¶ Capitulum¶ Sextum
qꝛ dulce ⁊ delectans: ſed ꝓpter hoc ſūme delectat: quia ſūme diligitur: poteſt ergo hō aliquid cōcupiſcere aliter ꝙͣ prout ē ſua perfectio formalis. et ſi hoc negaretur de ꝓximo:qꝛ amicabilia que ſūt ad alteruꝫ: veniunt examicabilibꝰ que ſunt ad ſeipſum ẜm philoſophum. tamē de deo negare nō poſſumus quīconcupiſcamus dei laudem ⁊ honorem et ꝙ anobis amet̉: īmo ꝙ ab omnibus et hoc ꝓpterꝑfectōem noſtraꝫ formaliter. Primo quia ꝓpter illud concupiſcimus bonuꝫ alicui ꝓpterquod amamꝰ ipſum ꝓpter amorem amicitie:cū gͦ amemꝰ deuꝫ amore amicitie ꝓpter ſeip̄mprimo nō ꝓpter nos nec ꝓpter aliquā noſtraꝫꝑfectōnem. ergo quod volumus ip̄i deo volumus ꝓpter ipſūmet deum: primo ⁊ non ꝓpteraliqua noſtrā ꝑfectōnem formalem. ⁊ ſic concupiſcimus aliquid quod nō eſt formalis ꝑfectio nec concupiſcentis nec eius cui cōcupiſcit̉ eſtimantes ꝙ ita eſt: īmo ⁊ reſpectu ꝓximi eſt idem ſentiendū. Quia em̄ debeo diligēre proximū ꝓpter deum nō propt̓ meipſum:hinc eſt ꝙ ſi bonuꝫ aliquod ei concupiſco: debeo ei cōcupiſcere ꝓpter deum prius et pluſꝙͣꝓpter meipſū: qn̄ aūt dicit̉ ꝙ amicabilia queſunt ad alterum ⁊cͣ. Dicendū eſt ꝙ hoc ē veꝝin via generationis et cauſe efficientis nō finalis. Primo em̄ homo diligit bonū ſuuꝫ ꝙͣalterius. et ex dilectōne ſui boni mouetur addilectōnē boni alterius effectiue: ſed nō oportet ꝙ omne quod diligit: diligat ꝓpter ꝑfectōnem ſuā formalem vel ꝓpter aliquod bonumſuum. Item ꝙ bonum vnicuiqꝫ ꝓprium eſt eiamicabile: ⁊ ſi ſic ītelligatur ꝙ nihil amaturniſi inꝙͣtum eſt bonū amanti ꝓprium formale vel intrinſecum. eſſenciale vel accidentalefalſuꝫ eſt: quia ſic creatura nō amaret bonūincreatuꝫ nec econuerſo nec aliquid amaretniſi ſeipſum. Sꝫ ſi intelligat̉ bonum ꝓpriumlarge verū eſſe poteſt: quia aliquid dicit̉ eſſealicuiꝰ. nōſolū formaliter: ſꝫ et aliter multismodis. Sic em̄ deus diligit creaturas que ſūtſuū bonum .i. a ſe factum ⁊ ſui repreſentatiuum. Et creatura diligit bonū diuinū: quodeſt bonum ſuū effectiue conſeruatiuū ⁊ finale. ⁊ licet in deo bonum propriuꝫ formale ſitratio diligendi bonum alienū inꝙͣtum eſt aliquo modo ſuum. ⁊ ſimiliter in amore concupiſcentie: quia nullum bonū concupiſcit alterum: niſi propt̓ bonū ſuū propriū. tamē īcreaturāᵇ eſt econuerſo: qꝛ ſicut prima ratiodiligendi bonū propriū amore amicitie ē ſibialienū quod eſt deus. ita in amore concupiſcentie ordinate nō concupiſcit homo propt̓bonū ſuū propriū formale: ſed propter diuinū ꝓut eſt extra ſe ⁊ in deo pure. Unde primaratio cōcupiſcentie creature ratōnalis vl̓ intellectualis a recta eſt ꝑfectō diuina ⁊ nō aliqua ꝑfectio formalis creature. Quē em̄ priꝰ
⁊ plus diligo amore amicitie illi prius ⁊ plꝰopto ⁊ concupiſco bonū amore concupiſcentie. ſicut prius ⁊ plus mihi ꝙͣ ꝓximo. Unde ⁊plus amatum eſt vt deus. vt ꝑſona ſubſiſtēs.ſic prius concupitum eſt bonū diuinū: vt intelligitur: ꝙͣ ipſuꝫ ꝑficiens ⁊ informans. ſicutprius ⁊ plus volo deum eſſe ꝙͣ me habere eē.Item cum actus caritatis in patria principalior ſit diligere deum: ſequitur ꝙ beatꝰ pldiligit deum ꝙͣ viſionē dei: illa auteꝫ dilectionō poteſt eſſe nō delectabilis: cum ſit ex totocorde. ex tota anima. ex toto conatu. īmo eſtſūme delectabills cum ſit ſūma dilectio. ſicutem̄ ſūmam dilectionem in deo ſequitur ſūmadelectatio ſimpliciter. ſic ſūmam dilectioneꝫcreature ſequit̉ ſūma delectatio ī creatura.Eſt aūt ſūma dilectō dei nō viſionis dei. ergo⁊ illam ⁊ nō iſtam ſequitur ſūma delectatio.Item cū delectatio iudicetur ẜm dilectōnem.Namſi dilectio vituꝑabilis eſt: ⁊ d̓lectatō eaꝫconſequēs vituꝑabilis eſt: ſi laudabilis dilectio. ⁊ delectatio conſequens laudabilis. ergoquanto dilectio laudabilior tāto delectatō cōſequens erit laudabilior. Sꝫ ꝯſtat ꝙ dilectioboni diuini eſt laudabilior ꝙͣ dilectio boni ꝓprij. ergo delectatio magis de deo delectat ꝙͣde viſione dei. Etſi dicat̉ ꝙ iſta comꝑatio habet locum in dilectōnibus concupiſcentie: nōamicitie. ⁊ ꝙ delectatio ſolū ſequit̉ amoremconcupiſcentie: hoc ē contra exꝑientiā caritatis: qꝛ gaudet homo ſi mala ſibi propter deūeueniāt. etiamſi nihil boni vel premij vel dirtutis accederet: ſꝫ ſolū propt̓ deū pure ⁊ īmediate: al̓s eſſet gaudiū mercēnariū. Item licꝫdelectatio nō ſit niſi obiectū amoris cōcupiſcentie generalit̉. tn̄ delectatio magis ꝯſequitur amorē amicitie. ſicut ecōuerſo triſtitia ⁊contriſtatō ē ꝯſequens odiū īimicitie. Cū em̄qͥs cogitat de re odioſa inuenit diſplicentiaꝫ⁊ nō propt̓ cognitōem de ip̄a: qꝛ an̄ꝙͣ ꝑcipiatſe de illa cogitare: dolet et cōtriſtat̉. Et ſil̓iterex hocip̄o ꝙ ꝑcipit rē amatā amore amicitiean̄ꝙͣ ꝑcipiat ip̄am ꝑceptōne delectat̉: qꝛ beatitudo cōſiſtit in actu recto nō reflexo: ſꝫ ẜmoēs beatitudinē īmediate ꝯſequit̉ delectatioergo cū viſio nō videat̉ niſi actu reflexo an̄ꝙͣ ip̄a ſit obiectū cognitōnis eſt beatifica delectatio. ¶ Item cū delectatio volūtatis nō ſitaliud ꝙͣ q̄dam beniuola ⁊ delectabilis ꝯplacētia: exꝑit̉ homo ꝙ bonū aīci placet ſibi. ⁊ ineo delectat̉ ꝑ ſolū hoc ꝙ apprehendit illud. vtbonū aīci an̄ꝙͣ apprehēdat illud vt bonū ſuū.Et ſimilit̓ ꝙͣuis vnicuiqꝫ ſit amabile bonū ꝓpriū. ſicut ⁊ delectabile: hoc tn̄ nō obſtāte dicimus ꝙ bonū diuinū ē magis vnicuiqꝫ amabile ꝙͣ bonū ſuū formale. ergo et magis delectabile. Sic igit̉ obiectuꝫ fruitōnis eſt deusviſus ⁊ nō ip̄a viſio. vnde et delectatio habet̉primo de deo viſo ⁊ nō de ip̄o viſu.