CAIIſcientes nō habe̓ peierare nō ꝑmittamꝰ et intelligit h̓noīe dei diuinā naͣm. nā d̓ina ꝑſona ſ. dei filiꝰ habꝫ talia ſcd̓m ꝙ eſt homo ꝑ que iurare ꝓhibem̉ ſic̄ ꝑ creat̉as hū. Sꝫ ecce duo ſūt hic quoꝝ vnꝰ fl̓m iurat ꝑ deūet aliꝰ fl̓m iurat ꝑ oculos xp̄i ꝙ eſt maiꝰ pct̄m ⁊ magpenale vt̓ ꝙ illiꝰ qui iurat ꝑ deū. j. e. mouet. Sꝫ dn̄shu. car. dicebat ꝙ magis penale et maiꝰ pct̄m eſt iurare fl̓m ꝑ oculos xp̄i. ſꝫ h̓ eſt ex circūſtancia ingͣtitudinis quia ſi ſic iurat ingratꝰ eſt ꝙ deus factꝰ ē homoꝓ eo blaſphemia exͣ de cleri. male ſtatuimꝰ dic ut ibiSꝫ quidā dicūt ꝙ tūc eſt blaſphem ia. qn̄ aliquis iuratꝑ menbra dei. que in alijs homībꝰ reputant̉ inhoneſtanec credūt ſic poſſe iurare abſqꝫ pct̄o mortali ꝙ patetex pena q̄ imponit̉ / deponat̉ dic̄ laū. No clericū deponendū qui peierat / ſi laicꝰ v̓. anathematizet̉ ſi nō velit ſatiſfacere ul̓ eciā ſi ſatiſfaciat et dic .i. aliquo tꝑe pͥuet̉ cōione ſacr̄oꝝ ul̓ ecc̄ie introitu ẜ hū ¶ Et ſiquisij. ꝑs ꝑ creaturas qui ꝑ creaturas iurat ut in eis aliquid inuīmīs cōſtituat̉ mortalit̓ peccat. et ſic in hijsc. iurare ꝓhibem̉ ſiquis tn̄ ꝑ creaturas iurat ut ad eaꝝcreatorē tm̄ iuramētū referat venialit̓ peccat ſi aliudnō ſit ꝙ eū mortalit̓ peccare faciat ẜ b̓. yſp. et h̓ adde ꝙͣno. j. e. c. ꝓx. in glo. ult̄. v̓. hic patꝫ ⁊cͣ. Siquis. iij. ꝑ.Sꝫ ſi. iiij. ꝑs ¶ In glo. ar. ꝙ ibi accuſare adde h̓ intellige ſi teſtibꝰ pōt eū cōuincere al̓ debet tace̓ et eū latēter corripere. ij. q. i. ſi peccauit ul̓ ſaltē dice̓ tali ꝑſoneque poſſit ꝓdeſſe nō obeſſe. j. e. q. v. h̓ videt̉ ẜh. ¶ Ine. glo. ibi qua ꝓpt̓ adde vbi de h̓ et. iiij. q. v. c. i. ¶ Ine. glo. ibi iur̓actōis adde h̓ fuit ſnīa lau. ar. ad h̓. ff. d̓off. p̄ſid. l. iiij. ne maleficia remaneant impuīta ꝙ ēpublice vtilitatis ut exͣ de ſen. ex. ut fame cū ſuis cōcor. ibi notatis ¶ Querit̉ hic incipit. ij. ꝑs in quaquerit̉. vtꝝ ſit magis pct̄m iurare ꝑ deū quā ꝑ euangelia ꝓbat ꝑ duo. c. ꝙ plus ē iurare ꝑ deū jo. de. huicqueſtioni. v.I aliqua cauſa ſ. iurandi videt̉ h̓. c. loquit̉ ī h̓nō ſuꝑlata maū. tūc qui ſic iurat ꝑ euangelia nō mica̓u qn̄ aliquis nō noīato deo iurat ꝑ euangelianꝰ facit quā ſi iuraret ꝑ deū. iōqꝫ nō minꝰ reꝰ eſt ẜmjof. quibus. v̓. facte al̓ ſc̄e. In glo. i. e. q. ibi deiadde ſupͣdc̄a ſolucio fint jof. ¶ In glo. h̓ patꝫ ibi creaturā adde ul̓ intellige cū vnꝰ iurat ſe ẜuaturū fidē ꝑdeos falſos ul̓ ꝑ creat̉as n̄ ꝯceſſas et alt̓ iurat idem. ſꝫꝑ vnū deū ſi vterqꝫ tranſgrediret̉ magis peccaret ſcd̓ꝰquā pͥmꝰ. Vl̓ intelligit̉ ꝙ maiꝰ peccatū eſt ꝑ deū vnifallacit̓ iurare quā ꝑ deos falſos veracit̓ et ẜ hanc diſtinctōꝫ ꝓcedit ecc̄ia de cōſuetudīe ẜ Ray. Sꝫ videt̉ ꝙſit maiꝰ pct̄m iurare ꝑ falſos deos veracit̓ qͣꝫ ꝑ vni fallaciter. quia pͥmū eſt pct̄m ydolatrie quo nullū maiRn̄deo in huiōi ꝯꝑacōe habet̉ reſpectus ad tranſgreſſionē iuramenti nō ad formā iurandi. QAbemꝰ in lege deutro. v. c. nec pollues .i. iuraVbis ꝓ nichilo nomē dei .i. nec fl̓o nec ſuꝑflue nͤdoloſe iurabis ꝑ nomē dei ul̓ ſi iurabis nomē dei nōpeierabis ẜ hū. et la. Iideoqꝫ. v̓. caueant ꝑiuriū. nāꝑiuriū ex ſuo gn̓e eſt mortale pct̄m quia imꝑtat contemptū dei nec excuſat̄ eciā a pct̄o mortali nō impleseciā ꝙ coactꝰ iurauit. Nec eciā excuſat̉ a peccato mortali qui iocoſe ꝑiurat. Et eſt rō qꝛ nō euitat d̓inā irreuerenciā. ymmo qͣꝫtū ad aliquid auget magis. Sil̓ite̓et ille qui ex lapſu ligue iurat ſiquid̓ aduertit ſe iurae̓et fl̓m eſſe ꝙ iurat nō excuſat̉ a pct̄o mortali ſic̄ neca dei cōtemptū. Si aūt nō aduertat nō videt̉ habere intencōꝫ iurandi. ⁊ ideo a c̓mīe ꝑiurij excuſat̉ ẜt. Sꝫ pe.dicit ꝙ ſi ꝑiuriū ſtricte accipit̉ et ꝓprie .i. mendaciū iuramento firmatū ẜ completā rōꝫ mendacij ⁊ ꝑiurij ſiceſt mortale pct̄m. Si aūt accipit̉ ẜ incompletā rōꝫ ſicnō ē ſemꝑ mortale ſic̄ qn̄ iurat̉ falſū ꝙ putat̉ vni autcū ex impedimēto legittimo obmittit̉ impleri iuramētū licitū. Sꝫ cū iurat̉ fl̓m ex deliberacōne ſue fiat iocoſiue ſerie ſemꝑ eſt pct̄m mortale ẜ pe. qui de iuramentocoacto dicit idem ꝙ tho. in altari. i. ꝑ altari ul̓ dic alXXTItari ſ. interpoſito. nā pot̄ quis iurare int̓poſita quacūqꝫ re ſacra ſ. altari calice ecc̄ia manibꝰ ep̄i ul̓ p̄ſbiteri h. loquela videt̉ ꝙ ꝑiuriū in ꝯīloquela ſit minꝰpct̄m qꝫ cū fit ſolempnit. Ꝙ vni eſt quo ad ecc̄iam. ſꝫforte nō ſemꝑ qūo ad deū ad h̓. j. e. q. v. iuramēti ẜ h.An eſt reuertit̉. nūc graci. ad pnͥcipale ꝓpoſitumIad oſtendendū ꝙ licitū eſt iurare.I pct̄m eſt iuracio quelibꝫ .i. ſi de quolibet iurareeſſet pct̄m hu. in veteri. l. deutro. v. c. reddesono .i. iurabis ꝑ deū et nō ꝑ aliū ẜ gof. ꝙ dic .i. referesnō ad creaturā ſꝫ ad deū hu. jjtem. v̓. nō iuro .i. nōappeto iurare tale eſt illud nō mutat ſedē qui nō mutat mentē. vij. q. i. ſcias hu. et la. compulſꝰ ſ. iuro ⁊exponit qua neceſſitate ſ. cū ⁊cͣ h. faciā .i. iurē (coraꝫdeo. iuramentū eſt ergo ſiquis dicit iuro corā deo ul̓ ꝓmitto corā deo ita iurat ac ſi diceret ꝑ deū hu. aut teſtis ad Ro. c. i. et i. ℟º. xx. ideo ſub. facio h. pplus ē qꝛſcꝫ iuro hu. nōnō math̓. vj. a malo ē nō tam culpeqͣꝫ pene exͣ. de iur̓iur̓. et ſi xp̄us nec exhibenciū. ſꝫ exigēciū iuramentū ut ibi dicit̉. nā incredulitas hꝰ mag̓ ēpena qͣꝫ culpa ꝙ ſic intelligendū eſt ex pct̄o pͥmi homīˢtria incōmoda nobis inflicta ſūt ſ. mi ſeria culpa ignorancia. De miſeria dicit dec̄. ꝙ cū miſeri ſumꝰ nosvndiqꝫ iala nr̄a ꝑturbat exͣ de cele. miſ. cum marthecirca fi. et dicit. c. ꝙ ex culpa pͥmi hoīs fc̄m eſt ut eſuriamꝰ. v. di. ad eiꝰ in fi. et ita intellige de alijs miſerijsCulpa originalis pct̄i qꝛ omēs naſcim̉ filij ire ut dicitapl̓ꝰ et ꝓbat̉ de con. di. iiij. firmiſſime que culpa remittit̉ in baptiſmo exͣ de bap. maiores nō ut nō ſit. ſꝫne obſit de ꝯͣ. di. iiij. nō exquo. Item ignorācia. vn̄ dicit augꝰ. ꝙ homo nō pōt̓ ſcire mentē nec ꝓpoſitū alterixxiiij. q. iij. deus qui exͣ de elec. ſigͥficaſti. ex iſta ignorācia cōtingat incredulitas ꝓpter quā vnꝰ ab alio exigit iuramentū ſi em̄ cognoſceret mentē et ꝓpoſitū alteriꝰ nūqͣꝫ ab eo iuramentū exigeret qꝛ nō eſſet neceſſeIncredulitas ergo eſt magis pena qͣꝫ culpa quia in mediate cauſat̉ ab ignorācia que eſt pena nō culpa ⁊ malū pene nō culpe. tn̄ mediate omīa iſta cauſant̉ ex culpa pͥmi homīs ⁊ idem dicit dec̄. exͣ de iur̄iur. Et ſi xp̄sꝙ magis eſt pena qͣꝫ culpa. et iſta tria incōmoda legit̉dn̄s fleuiſſe ter in adulta etate ut dixi. xiij. q. ij. quidina ¶ In. i. g. ibi ꝙ dens vult ad h̓. xxxiij. q. v. noluit in fi ¶ Ex p̄miſſis h̓ incipit. iij. ꝑs queſtiōis in qͣquerit̉. vtꝝ ſit pct̄m reciꝑe iuramentū ſi dubitat et ꝓbat ꝙ nō ꝑ. c. ſeqn̄s jo. de. ne cōſuetudine. sͣ. e. q. itaergo. Sꝫ cū. ij. ꝑs dicat̉. sͣ. c. ꝓx. ini fi. Sed noīe. iij.ꝑs (ex penali .i. que eſt pena ul̓ pociꝰ eſt ad penā qꝛ indedolet homo. illa em̄ infirmitas uel fragilitas homīspociꝰ eſt qualitas qͣꝫ paſſio. qua homo ſic afficit̉ ut ſepe ſimplici verbo nō credat hu. infirmitate de h̓ dixis. c. ꝓx. Ip̄m. iiij. ꝑs malū nō eſt niſi in caſu. j. e. q.v. qui exigit hu.ſcripturis .i. in canone veteris et noui teſtamenVāuis dc̄m .i. jac̄. in epl̓a. v. c. sͣ. e. q. i. §. i. inti ul̓ largē accipe ſacras ſcripturas ⁊ tūc ſubaudi neab aliquo iuracōꝫ recipiamꝰ ne ⁊cͣ. ut h̓ dicit g. ẜ hu.la ¶ In. i. g. iuratuꝝ adde item cū et ſcio veritatemſꝫ ex odio exigo iuracōꝫ. C. de iur̓. cal̓. aut̓. in hoc ſacr̄o¶ In. e. glo. ibi lex d̓ine adde palea eſt. ¶ Sꝫ querit̉ h̓incipit. iiij. ꝑs in qua querit̉ ſi ſit credendū fidei eiꝰ qͥꝑ demonia iurat et ꝓbat ꝙ ſic ꝑ. c. ſe. jo. de. fide .i. iuramento .i. an uiramētū eiꝰ ſit recipiendū et an ei credendū et eſt dicendū ꝙ ſic dū̓mō ad bonū vtat̉ ⁊ nō adjalū hū. et la. ¶ De hijs. ij. ꝑs.Ouet fide. fides h̓ dicit̉ nō religionis qua ſ. cre¶dimꝰ ꝙ nō videmꝰ. ſꝫ pactōnis .ſ. qua volūtatu bn̄placita inter hoīes cōfirmant̉ jof. i. an ei ſit credendū ¶ Vbi. ij. ꝑs bis. .i. iu duobꝰ quia deū offenditſic iurando et ꝓximū decipit nō obſeruādo hu. et lau.fidem .i. pactū acꝑ h̓. ij. queſtio ẜ quoſdā. ſꝫ tu dicꝙ Reſpōdet h̓ p̄cedenti queſtioni bono pacto ar. eiꝰ ꝙhic dicit augꝰ. dic̄ hu. et tho. ꝙ nō peccat is qͥ accipit