I

reꝑiri in aliquo creato. hoc enī eſt eius proprium ſicut et ip̄a omnipotentia.Irca ſcd̓um queritur utrū mūdus ꝓductus fuerit ex temꝑe.an ab eterno. Et ꝙ nō ex tēpore on̄ditur duabus rōnibus.ſumptis a motu. prima eſt oſtenſiua ſic. an̄oēm motū ⁊ mutatōeꝫ eſt motus primi mobilis. ſꝫ ome qd̓ incipit ꝑ motū uel ꝑ mutatōnem incipit. ergo ante ome illud qd̓ incipit eſt motus ille. ſꝫ ille motus non potuiteſſe ante ſe. nec ante ſuū mobile. ergo impoſſibile eſt incipere. Preterea. propoſicioſupponitur ⁊ eius ꝓbacio pꝫ ſic. quia ſuppoſicō eſt in philo. qd̓ in omni genere ꝑfectum eſt ante imꝑfectū. ſꝫ inter oīa generamotuū motus ad ſitum eſt ꝑfectior. quia ēentis completi inter oīa genera motuū localium. mot circularis ⁊ uelocior ē ⁊ ꝑfectiorſꝫ talis eſt motus celi ergo ꝑfectiſſimus. ergo prius. pꝫ ergo ⁊cͣ. ¶ Iem on̄dit̉ per impoſſibile. ome qd̓ erit ineē exit ꝑ motu uelꝑ mutatōem. ergo ſi motus exit inex exitꝑ motum uel mutacōnem. ⁊ ſimiliter de illoqueritur. ergo uel eſt abire in infinitū. uel ēponere aliquem motu ſine principio. ſi motum ergo mobile. ergo ⁊ mundum. Similit̓rō ſumitur oſtenſiua a tempore ſic. om̄e qd̓incipit aut incipit in inſtanti. aut in tempeſi ergo mundus incipit. aut in inſtanti aut ītemꝑe. ſꝫ an̄ om̄e tempus eſt tempus. ⁊ an̄ome inſtans eſt tempus. ergo tēpus ē anteoīa que inceperūt. ſꝫ nō potuit eē ante mūdū ⁊ motu. ergo mūdꝰ nō īcepit. Preterea.ꝓpoſicō ꝑ ſe nota eſt ſcd̓a .ſ. ꝙ ante omnetempus ſit temp. pꝫ ex hoc. qd̓ ſi curruitcurrebat prius d̓ neceſſitate. ſimiliter ꝙ an̄ome inſtans ſit tempus. pꝫ ſic. tempus eſtmenſura circularis ꝯueniens molui ⁊ mobili. ſꝫ oīs punctus qui eſt in circulo ita ē principiū ꝙ ⁊ finis. ergo ome inſtans temporisita eſt principiū futuri ꝙ terminꝰ p̄teriti. ergo ante ome nūc fuit p̄teritū. pꝫ ergo ⁊cͣ.¶ Item ꝑ impoſſibile. ſi tempus ꝓducit̉ auttemꝑe aut in inſtanti. nō in inſtanti cum noͣſit in inſtanti. ergo in temꝑe. ſꝫ in oī tēpe ēponere prius ⁊ poſterius ⁊ p̄teritū ⁊ futuꝝ.ergo ſi tēpus cepit in temꝑe. ante oē tēpus

fuit tempus. ⁊ hoc eſt īpoſſibile ergo ⁊c̄. heſunt rōnes philo. que ſunt ſumptę a parteipſius mūdi. ¶ Itē alie rōes philoſophoꝝſumūtur ex ꝑte cauſe producentis. ⁊ generaliter ad duas poſſunt reduci. quarū primaoſtenſiua eſt. ſcd̓a uero ꝑ impoſſibile. Prīaeſt hec. poſita cauſa ſufficienti ⁊ actuali ponitur effectus. ſꝫ deus ab eterno fuit cauſaſufficiens et actualis ipſius mūdi. ergo ⁊c.maior enim ꝓpoſico ꝑ ſe nota ē. minor pꝫ.ſ. ꝙ deus ſit cauſa ſufficiens. quia cū nulloextrinſeco indigeret ad mundi creacōnē. ſꝫſolum potentia. ſapīa et bonitate. ⁊ hec indeo fuerūt ꝑfectiſſima ab eterno. pꝫ ꝙ abeterno fuit ſufficiens. ꝙ etiam actualis pꝫ.deus enim eſt actus purus ⁊ ſuū uelle. ut dicit philo. et ſancti dicūt ꝙ eſt ſuū agere. reſtat ergo ⁊cͣ. ¶ Item ꝑ impoſſibile. ome illeqd̓ incipit agere nūc uel ꝓducere cum prinon produceret exit ab ocio in actum. ſi exgo deus incipit mūdum producere exit abocio in actum. ſꝫ circa ome tale cadit ocioſitas ⁊ mutacō ſiue mutabilitas. ergo circadeum eſt ocioſitas ⁊ mutabilitas. hoc ē autēꝯtra ſūmam bonitatem et ꝯtra ſūmaꝫ ſimplicitatē. ergo hoc eſt īpoſſibile. et blaſphemia dicere de deo. et ita ꝙ mūdus ceperithe ſunt rōnes quas ꝯmendatores ⁊ moderniores ſuꝑaddūt rōibus Ariſto. ſiue ad haspoſſunt reduci. ¶ Sed ad oppoſitum ſuntrōnes ex ꝓpoſicōnibꝰ ꝑ ſe notis ẜm rōeꝫ ⁊philoſophiaꝫ. Prima eſt hec. Impoſſibile ēinfinito aliquid addi. hec eſt manifeſta ꝑ ſe.quia ome illud qd̓ recipit addicōne fit maiꝰinfinito aūt nihil maius. ſꝫ ſi mūdus eſt ſine principio durauit in infinitum. ergo duracōni eius nō poteſt addi. ſꝫ ꝯſtat hoc eēfalſum. quia reuolucō additur reuolucōni oīdie. ergo ⁊c. ſi dicas ꝙ infinitum ē qͣꝫtuꝫ adpterita. tam̄ qͣꝫtum ad p̄ſens qd̓ nūce eſt finitum acta. ⁊ ideo ex ea ꝑte quā finituꝫ eſtacta ē reꝑire maius. Cōtra on̄ditur ꝙ in p̄terito eſt reꝑire maius. hec ē ueritas infallibilis. ꝙ ſi mūdus ē eternus reuolucōnes ſolis in orbe ſuo ſunt infinite Rurſus ꝓ unareuolucōne ſolis neceſſe ē fuiſſe. xii. ipſiꝰ lune. ergo plus reuoluta eſt luna qͣꝫ ſol inſinicies. ergo infinitoruꝫ ex ea ꝑte qua infinitaſūt ē reꝑire exceſſum. hoc aūt eſt īpoſſibile