¶ TitulusC. xxxj.

dinem humani capitis. In qͦ tria poſſumusconſiderare .ſ. ordinem. ꝑfectōnem ⁊ virtutē.Ordinē quidem: quia caput ē prima ꝑs hoīsincipiēdo a ſuꝑiori. Et inde ē ꝙ principiū cōſueuit vocari caput ẜm illud Hiere. ij. Ad oēcaput vie poſuiſti lupanar tibi. Perfectōemaūt in capite videmꝰ: qꝛ in eo vigēt om̄s ſenſus interiores: cū in ceteris mēbris ſit ſolustactꝰ. Et īde eſt quod dicit̉ ÿſa. xj. Senex honorabilis ip̄e eſt caput. Uirtutē vero. qꝛ virtꝰ⁊ motꝰ ceteroꝝ mēbroꝝ ⁊ gubernatio eoꝝ inſuis actibus eſt a capite ꝓpter vim ſenſitiuaꝫ⁊ motiuā ⁊ ibi dn̄antem. vn̄ ⁊ rector dicit̉ caput populi ẜm illud. jReg. xiij. Cū eſſes paruulus in oculis tuis caput in tribubꝰ iſrl̓ factus es. Hec aūt tria cōpetūt xp̄o ſpūaliter.Primo ẜm ꝓpinquītatē ad deū. gracia eiꝰ altior ⁊ prior eſt et ſi nō tꝑe: quia om̄s alij acceperūt graciā ꝑ reſpectū ad graciā ipſius ẜmilld̓ Ro. viij. Quos p̄ſciuit: hos ⁊ p̄deſtinauitcōformes fieri imaginis filij ſui. vt ſit ipſe pͥmogenitus ī multis fratribus. Secūdo veroꝑfectōnem habet ꝙͣtum ad plenitudinem omniū graciaꝝ ẜm illud Io. j. Plenū gracie ⁊ veritatis: noſolū .n. gracia gratū faciēs fuit inſūmo gradu a creatura ꝑceptibili quod ī nullo ſanctorū fuit: ſꝫ etiaꝫ omnis gracia gratisdata. de quibꝰ apl̓us .j. corin. xij. Diuiſionesgraciaꝝ ſūt ⁊cͣ. ẜm omē tempꝰ ſuū: qd̓ in alijsnūꝙͣ fuit ꝓut dicitur. de peni. di. ij. querendū.Tertio xp̄c habuit ⁊ habet vim influendi graciam in omīa membra eccleſie ẜm illud Io. j.De plenitudine eius nos om̄s accepimꝰ. Influit aūt xp̄s graciam in fideles ẜm ꝙ deus ēauctoritatiue: ſꝫ inꝙͣtum ē homo hoc eī ꝯuenit inſtrumētaliter. inꝙͣtum .ſ. eiꝰ humanitasfuit inſtrumentū diuinitatis eius. ⁊ ita actōnes eius ex virtute diuinitatis fuerūt nobisſalutifere. vtpote grām in nobis cauſantes ⁊ꝑ meritum ⁊ ꝑ efficatiā quādam. ¶ Eſt autēxp̄c caput omniū viatorum .ſ. ⁊ beatorum etpurgandorū: non aūt bamnatoꝝ: ſꝫ diuerſomō. Dicit em̄ apl̓us .j. thi. iiij. ſaluator ē oīmhoīm. ⁊. j. io. ij. ip̄e .ſ. xp̄us eſt ꝓpitiatio. nōſolum ꝓ peccatis noſtris: ſꝫ totius mūdi: ſaluare aūt ⁊ vpiciare competit xp̄o ẜm ꝙ caput ēeccleſie. Pro huiꝰ aūt declaratōe ſciendū ẜmTho. in. iij. ꝑte. q. viij. ar. iij. ꝙ hec ē differētiainter corpꝰ naturale homīs. ⁊ corpus eccleſiemiſticū: qꝛ mēbra corporis naturalis ſūt oīaſimul. mēbra aūt corporis miſtici nō ſūt oīaſimul. Nec ꝙͣtum ad eſſe nature: quia corpuseccleſie cōſtituit̉ ex hoībus: qui fuerūt a pricipio mūdi vſqꝫ ad finem ip̄ius: nec etiā ꝙͣtūad eſſe gracie: quia eoꝝ qui ſūt etiā in eodemtꝑe quidam grā carent poſtea habituri alijsiam habentibꝰ. ſic gͦ mēbra corꝑis miſtici nōſolū accipiūt̉ ẜm ꝙ ſūt in actu: ſꝫ etiaꝫ ẜm ꝙſūt in potētia. Quedā tn̄ ita ſūt in potētia ꝙ

nūꝙͣ reducunt̉ ad actū: quedam vero que reducunt̉ ad actū. ⁊ hoc ẜm triplicē gradū: qͦꝝvnus ē ꝑ fidem. ſecundꝰ ꝑ caritatē vie. tertiꝰꝑ fruitōnē patrie. Sic gͦ dicendo ꝙ accipiēdogeneralit̓ ẜm totū tēpus mūdi xp̄s eſt caputomniū hominū: ſꝫ ẜm diuerſos gradus. Primo em̄ ⁊ prīcipaliter eſt caput eoꝝ qui actuvniūt̉ ſibi ꝑ gloriā. Secūdo eorū q̄ ſibi actuvniūt̉ ꝑ caritatē. Tertio eoꝝ qͥ ſibi actu vniunt̉ ꝑ fidem. Quarto eoꝝ qui ſolū ſibi vniūt̉in potētia nōduꝫ ad actū reducta ẜm diuināp̄deſtinatōnē. Quinto .ſ. eorū qui in potentiaſibi ſūt vniti: que nūꝙͣ reducit̉ ad actuꝫ. ſicuthomīes in hoc mūdo viuētes qͥ nō ſūt p̄deſtinati: qui tn̄ ex hoc mūdo recedentes totaliterdeſinūt eſſe mēbra xp̄i: qui nō ſūt in potētia.vt xp̄o vniant̉. Infideles gͦ duꝫ viuūt ſūt xp̄imēbra in potentia: quia liberū habent arbitriū diſponēdū ſe ad fidē. ⁊ virtus xp̄i eſt ſufficiens ad ſalutem omniū. Qui ī purgatorioſūt mēbra xp̄i vtiqꝫ ſūt ei vniti ꝑ caritatem.Quod aūt dicit apl̓s Ephe. v. ꝙ xp̄c tradiditſemetip̄m .ſ. in mortē. vt exhiberet ſibi eccleſiā glorioſā nō habentē maculā nec rugā necaliquid huiuſmobi. Sciendū ꝙ hic eſt vltimꝰfinis noſter ad quē ꝑducimur ꝑ paſſionē xp̄icuius finis conſecutio ſolū ē in ſtatu patrie.vbi eccleſia triūphat: nō aūt ī ſtatu vie vbimilitat: nec ſine macula ſeu ruga venialiumſaltē eſſe poteſt. Fideles autē mali ſūt mēbraxp̄i in potentia vel vniti ei nō ſimpliciter exquo caritatē nō hn̄t: ſed ẜm quid .i. ẜm fideꝫ.Eſt aūt xp̄us caput hominū ꝙͣtū ad animā ⁊ꝙͣtū ad corpus: qꝛ tota hūanitas xp̄i .ſ. ẜm aīmā ⁊ ẜm corpꝰ influit in homīes ⁊ ꝙͣtū ad aīmas ⁊ ꝙͣtū ad corꝑa: ſꝫ primo et principalit̓in aīmas. ſcd̓ario in corꝑa: qꝛ a xp̄o virtutediuinitatis ſue influit̉. ſicut hic grā ī electisſuis. ita in gloria. ⁊ ab aīa gloria redūdat incorpus. Eſt aūt xp̄c caput nonſolū hominū:ſꝫ etiam omniū beatoruꝫ angeloruꝫ ẜm illudcoll̓. ij. qui .ſ. xp̄c ē caput oīs principatꝰ ⁊ poteſtatis: qd̓ etiā intelligit̉ de alijs ordinibꝰ cūſit eadē ratio de eis. Huius ratio ē ẜm Tho. ītertia ꝑte. q. viij. ar. iiij. ꝙ vbi eſt vnuꝫ corpꝰneceſſe eſt ponere vnū caput. vnū aūt corpꝰdicit̉ ſimilitudinarie vna multitudo ordinata in vnū quid ẜm diſtinctōes actuū ſeu offitioꝝ: manifeſtū eſt aūt ꝙ ad vnū finē qui eſtgloria diuine fruitōis ordināt̉ hoīes ⁊ angeli. vn̄ corpus eccleſie miſticū nōſoluꝫ cōſiſtitex hoībus: ſꝫ etiā ex angelis. Totiꝰ aūt huiꝰmultitudinis xp̄c ē caput: qꝛ ꝓpinquius ſe habet ad deum. ⁊ ꝑfectius ꝑticipat dona eiꝰ: nōſolū ꝙͣ hoīes: ſꝫ etiā ꝙͣ angeli. ⁊ de eiꝰ influentia nōſolū hoīes recipiūt: ſꝫ etiā angeli. dicit̉em̄ ad Ephe .j. ꝙ ꝯſtituit eū .ſ. xp̄m deꝰ pr̄ addexterā ſuā in celeſtibꝰ ſuꝑ oēm principatū ⁊virtutē. pt̄atem ⁊ dn̄ationem ⁊ omne nomen