¶ Capitulum¶ Quintum
feſtare. Similit̓ ſicut ſolus papa eſt caput totius eccleſie. ita ſolum ad ip̄m ꝑtinet mēbriseccleſie mandare ſanctum aliquem ſub veneratōne haberi. Ulterius ſicut oꝑa ꝑhibent teſtimoniū ſanctitati alicuius cuꝫ fidei eccleſieinnitunt̉. ita ad illū ꝑtinet huiuſmoī ſanctūcanonizare: ad quē ꝑtinet queſtiones fidei d̓terminare: qd̓ quidē planū eſt ſpectare ad ſūmum pontificē. ſicut patet. xxiiij. q. j. c. quotiens ratō fidei ventilat̉. Et ꝙͣuis mādare ſāctū aliquem vniuerſaliter a toto ppl̓o benerari ꝑtineat ad ſolū illū qͥ preeſt toti eccl̓ie .i. pape. tn̄ ꝙͣtū ad eos qui ſūt canonizati ꝑ eccleſiā quoꝝ feſtiuitates nō pn̄t vniuerſalit̓ celebrari: nec eis vigilia ordinari: de talibus p̄tep̄us in ſua dioceſi ordinare ꝙ certa die eorūfeſtiuitas celebret̉ ⁊ vigilia deputet̉: aſſenciēte tn̄ clero ⁊ populo. vt dicit̉ de conſe. diſ. iij.ꝓnunciādū circa fi. ¶ De mō aūt canonizātōnis dicit Hoſti. extra de reli. ⁊ vene. ꝙ in canonizatōne ſancti ẜm moreꝫ quem nūc teneteccleſia. xij. ꝑ ordinem ſūt ſeruanda. Primūeſt frequens denūciatio. vt nōſolū ſemel: ſedpluries pape denūciet̉: qui ꝓ ſancto debeat venerari. vt ſic multiplicatis interceſſoribꝰ largiat̉ quod petit̉. Secundū ē cōmiſſio .ſ. examinatōnis fiende. Tertiū eſt cōmiſſionis inqͥſitio .ſ. ꝑ teſtes iuratos ⁊ fideles. Quartū eſtinquiſitōnis facte relatio. Quintū eſt relatōnis diligens examinatio. Sextū ē examinatōis facte ꝑ conſiſtoriū diſcuſſio. Septimumē ſecreta diffinitō ⁊ terminatō. Octauū ē manifeſta publicatio. Nonū ē diei canonizatōisaſſignatio. Decimū eſt ip̄ius pape ⁊ aſſiſtentiū genu flexio et oratōnis deuotio: ne deꝰ ꝑmittat eccleſiā ſuā decipi vel errare. Undecimum eſt ſermocinatio ⁊ miraculoꝝ ac oꝑmmiſericordie recitatio: necnō ip̄ius ſancti incathalogo ſanctoꝝ cōſcriptio. Duodecimū ēmiſſe in honoreꝫ ſancti celebratio ⁊ canticisſpūalibꝰ ꝑſonatio. In pͥmitiua tn̄ eccleſia nōſeruabant̉ iſta ꝓpter duo. Primo qꝛ ibi ſanctivt in pluribus erāt martires: in quibꝰ nō requirebat̉ talis examinatō. ſicut in ꝯfeſſoribꝰ.Secūdo qꝛ ex feruore fibei ⁊ ex meritis xp̄i ⁊apoſtoloꝝ miracula ⁊ alia oꝑa ſic erant euidentia ꝙ nō poterant tergiuerſatōne celari.¶ Si aūt q̄rat̉. vtrū in canonizatōne reqͥrat̉requiſitio cardinaliū ⁊ conſilium eoꝝ: Rn̄detAugꝰ de ancho. vbi ſupra. ꝙ de neceſſario nōrequirit̉: nā poteſtas pape nō limitat̉ in aliquo nec dependet a collegio: ſꝫ potius ecōuerſo. Nō em̄ collegiū aſſiſtit pape ꝑ modū determinatōis ſeu limitatōis poteſtatis eiꝰ: ſꝫ magis ꝑ modū miniſterij ⁊ conſilij. vt debito mōhuiuſmoī poteſtatē exequat̉. Sꝫ ſi querat̉ decongruo. puto ꝙ magis tenet̉ require̓ collegium ī tali cauſa ꝙͣ in aliqua alia: qꝛ ī hijs queſūt fidei tanto cautiꝰ et tantomaturius ē agē-
dū quāto dolus ⁊ fraus eſt magis circa huiꝰmodi vitanda. Ne ergo canonizatio alicuiusſancti ꝓcuretur turpis lucri cauſa vel humane glorie pompa: nonſolum cum requiſitōnecollegij. verumētiaꝫ cum requiſitōne venerabiliū viroꝝ de eccleſia. papa in tali cauſa debet ꝓcedere exemplo aſſueri: qui licet ethnicꝰinterrogauit ſapientes ſuos ſuꝑ quodā agēdo: quorum conſilio cūcta faciebat ſcientiuꝫleges ac iura maiorū Heſter j. c. ¶ Nō debetaūt papa ſtatim aliquē ſanctum ſibi denūciatum canonizare. Et hoc ꝓpter tria ẜm Augude ancho. Primo ꝓpter miraculoꝝ raritateꝫq̄ ſūt ſigna atteſtatōnis. Dicit em̄ Augꝰ in li.de vera reli. ꝙ ideo miracula in noſtra temꝑadurare ꝑmiſſa nō ſūt: ne aīma ſemꝑ viſibiliaquerē̓t. ⁊ eoꝝ conſuetudine frigeſceret genushumanū: quia igit̉ vera miracula nunc rarofiunt: ne ficta narrent̉ turpis lucri cauſa. vl̓humane laudis appetitus gloria: nūc bene videndum eſt quibꝰ credendū ſit de diuinis miraculis et inuiſibilibus rebus. Aliqn̄ em̄ fiūtmiracula nō vera: ſed apparentia ꝑ demonuminuocatōnem. ſicut magi pharaonis aliqn̄ ꝑmalos homīes ex inuocatōne xp̄i et nominūſanctorum. Unde dicit̉ math̓. vij. a quibuſdāreprobis xp̄o. domine nōne in nomīe tuo virtutes multas fecimus; Aliqn̄ fiunt vera miracula cum vane glorie vel elatōnis infectōeſic dicit glo. numeri. xx. ꝙ Moyſes ⁊ Aaronquando ꝑ ꝑcuſſionem virge fecerunt aquamdecurrere de petra habuerunt quādam vanāgloriam. ⁊ ideo meruerūt audire: qꝛ nō credidiſtis mihi. vt ſanctificaretis me ⁊cͣ. nō ergomiracula omnia ſunt ſufficienter demonſtratiua ſanctitatis. ⁊ ideo etiaꝫ ip̄a examināda.Secūdo nō debet ſtatim aliquis ſanctꝰ denūciatus cononizari ꝓpter oꝑis arduitateꝫ. Nāquanto opus eſt magis arduū. tanto cū maiori tarditate ⁊ maturitate faciendū. vnde necxp̄us ſtatim Lazarum ſuſcitauit: ſed p̄miſſismultis circūſtantijs. Nō ergo canonizatio ſāctorum cum ſit opus valde arduū. ſtatim: ſedꝑ menſes ⁊ annos eſt differendum. ⁊ de oꝑbꝰeius interim inquirenduꝫ. Nec em̄ ſufficit ꝙhabuerit magnam ſcientiam: quia ſciētia nofacit hominem bonū ſimpliciter .ſ. quo ad bonitatem voluntatis q̄ eſt ꝑ caritateꝫ. ſꝫ bonūẜm quid .ſ. quo ad intellectum. vnde. j Corin.xiij. ſi habuero omnē ſcientiā: caritatem aūtnon habuero nihil ſum. Nec etiā ꝙ habueritdonum ꝓphetie: quia ꝓphetia coīs eſt bonis etmalis. vt patet ī balaā. ⁊ Augu. j. q. j. ꝓphetizauit ſaul cum eſſet malus. vt ſanctū Dauidꝑſequeret̉. Nec etiam ex fama alicuius ortaex ppl̓o ⁊ turba ꝓcedendum eſt: ſꝫ teſtimoniomaioꝝ qͥ ſūt ſanioris concilij ⁊ verioris iuditij. Tertio nō eſt ſtatim fiēda canonizatō ꝓpt̓fidei firmitatem. Dicit em̄ Criſoſtoꝰ. ꝙ ideo