¶ TitulusC. xxix.
ſerui ꝙͣ liberi. aliter qui ꝯtra dn̄m vel parentes ꝙͣ qui ꝯtra extraneum. aliter qui ꝯtͣ conſtitutum in dignitate ſiue rectorem ꝙͣ qui ꝯtͣpriuatum ſeu priuatā ꝑſonam. ꝑtinet etiamad hanc cōſiderationem de ꝑſona etas faciētis et patientis iniuriam. Tercio conſiderādus eſt locus: nam ideꝫ actus ſi fiet in. quolibet loco ⁊ nō ſacro: erit furtū ⁊ nō capite puniendum: ſi in eccl̓ia erit ſacrilegiū et capitepuniendum. Quarto conſiderandū eſt tp̄us:nam ꝓpter hoc diſcerni ſolēt emāſores a fugitiuis. ⁊ tp̄us diſcernit effractorem vel furēdiurnum a nocturno. et nocturnus quidemacrius punitur. Quinto conſiderāda eſt qͣlitas facti: ꝑ quam atrocius vel leuius eſt: vtfurta manifeſta acrius puniūtur ꝙͣ nō maīfeſta ⁊ craſſatura que eſt violētia illata a latronibꝰ: grauius ꝙͣ rixa que eſt cōflictus altercatio. ꝑ hoc etiaꝫ diſcernit̉ expilatio: queeſt ſubtractio reꝝ hereditariaꝝ anteꝙͣ hereditas adeatur a furto et petulantia que fit ꝑquādaꝫ laſciuiā diſtinguit̉ a violentia. Sexto ꝯſideratur qͣntitas ꝑ quam diſcernit̉ abigeus .i. qui gregem rapit a fure qui vnū ſuērapit. Septimo cōſideratur euentus .i. ſi reshabuit effectū: vt ſi aliquis eſt demēs: nixuseſt aliquid cōtra aliū ⁊ res habuit effectumcondemnabitur: ſi nō habuit effectum nō cōdemnabitur. niſi ī aliqͥbꝰ atrocibꝰ que ad aliquem actū extrinſecū procedūt. vt ſiquis occidendi cauſa cū telo ꝑcuſſerit vel ſiquis attemptauerit rapere moniales ꝓ matrimoīo⁊ alia hmōi. Hec omīa habent̉ de peni. diſ. j.circa principium.Pena a uteꝫ que infli .§. v.gitur ī foro iudiciali ſiue humano eſt ſub triplici genere. Primū genus ē pena ſpūalis: ethec eſt qͣdruplex: excepta vltima ſolū infert̉in foro eccl̓iaſtico. Et prima eſt increpatio.di. xc. placuit. que eſt quaſi p̄ambuluꝫ ad ſequente: hec etiā videt̉ hr̄e locū in foro ſecl̓ari. Secūda eſt cenſura eccleſiaſtica .i. excommuīcatio. interdictum. ⁊ ſuſpēſio. de ber. ſig.c. querenti. ⁊ pena excōicatōnis nūꝙͣ puniēdus eſt vnus ꝓ peccato alterius. vt exp̄ſſe dicit Aug. xxiiij. q. iij. ſi habes. nec inferēda ētalis pena: niſi pro culpa vera vel p̄ſumptaſiue ꝓbata. Pena at̄ ſuſpēſionis et interdictipunit̉ ſepe quis ſine culpa ſua: nam interdicit̉ ciuitas ꝓ peccato dn̄i. ⁊ ſuſpendit̉ clericꝰab officio ꝓpter amiſſionem viſus vel lepraꝫ.Tercia eſt pena depoſitōnis vel degradatōis.di. l. ſi ep̄s: qͥa non imponit̉ niſi pro crimineꝓp̓o ⁊ notabili. Et vbi pro cōtumacia impoītur. pͥmo talis debꝫ ſuſpendi: poſtmodū creſcente contumacia excōicari: deinde deponi.xxiij. q. iiij. forte. vbi autē fert̉ depoſitio procrimine etſi corrigibilis apparet poſt hāc penaꝫ nō excōicat̉. Quarta eſt pena infamie qͣ
punit̉ quis qn̄qꝫ ſine culpa ſua. naꝫ ⁊ ſct̄i viri aliqn̄ d̓ facto infamāt̉. qd̓ deus ꝑmittit adeoꝝ humiliatōꝫ ne extollant̉ ex laude eis exhibita. aliqn̄ vltra eoꝝ merita. vt dic̄ Gregꝰvj. q. j. ſūt plurimi. ſed in iudicio hūano hacnon punit̉ niſi ꝓ culpa vel ſua. vt. vj. q. j. infames. vel alterius. vt ī crimīe leſe maieſtatis. vj. q. j. ſiquis cū militibus.¶ Secūdum genus pe .§. vj.naꝝ eſt vt pena corꝑalis. et hec quideꝫ ē multiplex. Prima quideꝫ incarceratōnis vel abſtinētie ſiue ieiunij: que ſolet infligi incarceratis ꝓ eoꝝ ſceleribus in vtroqꝫ foro: de hacpoteſt intelligi illud. c. ſiquis ꝯtriſtatus. dixc. et. xxvij. q. j. ſi homo eſſes. Secūda eſt pena verberatōnis que etiam in vtroqꝫ foro infert̉: ſed non niſi ꝓ peccato ꝓpͥo. vt. xlv. di. §.ſalonen̄. xxiij. q. v. circūcelliones. Tercia eſttrūcatōnis membrorū. Quarta eſt mortis. ethac duplici pena nō vtitur eccleſiaſticū iudicium. dictum eſt em̄ Petro cōuerte gladiū īpaginam Math̓. xxvj. immo eccleſia debet ītercedere etiam pro eis: ne occibant̉ moderate tamen. xxiij. q. v. reos ſāguinis. In iudicōat̄ ſeculari nūꝙͣ debꝫ inferri pena mutilatōnis vel occiſionis ſine culpa ꝓpria commiſſaẜm Tho. ſcd̓a ſecūde. q. cviij. nec etiaꝫ talempt̄ inferre reo quicūqꝫ iudex vel rector: ſꝫ habens meꝝ ⁊ iuſtum imꝑiū ex ſe vel ex delegatōne. Quinta eſt pena exilij qͣ vtit̉ vterqꝫ forus. diſ. lxiij. ī ſinodo. Exilium at̄ hoc pt̄ eſſetriplex. vnū eſt ī certo loco: vt cū quis detrudit̉ in monaſteriū. extͣ de adulterijs. c. peruenit. Aliud a loco certo. qn̄ ſcilicꝫ ꝓhibet̉ ſtare ī loco certo. ij. q. j. ī pͥmis. Tercium eſt abom̄i loco. vt interdicit̉ quibuſdam penitentibus ne morent̉ in aliqͦ loco vltra vnum velduos dies. de peni. di. vj. ſacerdos. Pena etiāſeruitutis impōit̉ ⁊ ꝑ leges et ꝑ canones incertis caſibus.Cercium genus pe .§. vij.ne eſt ſubſtantie tꝑalis vel dignitatis. ⁊ hocetiaꝫ infert̉ in foro eccleſiaſtico ⁊ ſeculari: ⁊aliqn̄ ſine culpa ꝓpͥa: nam propter crimen leſe maieſtatis amittūt filij hereditateꝫ paternam. et illegitimi honoribus pͥuant̉ eccleſiaſticis ⁊ ſecularibꝰ. Et qn̄qꝫ quidem infert̉ alicui hec pena ſimpliciter .ſ. publicationis etconfiſcationis oīm bonorū ſicut ī hereticis.di. viij. quo iure. ⁊ diſ. lxiij. adrianus. Aliqn̄infert̉ in certa ꝑte vel quantitate ꝓ iniuriaillata ꝑſone vel loco. vt. xvij. q. iiij. ſiquis cōtumax. et. c. ſiquis in atrio. que tn̄ quātitasarbitrio iudicis relinquēda eſt. Aliqn̄ veroꝓ ſatiſfactōe illati damni imponit̉. vt ꝓ furto vel rapina et hmōi. ¶ Et nota ẜm Vil. ꝙcum pena conuentionalis de cōmuni conſēſu partium apponitur loco intereſſe peti po-