¶ Capitulū¶ Primum

qui ſtimulus ẜm Remigiū fuit quedaꝫ infirmitas corꝑalis. Quarto vt eterna damnatohic inchoet̉: vt .ſ. aliqualiter oſtendatur qͥdin inferno patietur. exēplū in Herode Act.xij. et in Antiocho. ij Machab̓. ix. Quinto vthō purificet̉ vel ꝑ expulſioneꝫ culpe: cū .ſ. exflagellis cōteritur. exemplū de Maria ſororeAaron Numeri. xiij. a lepra infecta. Et iſrahelitis ꝓſtratis in deſerto ẜm Hiero. xxiij. ꝙiiij. qͥd g. vel ad ſatiſfactōꝫ pene. exemplum īDauid qui poſt remiſſionē adulterij cōmiſſiquo ad culpā ī penā fuit expulſus d̓ regno.vt patꝫ in. ij Reg. qd̓ notat Greg. de pen. dij. ſi peccatū dauid. Poſſꝫ etiā dici om̄eꝫ penam quā patimur ꝓcedere ex culpa nr̄a ſaltem originali cū qua naſcimur. qꝛ ip̄m eſt cāoīm penalitatū. ar. di. v. ad eius.Punitur etiaꝫ quis a §. ij.deo in vita pn̄ti. non ſolū ꝓ culpa ſua: ſꝫ etiam ꝓ culpa alterius. et hoc triplici rōne. ẜmTho. ſcd̓a ſecūde. q. cviij. Primo quidē inqͣtūvnus homo tꝑaliter eſt res alterius: ⁊ ita inpenā eius et ip̄e punitur: ſicut filij ẜm corpꝰſūt quedaꝫ res patris. et ſerui ⁊ aīmalia resdn̄oꝝ: et ſic filij puniūt̉ qn̄qꝫ ꝓ parentibꝰ: ſicut filius natus ex adulterio Dauid mortuꝰfuit ꝙͣcitius: et animalia Amalechitaꝝ iuſſaſūt interfici. ꝙͣuis et in huiuſmōi ſit ratō miſtica. vt habet̉. j. q. iiij. §. ꝑuulos. Secūdo inꝙͣtum peccatum vnius deriuatur ī alterū: ethoc ꝑ imitatōem ſicut filij imitātur peccataparentum: ⁊ ſerui peccata dn̄oꝝ: vt audatipeccēt. vel ꝑ modū meriti: ſicut peccata ſubditoꝝ merētur peccatorem p̄latum. ẜm illudIob. Regnare facit ypocritaꝫ ꝓpter peccatapopuli. vel ꝓpter aliquem cōſenſum vel diſſimulationeꝫ. ſicut etiaꝫ interdū boni puniūt̉cum malis: qꝛ eoꝝ peccata non redarguunt.vt dīc Aug. ī pͥmo de ciui. dei. Tercio cōmēdādā vnitateꝫ humane ſocietatis: exqͦ vnushomo debet ꝓ alio ſolicitus eſſe vt nō peccetet ad deteſtationem peccati: dū .ſ. pena vniꝰredundat ī om̄es: quaſi omēs ſint vnū corpꝰexemplū de peccato Achor Ioſue. vij. Itē (vtdicit Gratianus. xxiij. q. v. §. vlt) aliqn̄ deuspunit malos ꝑ legitimaꝫ ptateꝫ gerentes exmandato ſuo: etſi cū merito punientiū: ſicutpuniuit peccata Cananeoꝝ ꝑ ppl̓m ſuuꝫ: aliqn̄do punit etſi per populos ſuo iuſſu excitatos: non tamen intendētes deo obſequi: ſꝫ ſueſatiſfacere cupiditati. et ideo cū ſui damnatōne: ſicut pūit populum ſuū ꝑ alienigenas.Quacūqꝫ aūt de cauſa quis puniatur: ſi nonſuſtinet patienter penas: ſūt flagella non adſatiſfactionem: ſed ad vindictaꝫ tm̄ .i. punitionem. iuxta illud Deūt. xxxij ¶ Ignis .ſ. pene tꝑalis ſuccenſus eſt in furore meo .i. ī punitione: et ardebit uſqꝫ ad inferni nouiſſimaid eſt vindicta hic incipiet et ardebit uſqꝫ ad

extremaꝫ damnationem. vt exponit Aug. depeni. di. iiij. §. autoritas. Sed ſi patienter ferant̉ ip̄a flagella et ſit patiēs in ſtatu gratiehabet locū ſatiſfactōnis. vt dicit Tho. ī. iiij.etiam ſiquis puniretur a iudice ꝓpter maleficiū cōmiſſū et hmōi plꝰ ⁊ minus ẜm deuotōnem patientis et qualitatē crimīs. mors aūtnaturalis cū ſit vltimū terribilium: nō tamēeſt ſatiſfactoria: quia pro natura inoleuit inpenā originalis pct̄i. ſed mors violenta etiāſiquis eaꝫ meruit eſt ſatiſfactoria: ſi patienter ſuſtineatur et in gr̄a Tho. in. iiij.¶ Sciendum etiam ꝙ .§. iij.peccata dimiſſa a deo nūꝙͣ redeunt ꝑ culpaꝫſequentem: nec quo ad penam (vt quidā dixerunt) nec etiam in aliquo genere peccati ẜm opi. quorundaꝫᵉ qui hoc dixerūt ꝓpterpeccatum ſequēs odij vel apoſtaſie vel ꝯtemptus confeſſionis vel penitētie. vnde verſus.Fratres odit. apoſtat a fit: ſpernitqꝫ fateri.Penituiſſe piget priſtina culpa redit: q̄ opi.ponūt̉ de peni. di. iiij. in tex. et glo. ſūmaria.ſed reuertūtur tm̄ ꝙͣtū ad quēdā grauatioīseffectum ẜm Tho. in. iiij. di. xxij. ex eo videlicet ꝙ ſequens peccatum poſt remiſſionē p̄cedentium habet quandaꝫ deformitatem ingͣtitudinis ꝓpter beneficium perceptū remiſſionis. vnde grauius redditur ip̄m peccatuꝫ ꝙͣſi eſſet ſine tali deformitate ingratitudinis:nō tamen ꝙ talis aggrauatio ex illa circūſtātia faciat peccatū illud dignū tāta pena qͣnta digna erant omīa dimiſſa: et ſic per iſtuꝫmodum aggrauationis dicuntur peccata dimiſſa redire. vt ſonare videntur autoritatesplures ſanctorum que habentur de peni. diſ.iiij. in princi.In foro humano ſi­ .§. iiij.ue ſeculari ſiue eccleſiaſtico ꝓ culpa tm̄ mētali nūꝙͣ infertur pena. vnde dicit lex canonizata de peni. diſ. j. cogitationis penā nemopatiatur: cū .ſ. eſt ꝯtenta cogitatio terminisſuis. occultoꝝ em̄ cognitor et iudex eſt deus.di. xxxij. erubeſcant. ¶ Culpa autem exteriorvariatur quadrupliciter: quia conſiſtit ī facto: vt furta ⁊ cedes. aut in dicto: vt cōuitiaet inique aduocatōnes. aut in ſcripto: ut falſa inſtrumenta vel famoſi libelli. aut in cōſilio: ſicut coniurationes vel cum quis eſt conſcius cū latronibus ⁊ ſuadet vel fauet eis. Ethec qͣtuor genera culparū cōſideranda ſūt ſeptem modis ſiue circūſtantijs .ſ. ex cauſa. exꝑſona. ex loco. ex tꝑe. ex facti qͣlitate. ex fct̄iꝙͣtitate. et ex euētu. Prīo ex cauſa: ſicut verbera q̄ ſi illata ſūt a matre vel parēte impunita ſūt: qꝛ vident̉ facta emendatōis cauſa ⁊aīo: ſed cum fiūt ꝑ iram ab extra certe puniunt̉. Conſiderāda eſt ſecūda ꝑſona ⁊ illius qͥfecit et eius qui paſſus eſt. aliter em̄ puniūt̉