde non habuit aliamſurā. ſi ẜm ſic cepit motu uariacōnis.ſcꝫ nec cepit creacōeꝫ ſꝫ pociꝰ ip̄oꝝ mutabiliū mutacōem. maxime primi mobil Qd̓ obicitur de cauſe ſufficiētia actualitate. dicend̓ cauſa ſufficiēs ad aliquideſt duobus modis. aut oꝑans naturā. aut uocem rōem. ſi oꝑans naturā ſic ſtatim ē producit. ſi aūt oꝑans uocem etqͣꝫuis ſit ſufficiens. non oportꝫ ſtatimeſt oꝑetur. oꝑatur enim ẜm ſapientiam etdiſcrecōem ita ꝯſiderat ꝯgruitatem. qm̄igitur ꝯgruebat nec ipſius creature eternitas. nec decebat d̓ū alicui hāc nobiliſſimā