Il. iAIA.
et finis cauſe correlatīe. ergo ꝙ non eſt abalio non eſt ad aliud. ſed omnia ſūt ad aliudẜm eſſe ꝙ ſunt. quia ẜm eſſe ꝙ ſunt appetuint bonū. ⁊ ſtatus nō eſt niſi in ſūme bonūEt ꝙ iſta rō ſit bona on̄ditur. ſi .n. bonū etens cōuertūtr. ergo quod ē ſe ip̄o eſt ensſe ip̄o ē bona. ſed qd̓ ſe ip̄o ē bonū. nō eſtpropter aliquid aliud. ergo qd̓ nō ē ab alionon eſt ꝓpter aliud. ſi ergo oīa mūdana ẜmſe tota ſunt propter aliud. ergo ſūt ab alio¶ Itē ſi res nō eſt totaliter ab alio. aut hoceſt rōne forme. aut rōe materie. ꝯſtat ꝙ nōforme. quia uidemus formas produci. et ſiforma nō produceretur omnino nihil produceretur. ſi rōe materie. Sꝫ ꝯtra ut dicit philoſophus in prīa philoſophia. actus ē antepotentiam. ꝯſtat em̄ ꝙ nō loquitur de potentia actiua ſꝫ paſſiua. ergo cū actꝰ rei ſitab alio ⁊ materia. Si tu dicas ꝙ intelligiturnō de actu qui ē forma. ſed efficiēs. Et iteꝝego quero. quare materia nō ſit ab alio? fiquia eſt primū ex quo fiūt cetera. nec habetvnde fiat. Tūc ego quero de forma. vtrumfiat ex aliquo uel ex nihilo. ſi ex nihilo pari rōe ⁊ materia. ſi ex aliquo. quero quid ſitillud. nō eſſentia materie ꝯſtat. quia formaſimplex eſt. ergo forma nō fit ex materiaprīa ꝙ materia ſit eius prīcipiū cōſtītutiuū.nec fit ex materia ita ꝙ materia fiat formafit ergo ex aliquo qd̓ ē ī materia. ¶ Tūc egoquero de quo eſt illud? et ꝯſtat̉ ꝙ nō eſt eꝰmateria pari rōne. ergo nihil erit abire ī infinitū in cauſādo. uel neceſſe eſt ponere eſſentias formaruꝫ a primo opifice productas exnihilo. ergo pari rōne ⁊ materia. ¶ Ad oppoſitum ſunt rōnes. primo ex ꝑte efficientis. Prima hec ē. oīs effectus aliquo modoaſſimilatur cauſe. Sꝫ principiū primū ē actꝰpurus nihil hn̄s de poſſibili. ſꝫ materia reꝝeſt poſſibile purū ꝑ ſui eſſentiamᵇ nihil hn̄sde actu. ergo cū materia in nihilo aſſimileiopifici. nō eſt ab ip̄o. ¶ Item ab agēte pulcherrimo et lumīoſiſſimo nō procedit turpe ⁊ tenebroſū. ſꝫ deus eſt ip̄a pulchritudoip̄a lux. materiale principiū ē turpe ⁊ tenebroſū. ergo ⁊c̄. ¶ Aꝑte reꝝ on̄ditur d̓ formali principio. ome em̄ qd̓ producitur ⁊ fit.fit a ſibi ſimili. nomīe ⁊ ſpecie. vt homo abhomine. ẜm ꝙ dicit philoſophus vii. phy.
ſi ergo forme rerū ſunt principīa producēdi precedūt rerū productōem. ergo res nonſūt producte quō ad prīcipiū forme. ¶ Itēartifex nō pōt producere niſi p̄cognoſcat.nō pōt p̄cognoſcere niſi ꝑ for̄as. n̄ pōt performas cognoſcere q̄ nullo modo ſūt. ergoimpoſſibile fuit ꝙ ſūmus artifex mūdū formaret niſi forme prius eſſēt ꝑ quas cognoſceret. ⁊ illi nō potuerūt produci ſimilit̓ niſiꝑ formas. ergo ſi nō eſt in infinitū abire. ponere eſt formas rerum nō eſſe productas.¶ Itē hoc ip̄ꝫ on̄dit quo ad materiale prīcipiuꝫ. ōe qd̓ ꝓducit̉. ꝓducitur de aliquo vl̓ exnihilo. ſꝫ ex nihilo nihil fit. ergo oīa ex aliquo illo̓ aūt ē materia. ergo ſi ſtare ē. ⁊ n̄ adire in infinitū illud nō ē productu. ꝙ aūt exnihilo nihil fiat uidet̉. ꝓductō em̄ rei ē actōſed oīs actio requirit in qd̓ agat. ergo ⁊ oīeproductō. ergo cū productōi ſubicit̉ aliquidnō niſi materia. ergo ⁊c̄. ¶ Itē ego qͣro deproductōe ſiue creatōe paſſiua. vtrū illa ſitſubſtātia uel accidēs: nō ſubſtātia. ergo accidens. ſꝫ ōe accidēs fundat̉ in aliquo. ſꝫ hocnō pōt eſſe creatū. cū illud ſequat̉ naturalūip̄am creatōꝫ. ergo neceſſe ē ꝙ ſit increatū.⁊ aliud a deo. quia creatō paſſio eſt in alio.ergo neceſſe ē om̄e qd̓ producit̉ ex aliquoproduci. et ideo philo. in prīo phy. dicit ꝙmateria ē ingenita. ¶ Reſpōſio dd̓. ꝙ heceſt ueritas. ꝙ mundus in eſſe prodactuseſt. nō ſolū ẜm ſe totū ſꝫ etiā ẜm ſua intrinſeca principia q̄ nō ex alijs. ſꝫ de nihilo ſūtproducta. hec autem ueritas ⁊ ſi non cuilibet fideli ſit aꝑta ⁊ lucida. latuit tn̄ prudentiā philoſophicā. q̄ in huius queſtōis inquiſitōne lōgo tempore ambulauit per deuia.Fuerunt etiā quidā antiqui philo. qui dixerunt mundū factū eſſe a deo. ⁊ de ſui eſſētiaquia nō uidebāt quomō aliquid poſſet fieriex nihilo. ⁊ ſolus deus fuit in principio. nōdixerūt ꝙ fecit deus oīa de ſe ip̄o. Sꝫ hecpoſitō nō ſolū fidelibꝰ. ſꝫ etiā ſequētibꝰ philoſophis apparuit īprobabil̓. qd̓ dei eſſētiaoīno īuariabilis ⁊ nobiliſſia fieret corpoꝝ etvariabiliū materia. q̄ de ſe ē īꝑfecta niſi ꝑficiatur ꝑ formā Fuerunt et alij qui dixerūtmundū factū eſſe ex principijs pexiſtētibꝰ.ſcꝫ ex materia et forma. ſꝫ forme latebantin materia an̄qͣꝫ ītellectꝰ illas diſtingueret.