¶ Citulus¶ Diceſimuſſecūdus
xp̄us cananeam clamantem nō ſtatim exaudiuit: quia nolebat fidem illius occultari. ſedin palam fieri. Expectanda ergo eſt frequēsoꝑatio miraculorū ⁊ diuulgatio fame operūmiſericordie alicuius anteꝙͣ canonizet̉. vt fides de eius ſanctitate in cordibus xp̄iani populi firmet̉ ⁊ roboret̉. Et ad hoc facit qd̓ aitLeo papa diſ. lxj. miramur ait. ſi ad honoresmundi ſine ſuffragatōne temporis ſine merito laboris indignuꝫ eſt p̄ueniri. ⁊ notari ambitus ſolet: quos ꝓbitatis documenta nō adiuuant. ꝙͣdiligens et ꝙͣprudens habenda eſtdiſpenſatio diuinorū munerū ⁊ celeſtium dignitatum. ita vt in priori vitā teſtimoniumꝑhibeat ꝓ laboribus multis. ꝓ moribus caſtis. ꝓ actibus ſtrennuis: celſioris loci p̄miūnulli debeat̉. ¶ Sciendum ꝙ nullus patrumveteris teſtamenti ē canonizatus a papa. Etratio huiꝰ eſt ẜm Augu. de ancho. quia cauſaſemꝑ ꝓcedit effectum ſuū. ⁊ nō ſequit̉: ſed fūdamentum ⁊ cauſa omniū ſanctoꝝ fuit xp̄s:ip̄e em̄ eſt ſanctus ſanctorum. vt dicit̉ Dan̄ix. Nullus ergo debuit canonizari ꝓ ſancto qͥfuit ante xp̄i natiuitatē. Appellat tamē eccleſia illos ſanctos et eorum ſanctitatem exemplariter ꝓponit imitandam: nec nō orationibus eorum ſe cōmendat: eoꝝ tamē ſanctitatēnō ſolennizat ſeu canonizat. Secūda ratio. q̄tamē iucludit̉ in prima eſt. quia ſancti pr̄espeteris teſtamenti ꝙͣtacunqꝫ ſanctitate pollerent. nō fuerunt in tempore plenitudinisgracie: que ꝑ xp̄m facta eſt. ioh̓is .j. ſed plenitudo gracie in illa lege quaſi tenebat̉ incluſafiguratiue. Unde Augu. in li. de ſymbolo ſuꝑillud. domū tuā decet ſanctitudo dicit. ꝙ nullius ſolennitatem eccleſia ſolennizat priuſꝙͣdomus ſanctitatis fundaret̉. et ideo in temꝑeplenitudinis gracie potius ſanctitateꝫ beatemarie Io. baptiſte eccl̓ia ſolēnizat ꝙͣ alicuialterius: quia illa ſanctum ſanctorū generauit. ⁊ ille digito demonſtrauit. Tertia ratio.quare eccleſia illoꝝ ſanctitatē nō ſolēnizat ē.quia ꝙͣtuncūqꝫ ꝑſonalit̓ eſſent ſācti: claritastamē diuine viſionis eis fuit clauſa nondū ſoluto p̄cio hūane nature ꝑ xp̄m. Utrū aūt eccleſia poſſit errare in canonizatione ſanctoꝝhabes ſupra ti. xij. ca. vij. de reli. ſanctorum.De poteſtate pape er .§. vj.ga inferos qui notari poſſūt ꝑ piſces maris:quia ſicut piſcis moratur ꝯtinue in fluctibusaquarum: que mare dicunt̉ ꝓpter amaritudinem .i. ſalſedinem. ita qui ſunt in purgatoriocontinue morant̉ afflictionibus penarū: ſedſubiecit deus pape etiam piſces maris .i. eosqui ſunt in purgatorio ad ſubueniendum eisꝑ indulgentias. Sciendum gͦ ꝙ hij qui ſunt īpurgatorio ad ſubueniendū ꝑ indulgentiasẜm Augu. vbi ſupra. ꝙͣuis ꝙͣtum ad merituꝫeſſenciale abſolutum quo quis meret̉ vitam
eternā oꝑatione ꝑ radicem caritatis nō ſintin ſtatu merendi. tale em̄ meritum nō dependet ab oꝑe alterius: ſed ab oꝑe ꝓprio. tamenꝙͣtum ad merituꝫ conditionale quo quis meret̉ pene remiſſionē vel liberatōis acceleratōnem: dūmō alij ꝓ eis faciant illa que inſtituta ſūt ab eccleſia ad pene remiſſionem conſequendā illi qui ſunt ī purgatorio mereri poſſunt: cū pendeat ab oꝑe alteriꝰ ⁊ adhuc viatores ſint et de foro pape. vnde p̄t eis de theſauro eccleſie ꝑ coīcatōem indulgentie ſubueniri: quod nō ſic ē intelligendū ꝙ omīs indulgentia data etiā a papa valeat exiſtentibꝰ inpurgatorio faciēte aliquo ꝓ ip̄o qui eſt ī purgatorio illud quod ꝯtinet indulgētia fiendū.puta ieiuniū vel elemoſinam vel viſitatōnemeccleſie nō ſufficit intētio illa faciētis ⁊ applicantis ad eū qͥ eſt in purgatorio: ſꝫ requirit̉intentio pape hoc explicātis ꝑ bullā .ſ. ꝙ quifacit talē elemoſinā vl̓ vadit ad talē eccleſiā:ꝯſequat̉ tantuꝫ de indulgentia ipſe vel ꝓ quofecerit viuus vel defunctus. Ꝙͣuis aliqͥ dicātindulgētias nō poſſe ad mortuos extendi: qꝛxp̄c dicit quecunqꝫ ſolueris ſuꝑ terraꝫ ⁊cͣ. illiautē ſūt ſub terra nō ſuꝑ terrā. Sꝫ p̄t rn̄deridupliciter. Uno mō ꝙ lÿ ſuꝑ terrā referat̉ adſoluentē. vt ſit ſenſus quecūqꝫ tu exiſtēs ſuꝑterrā ſolueris ⁊cͣ. Nō em̄ papa mortuus p̄t ligare ⁊ ſoluere: ſed viuus. Alio mō ſi referat̉lÿ ſuꝑ terrā ad abſolutos .ſ. exiſtentes ſuꝑ terram: cum purgandi ſint intra vel circa terrādici poſſūt ſuꝑ terraꝫ: quia nō in celo. Et itad̓terminat beatꝰ Tho. in. iiij .ſ. ꝙ indulgentiepoſſūt extendi ad eos qui ſūt in purgatoriomō dicto. ¶ Etſi querat̉ vtruꝫ papa poſſit ꝑcoīcatōnem indulgentie totū purgatoriū expoliare Augꝰ de ancho. vbi ſupͣ rn̄dit ꝑ diſtīctōnem trimēbrem. videlicꝫ quia aut hoc intelligit̉ ꝙͣtum ad eius abſolutā iuriſditionē.aūt ꝙͣtū ad eiꝰ ordinataꝫ executōem. aut ꝙͣtūad diuinā acceptatōem. ita vt ſi faceret ꝙ deꝰacceptaret. Primo mō putat ꝙ p̄t expoliarepurgatoriuꝫ ꝙͣtum ad omnes illos qui ſubijciunt̉ iuriſditioni ſue ẜm meritum conditonale. vt ſint aliqui qui faciūt ꝓ illis de purgatorio eaꝓpter que ordinate ſunt indulgentievalere. Si qui gͦ eſſent in purgatorio: qui nōrecepiſſēt ſacramentū baptiſmi. vt adulti recedentes cum baptiſmo flaminis cuꝫ nō ſintpprie ſub iuriſditōne pape. ⁊ illi etiā qui nonhn̄tes amicos faciētes ꝓ eis id ꝓ quo dat̉ indulgentia iſtis nō valeret. Ꝙͣtum aūt ad oēsalios poſſet papa purgatoriuꝫ expoliare: qd̓ſic ꝓbat̉. qꝛ papa p̄t omniū illoꝝ penā tollereꝑ ſatiſfactōnem et coīcatōnem indulgētie inquibꝰ p̄t vti clauibꝰ eccleſie in oībus qͥ ſūt inpurgatorio ſibi ſubiectis. ⁊ ſīplicit̓ xp̄c dixitpetro tibi dabo claues regni celorū. Probatetiā hoc arguēdo a fortiori ꝑ factuꝫ Grego.