Cxxxij.Citulus

patiantur ab igne: non videtur tutum ſentireCum enim creatura ratōnalis ſeu intellectualis: naturaliter deſideret beatitudinem naturalem et ſupernaturalem: quam vtranqꝫ habꝫſpiritus domini videns. quia neutra harum ſuarum beatitudinum dependet a corpore. et ſibibeatitudo naturalis eſt preeſſe corpori: illd̓ habet poſt reſurrectionem: ſed priuatus beatitudine ſupernaturali: niſi priuaretur etiam beatitudine naturali: quam etiam naturaliter appetit: non eſſet plene miſer. Unde demones adcompletam et perfectam miſeriam debent priuari non ſoluꝫ beatitudine ſupernaturali: ſedetiam naturali: que eſt in ſui contemplationeet prelatione creature corporalis: que priuatio talis prelationis eſt ex hoc. ꝙ ſubijciunturcreature corporali. et inſiſti terre. quia in centro eius eſt infernus. quia maxima pena eſt domino ſuperbo. ꝙ fiat ſeruus ſerui. Et ad illudquod dicunt de verbis apoſtoli: quaſi ꝑ igneꝫ.Dicendum ꝙ ly quaſi: non eſt nota ſimilitudinis: ſed expreſſio veritatis. Vt illud Iohan. j.Quaſi vnigeniti a patre. Expreſſa igitur intētio ſanctorum circa hanc materiam eſt. ꝙ vere patiantur ab igne anime in inferno vl̓ purgatorio. Et ad hoc facit autoritas auguſti. dicentis. Ille ignis. et ſi non ſit eternus: miro tamen modo eſt grauis. Excedit enim omneꝫ penam: quaꝫ vnꝙͣ aliquis paſſus eſt in iſta vita.¶ Secundus modus dicendi qui videtur eſſeegidij ponit modum communem anime et demoni per veram immiſſionem ab igne ſine immiſſa noua diſpoſitōne dicunt enim ſic. Ignisinferni qui idem eſt cum igne purgatorij: pōtconſiderari dupliciter. Uno modo ẜm ſe. et ſicnon poteſt agere in ſpiritum. Alio modo vt inſtrumentum diuine iuſticie. et ſic poteſt agerein ſpirituꝫ. et ip̄m vere affligere per veram immiſſioneꝫ. Et hoc probat per rationem et ſimile. Ratio eſt talis. Inſtrumentum preter virtutem naturalem videtur habere aliquam virtuteꝫ a principali agente. ſicut calor qui eſt inſtrumentum anime preter ſuam virtutem calefactiuam quam habet a ſe: habet ab anima.cuius eſt inſtrumentum virtutem conuertendi alimentum in carnē. Similiter dolobra hꝫab artifice virtuteꝫ inducendi in ligno formāarce: ad quam nō poſſet ex ſe attingere. Similiter ignis inferni ſeu purgatorij prout eſt inſtrumentum diuine iuſticie: habet aliquaꝫ virtutem: per quam poteſt attingere ad aliquidvltra virtutem ſue nature. Tunc arguitur ſicQuicquid deus poteſt facere mediantibus cauſis ſecundis: poteſt etiam facere ſine eis. ſed deus poteſt affligere animam mediante corporeſicut affligitur nunc ſenſibiliter dum eſt in corpore. ergo poteſt conſimiliter affligere animāſine corpore: ſi ſic. ergo ignis vt eſt inſtrumentum diniue iuſticie: cum inſtrumento ſit aliqͣ

virtus vt dictuꝫ eſt principalis agentis ꝑ quāpoteſt in aliquid: in quod non poſſet ex virtute ſue nature. Per ſimile probatur ſic. Sicutſacramenta ſunt inſtrumēta diuine miſericordie iuſtificantis. ſic ignis inferni eſt inſtrumētum diuine iuſticie punientis. Sed ſacramenta inꝙͣtum ſunt inſtrumenta diuine miſericordie agunt iuſtificando animam per alicuiꝰ immiſſionem. ergo ⁊ ignis vt eſt inſtrumentuꝫ diuine iuſticie affligit animaꝫ per veram immiſſionē. Aut hoc eſt. quia igniſ immittit aliquāformam in animam vel demonem. aut non immittit formam aliquam: ſed tm̄ afflictōnem. ſiprimum ſcilicet ꝙ immittit formam: tunc forma immiſſa aut eſt ſpiritualis aut corporalisnon corporalis. quia anima ſeparata non ē ſuſuſceptiua alicuius forme corporalis. Nec ſpiritualis poteſt eſſe illa forma. quia illa non poteſt eē afflictiua. quia nihil abijcit quod ſit nature conueniens: eo ꝙ non habet contrarietatem ad aliquam formam naturalem. ergo nullo modo anima vel demon affligetur ab igne ꝑimmiſſionē. Si ſecundum detur ſcilicꝫ ꝙ ignisnon immittit formam aliquam nec afflictōneꝫhoc non poteſt eſſe. quia afflictio vel dolor nōeſt aliud ꝙͣ īremiſſus appetitus. contra nociuūpreſens et cognitum. Sed obiectum preceditactum ſaltem in ordine. Ergo oportet ꝙ ignisordine nature ſit prius anime nociuus. et demum cognoſcatur vt nociuus: ꝙͣ ſequatur afflictio in anima. Si ergo ignis affligit per immiſſionem veram animam ſeparatam per quāeſt ei nociuus. oportet ꝙ primuꝫ immittat aliquid quod noceat: ꝙͣ ꝙ cognitum cauſet afflictōnem. Petrus de palu. opinio. predictam egidij videtur ſuſtinere contra rationes durandi.Dicit enim. ꝙ cum deus ſit immediator vnicuiqꝫ rei et ītimior ꝙͣ ipſa ſibi: ſi propter coniunctionem corpus agat in ſpiritum virtute ſpiritus creati: multomagis corpus diſiunctum virtute ſpiritus increati. Poteſt etiam imaginari ꝙ preter calorem quo ignis eſt naturaliterafflictiuus corporum: dedit deus igni infernali quandam virtutem detentiuam. vel aliam:ita ꝙ omnes damnati: tam homines ꝙͣ demones eodem affligerentur. ſicut et omnes beatihomines et angeli eodē ſcilicꝫ lumine glorie beatificantur. Sꝫ vna afflictio eſt a natura igniſputa corporuꝫ. alia ſupernaturalis ſcilicet ſpirituum afflictiua. Conſiderandum etiam eſt ꝙtam in dolore corporis damnati: ꝙͣ ſpiritusdamnati ẜm opinionem Thome. ponitur precedere iudiciū leſiui et afflictiui. quia tam corpus ꝙͣ ſpiritum ponit alligari in vicium quodeſt leſiuum ſicut carcer: ex qua perceptione ſequitur afflictio. Preterea deus poteſt facereimmediate quicquid poteſt facere: mediantecauſa nec formali nec materiali ſi ſit cauſa perquam. Et multomagis: ſi ſolum ſit cauſa ſine