¶ Capitulum¶ Primum

ſtis ſcilicet vos omēs qui habetis gratiā eiꝰ:quia vt dr̄. Corin. vj. Qui adheret deo vnꝰſpiritus eſt cū eo. Tercio dicūtur dij qui ꝑticipant poteſtatem eius: ⁊ p̄cipue in ſpiritualibꝰ. Unde ī veteri lege dicitur dijs non detͣhes .i. ſacerdotibus. exponit Greg. ij. q. j. ſac̄dotibꝰ. ẜm quālibet acceptionem huiuſmodiſtetit ⁊ ſtat deus perus in ſinagoga deorū .ſ.angeloꝝ et ſanctorum ⁊ bonoꝝ congregatione: non em̄ ſolitarius ſtat: ſed cum ſanctis ⁊angelis cum quibus gaudeat ⁊ quibus bonaſua commūicet. Ad quod contemplandum ⁊ꝑamādum Anſelmus ſeip̄m excitat in libroꝓſologion dicēs. Excita nūc aīa mea ⁊ erigetotum intellectum tuū et cogita ꝙͣtuꝫ potesquale et ꝙͣtum ſit illud bonum. Si enim ſingula bona delectabilia ſūt: cogita in te ꝙͣdelectabile ſit illud bonū quod continet iocūditatem oīm bonorum: ⁊ nō quale in rebus reatis ſumus experti: ſed tanto differente ꝙͣtodiffert creator a creatura: qui hoc bono fruetur: quid illi erit: certe quicqͥd volue̓it: ⁊ qͥcquid nolet nō erit. Quid gͦ per multa vagaris homūtio; querēdo bona anime tue ⁊ corporis tui: ama vnū bonum ī quo ſūt oīa bona et ſufficit. Quid em̄ amas caro mea: quiddeſideras; ibi eſt quicquid amas: quicquid deſide̓as: ſi delectat pulchritudo: fulgebūt iuſtiſicut ſol: ſi velocitas aut fortitudo aut libertas corꝑis cui nihil obſiſtere poſſit: erūt ſil̓esangelis dei. Si longa et ſalubris vitā: ibi eſtſana eternitas ⁊ eterna ſanitas. Si ſacietasſatiabūtur cum apparue̓it gloria domini. Siebrietas: inebriabuntur ab vbertate domusdei. Si melodia: ibi angeloꝝ chori ꝯcinunt.Si ſapientia: ip̄a dei ſapientia oſtēdit eis ſeip̄aꝫ. Si amicitia: diligent deū pluſꝙͣ ſeip̄oset inuicem tanꝙͣ ſeip̄os: quia illi illum: et ſeinuicem ꝑ illum: et ille ſe: et illos per ſeip̄m.Si poteſtates om̄ipotētes erūt ſue voluntatis vt et deus ſue. Nam ſicut poterit deus qd̓volet ꝑ ſeip̄m: poterūt ita illi quod volent ꝑillum. Si honor et diuitie deus ſeruos ſuosbonos et fideles ſupͣ multa conſtituit: heredes quidem dei: coheredes autem xp̄i. Si vera ſecuritas certi erunt: nunꝙͣ et nullatenusiſta vel potius iſtud bonum ſibi defutuꝝ.¶ Tercio modo diciturᵐ. §. iij.deus falſa opinione Gall̓. iiij. his qui naturanō ſūt dij ſeruiebatis ait apl̓us loquens gentibus cōuerſis ad fidem: ⁊ alubi. Etſi ſint dijmulti .ſ. falſa opinione: et dn̄i multi: nob̓ nōeſt niſi vnus deus .ſ. verus. ¶ Ubi ſciendumꝙ tria genera falſoꝝ deorum adorabant gentiles. Aliqui demones in ſtatuis vel arrepticijs loquentes. iuxta illud p̄s. Dij gentiū demonia. et de talibus fuit deus Socratis: quiei loquebatur. Aliqui adorabāt aliqͦs homi-

nes ꝓpter aliquam induſtriam vel potētiamp̄ ceteris vel nimiū amorem ad eos: vt Perculem ꝓpter fortitudinem. Iouē ꝓpter potētiam dominij qui expulit patrem Saturnuꝫde regno. Mercuriū ꝓpter ſapientiā vel eloquētiam. Eſculapium qui inuenit medicināet huiuſmōi. Sed hos et alios: vt SaturnūMartem Uenerē Caſtorem et Pollucem Liberū Romolum cū reliquis declarat Lactātius fuiſſe mortales quinimmo ⁊ libidinoſosadulteros inceſtuoſos ſodomitas: et p̄cipueIouē queꝫ dicebant ſummū deoꝝ: falſiſſimag erat opinio ꝙ eſſent dij Ro. j. Commutauerunt gloriā incorruptibilis dei ī gloriam corruptibilis homīs. Aliqui adorabāt vt deumcreaturas irrōnales ꝓpter pulchritudinē velaliquā virtutem: de quibꝰ dr̄ Sapient. Aliqͥelementa vt Chaldei ignē: aliqui aīmalia: vtEgiptij bouem ⁊ huiuſmōi. De dijs gentiumſic ait idem Lactātius li. j. Illos quos imꝑiti et inſipientes tanꝙͣ deos ⁊ nūcupāt ⁊ adorēt: nemo eſt tamincōſideratus qui nō intelligat fuiſſe mortales: qūo gͦ dij inquiet aliqͥscrediti ſunt: nimiꝝ quia reges maximi ⁊ potentiſſimi fuerūt ob me̓ita virtutū ſuaꝝ autmuneꝝ aut artiuꝫ repertaꝝ: cū cari fuiſſenthis quibus imꝑauerāt in memoriā ſūt cōſecrati. Quid ſiquis dubitet: res eoꝝ geſtas etfacta cōſideret que vniuerſa tam poete ꝙͣ hiſtorici veteres ꝓdiderunt. Et declarat diffuſe qūo tales habiti ꝓ dijs fuerūt ſcelerati homines referēs ſcelera eoꝝ: vt Herculis Eſculapij Apollinis Caſtoris ⁊ Pollucis Mercurij Liberi Iouis: quem maxime vituꝑat prealijs: quia patreꝫ Saturnū regno expulit vtſtupra adulteria et ſodomiaꝫ perpetrauit: etiſte ſceleſtiſſimus ſūmus deorū dicebatur abillis idolatris. Sꝫ quid dicit p̄s? In medio at̄deos diiudicat .i. diſcernit falſos a veris: etmalos a bonis. et hoc in medio dilectionis:que eſt mediuꝫ vniens creaturā cū creatore.diiudicat gͦ ⁊ ſeꝑat demones falſos deos a beatis angelis veris dijs: ſed ꝑticipatione prauos homīes Iouē et alios a bonis ꝑ gratiaꝫ⁊ alias creaturas: ⁊ hoc ī medio. qꝛ .ſ. angl̓oset bonos hoīes qͥ habuerūt caritatē collocatī gl̓a: falſos deos demones ⁊ hoīes malos cōdemnat ad ignē. Ergo exqͦ ꝑ mediū hoc .ſ. dilectōis ꝑuenit̉ ad ꝑticipationē glorie: vbi ſt̄oīa vera bona. Quāta ibi felicitas ait Aug.in vlt. c. de ciui. dei. vbi nullum bonū latebitnullum malū aderit. Erit deus oīa: in omībꝰvacabitur laudibꝰ dei. ẜm illd̓ p̄s. Beati quihabitant ī domo tua dn̄e: in ſecula ſeculoruꝫlaudabūt te. ¶ De ſtatu igitur cōprehēſoruꝫtractando. Primo videndū eſt de ip̄o deo vnoet trino: qui eſt obiectū et cauſa beatitudīs.Secūdo de bonis q̄ habēt̉ ī tali ſtatu glorie:quia non tꝑalia ſed ꝑmanētia: et de dotibus