¶ Capitulum¶ Tertium

greſſores: ꝙͣtuꝫ ad penas vite preſentis papahabet plenariam poteſtatem in talibꝰ omnibus abſqꝫ exceptione alicuiꝰ caſus ad talia ꝑtinentis. Et hec ſunt illa que pertinent ad iuspoſitiuum pertinens ad eccleſiaſticam iuriſditionem. Et ſic poteſt intelligi illud. tibi dabo claues in poteſtatē ligandi per precepta etſtatuta. ſoluendi per abſolutōnem. vel diſpenſatōnem. quecunqꝫ .i. in omni materia poſitiua. et regni celoꝝ .i. militantis eccleſie. Ꝙ autem papa in huiuſmodi habeat plenitudineꝫpoteſtatis. probatur ſic. In omni repu. beneordinata oportet ponere aliquem qui preſitreipu. qui poſſit totam ꝯmunitatem moueread omnia illa que cōferunt ad bonum reipu.et ad finem. ad quem ordinatur illa reſpū. etprecipue de hijs que ſic conferunt. vt ſine eisnon bene ordinaretur cōmunitas. et bonumreipū. Sed preſidens vniuerſaliter reipu. inꝯmunitate xp̄iana ē papa. ergo papa poteſtprecipere talia que conferunt ad bonum reipub. in ꝯmunitate xp̄iana. Dico aūt que ꝯferunt ad bonū reipub. ſic ꝙ ſine eis reſpū. nonattingeret ad finem debitum: qꝛ non om̄e cōferens ad bonū ꝯmune p̄t p̄cipere. ſicut nonp̄t preciꝑe ꝯtinentiā monachalē. vel ieiunare in pane et aqua per totā. xl. niſi hoc face̓tꝓpter culpā puniendam. vel aliud ſimile. Sicergo inſtatuendo pt̄as pape ſe extendit precipiendo. vel ꝓhibendo omnia illa que cōferuntad obſeruandum ea que ſunt iuris diuini. velnaturalis. eo modo quo dictum eſt. in quorūobẜuantia ꝯſiſtit bonum reipu. xp̄iane.¶ De iuriſditione ſeu.§. iij.poteſtate pape in ſententiando de ſubditis. etꝙ debeant haberi ꝓ talibꝰ ꝓut ſententiant. Etꝙͣtum ad pt̄atem ligandi et ſoluendi eos. ſiuein foro iuditiali exteriori. ſiue in foro penitētiarij. ſciendum ẜm herueum in dicto li. ꝙ papa habet plenitudinē poteſtatis ꝙͣtum ad omnes caſus. et ꝙͣtum ad omnē ꝑſonam exiſtentem de eccleſia militanti. et hoc ꝓbatur ex illa auctoritate. tibi dabo claues regni celorū.per id quod ſequit̉. quodcunqꝫ ligaueris ⁊cͣ.ſ. ſententiando ꝑ abſolutōnem. vel ꝯdemnatōnem in vtroqꝫ foro. Probatur etiam iſtud ratione tali. Oportet ponere in tota ꝯmunitate xp̄iana aliquem p̄ſidentem: ad quē ꝑtineatper ſe vel ꝑ alium ſentētiare de quolibet qualiter debeat regi: ẜm id quod egit. vel omiſit.ꝙͣtum ad omnia que ꝑtinent ad hominē ordinandū in deum. ſiue ꝑtineant ad noticiā conſcientie. ſiue ad iuditium exterius. Sꝫ ꝙͣtumad ea que ꝑtinent ad ordinandum hominemin deum: nullus eſt talis p̄ſidens niſi papa. gͦ⁊cͣ. Maior patet. qꝛ oportet ponere. ꝙ ille quip̄eſt reipu. ⁊ alicui ꝯmunitati poſſit ſuꝑ quēlibet de ꝯmunitate dare ſententiaꝫ. qūo debetregi in ordine. ad finem reipu. et modo quo

reſpu. debet ordinari ad illum finem. Sed adhoc. ꝙ quilibet de ꝯmunitate xp̄iana ordinet̉in finem debitum reipu. xp̄iane. et ſic modo qͦdebet ordinari. oportet ꝙ ſit aliquis qui de qͦlibet poſſit ſentētiare qualis ſit. et qualiter regatur ẜm illud quod egit vel omiſit. nonſolūin foro iuditiali exteriori: ſed etiam ꝙͣtum adea que ꝑtinent ad foꝝ ꝯſcientie. qꝛ vtroqꝫ mōoportet hominem ordinari in deuꝫ ẜm modūꝯuenientem ꝯmunitati xp̄iane. quia tali mōinſtituit deus. ꝙ homo ſubderetur iuditō p̄ſidentis ẜm pt̄atem eccleſiaſticam. papa ergohabet pt̄atem ſententiādi de omni homine ꝑtinente ad ꝯmunitatem xp̄ianam in om̄i caſu. et ꝙͣtum ad foꝝ iuditiale. et foꝝ penitētiale. Et cum hoc etiam. ꝙ talem poteſtatem p̄tꝯferre alij. vt dicetur infra.Iſta autem iuriſ­ .§. iiij.ditio et poteſtas vniuerſalis pape eſt inſtituta a xp̄o. vt patet ex illa aucͣ te. tibi dabo. egoſ. xp̄c. Et quod ꝓmiſit tunc impleuit. cuꝫ ait.paſce oues meas Io. vlti. Probat hoc herueꝰin dicto tractatu tali ratōne. Inſtituere iuriſditōnem ẜm quam aliqua ꝯmunitas debet regi. ꝑtinet vel ad ip̄am ꝯmunitatē. vel ad dn̄millius ꝯmunitatis: ſꝫ ꝯmunitas que debet regi ꝑ pt̄a tem papalē ē ꝯmunitas xp̄iana ꝙͣtuꝫad eccleſiam militātem. huius aūt ꝯmunitatis non eſt dn̄s. niſi xp̄c. vel papa. gͦ iſta pt̄asdebet inſtitui. vel a xp̄o. vel a papa. vel a totaꝯmunitate xp̄iana: ſed nō eſt inſtituta a papa. vel a ꝯmunitate xp̄iana. gͦ a xp̄o ſolo. ¶Ꝙ aūt poteſtas papalis nō ſit inſtituta a papa. ꝓbatur ſic. Ad vicariū nō ꝑtinet inſtitue̓pt̄atem qua vtitur. vt vicarius alteriꝰ cū ſibiꝯmitteretur. qꝛ pͥus eſt pt̄atem inſtituere: ꝙͣeaꝫ alicui vicario ꝯmittere. Item qꝛ papa talem pt̄atem papalem nec reſtringere nec ampliare p̄t: quia nullus papa facere p̄t. ꝙ ipſevel alius papa habeat maiorem poteſtatem:ꝙͣ illa quam habet. Sed qui poteſt aliquā poteſtatem inſtituere. poteſt eam reſtringere etampliare. ergo et cetera. Item quia ip̄e idemconferret ſibi poteſtatem: quod eſt inconueniens dicere in poteſtate ordinata. non ergoa papa eſt inſtituta talis pt̄as. Ꝙ aūt iſta poteſtas n̄ ſit inſtituta a ꝯmunitate xp̄iana. ſeueccleſia. ꝓbatur ſic. quia aut hoc factū eſt auctoritate ſibi ab alio cōmiſſa. aut auctoritateꝓpria. Sed ꝙ non ſit inſtituta ab eccleſia perauctoritatem ſibi ab alio ꝯmiſſam. patꝫ. quianec a xp̄o ꝯmiſſa legitur talis auctoritas cōmunitati xp̄iane. cum non habeatur hoc inaliquo euangelio. ꝙ xp̄c eccleſie cōtulerit auctoritatem inſtituendi ſedem apoſtolicam: ſednec a papa facta ē talis ꝯmiſſio: nec fieri potuit. quia minus eſt inſtituere aliquā poteſtatē: quam eius inſtitutōnem ꝯmittere: ſed papa non poteſt primum. vt dictum eſt. ergo