¶ TitulusC.xxij.

pto diuino ſi ꝯtīgat eum peccare mortaliter.Hec herueus.¶ De poteſtate eccleſiaſtica ſignata per claues. vbi ponūtur ſeptem poteſtates. in quibꝰpetrus ꝑ̄ceſſit alios apl̓os. ¶ Capi. .iij.E poteſtate iuriſditionis. Nota ẜm herueum. in libro depoteſtate pape. ꝙ poteſtas iuriſditōnis videtur importare ꝙͣtumapparet ex interp̄tatione poteſtatem dicendiius ſiue ſtatuendo. ſiue ſententiando. Nam dicere ius. vel iuſtuꝫ p̄t ꝯtingere duplicit̓. Unomodo ſine quacunqꝫ obligatōne. ſicut quandoaliquis ſcolaſtice (puta determinādo in ſcol̓)dicit aliquid eſſe iuſtum. Et iſta poteſtas dicedi ius per hūc modū non eſt illa de qua nuncagit̉. Alio modo p̄t vocari pt̄as ius dicendi.vel qn̄ aliquis habet pt̄atem ſuꝑ aliquos. ſicꝙ poſſit obligare eos ad tendēdū ꝓ iuſto hocqd̓ dicit. ſiue ſtatuēdo. ſiue ſententiando. Statuendo quidem. ſicut qui habet pt̄atem taleꝫ.ſtatuat ex cauſa rōnabili. vt ieiunetur in. xl.ip̄o facto. ꝙ hoc ſtatuendo dicit: habet rōnemiuſti. ſiue debiti fieri. ita ꝙ ſubditi illius qͥ habet taleꝫ pt̄atem tenētur adherere huic dictotanꝙͣ iuſto. Et idem eſt in ꝓhibitis. quia ſubditi tenētur vitare ꝓhibitōnem ab iſto tanꝙͣiniuſtum. Sententiando aūt. vt ſi aliquis habens talem pt̄atem aliquē ſubdituꝫ ſententieteſſe reum. vel innocentē. dictū ſuū in tali caſu tenentur ſubditi habere ꝓ iuſto. vel ꝓ iure.et talis pt̄as ius dicendi eſt pt̄as quam vocamus iuriſditōnem. ita ꝙ pt̄as iuriſditōnis p̄tſic deſcribi. Poteſtas iuriſditōnis. eſt qua preſidens alicui reipu. p̄t dicere ius ſtatuēdo. velſententiando cū obligatōne ſubditorū. ad habendum illud quod dicitur ꝓ iuſto. Contingitaūt in iſtis ſtatuendis. vel ſententiādis aliqn̄pt̄atem iuriſditōnis determinari dupliciterUno modo ꝙͣtum ad caſus. ita .ſ. ꝙ ip̄a pt̄asnon ſe extendit ad omnes caſus: ſꝫ ad quoſdam. Alio modo ꝙͣtum ad ppl̓um ſubiectuꝫ .ſꝙ ſe extendat tm̄ ad ppl̓um. et non ad plus.De iuriſditione ſeu.§. j.poteſtate pape in declarando dubia circa iusdiuinū. vel naturale. Sciendū. ꝙ quedā ſuntde iure diuino. vel naturali. quedā de iure humano poſitiuo. Ꝙtum vero ad illa que ſuntde iure naturali. vel diuino: iuriſditō. ſeu poteſtas papalis non ſe extendit. ſic videlicet. ꝙiſta poſſit mutare. vel etiā dare eis vim obligandi. Et rō eſt. qꝛ inferior non p̄t mutare leges ſuꝑioris. deus aūt eſt ſuꝑior ad papā. Eaūt que ſunt de iure diuino. vel naturali. ſunta lege dei ſcripta. vel menti indita. Unde nonp̄t eam mutare. xxv. q. j. Sunt quidam. Uerū

eſt tamen. ꝙ in talibꝰ que ſunt de iure diuinovel naturali. ſi eſt aliquod dubium: ad papaꝫpertinet auctoritas declarandi. Et ſic p̄t exponi illud. tibi .ſ. petro. et cuilibet ſucceſſorituo dabo claues .i. pt̄atem ad aperiendum .i.declarandū regnū celoꝝ .i. ſcripturā .ſ. ſāctā.¶ Ubi ſciendū. ꝙ declarare dubia in aliquibꝰp̄t ꝯtingere duplicit̓. Uno mō īquiſitiue. ſeuopinatiue. ſicut p̄t quilibet ex ingenio. vel habitu inquirēdo de dubijs alicuius ſcīe. Et iſtomodo declarare p̄t ꝑtinere ad quēlibet ſcientem. vel doctū in aliqua ſcīa. Alio mō p̄t accipi declarari cū aucͣte aliqua. ſic .ſ. ꝙ d̓claratioſua debeat haberi ꝓ vera. et firma. ita ꝙ nonliceat oppoſitū tenere. vel opinari. Et iſto mōpt̄as vel auctoritas declarandi p̄dicta dubiaeſt ſolum apud ſūmum pontificem. hoc autēſic ꝓbatur. Oportet eī in eccleſia ponere vnūcaput: ad quod ꝑtineat declarare illa que ſūtdubia circaᵇ quecunqꝫ ad fidem ꝑtinētia. ſiueſint ſpeculatiua. ſiue agibilia. Cuius ratō eſt.qꝛ oportet ponere eccleſiam ſic diſpoſitam. ꝙtota ꝯmunitas vniuerſalis eccleſie maneat invnitate fidei. et in vna ſententia de fide. Sedhoc non poſſet eſſe. niſi tota ꝯmunitas eccl̓iehaberet recurſum ad vnū caput .ſ. p̄ſidentem.apud quem eſſet auctoritas d̓clarandi dubiaConſtat aūt. ꝙ in eccleſia non poſſet eſſe aliquod tale caput. niſi ſolus papa. ergo ad ip̄mꝑtinet huiuſmodi declarare dubia. Et ſi obijciatur ꝯtra hoc. ꝙ cum papa ſit ſingularis ꝑſona potens peccare. et errare. apud aūt poteſtatem errantem non debet eſſe auctoritas.ꝯtra quā non liceat opinari. Reſpondenduꝫ.ꝙ licet papa vt ſingularis ꝑſona et ꝓprio motu agēs poſſit errare. ſicut dicitur d̓ illo leone. ꝯtra quem iuit hilarius pictauienẜ ad cōcilium generale. tn̄ papa vtens ꝯſilio. et reqͥrens adiutoriuꝫ vniuerſalis eccleſie deo ordināte (qui dixit petro. Pro te rogaui. vt nondeficiat fides tua) non poteſt errare. Nec pōteſſe ꝙ vniuerſalis eccleſia tanꝙͣ verū recipiataliquod erroneum. Nec tamen papa ſic. vt ſingularis ꝑſona ſnīam erroneam teneat: ſequit̉ꝙ auctoritas eius obliget ad illam ſententiaꝫtenendam. Nec etiaꝫ. ꝙ auctoritas illa ſibi erranti ſubtrahatur: ſed ꝙ aucͣtoritas ſua nonhabeat locum obligandi in tali caſu .ſ. quia ēobiectum aptum natum auctenticari. ſicut n̄ſequitur. ꝙ careat viſu ille qui non videt ſaporem. qui non eſt obiectum viſus.De iuriſditōne ſeu po­ .§. ij.teſtate pape circa poſitiua p̄cepta. Sciendūꝙ ꝙͣtum ad ea que euidenter valent ad ordinandum hominem in deum ẜm p̄cepta diui.ni iuris vel naturalis. ſiue p̄cipiēdo. ſiue ſtatuendo. vt ꝙ ſemel in anno quis confiteaturad minus. ſiue ꝓhibendo que retrahūt hoīesa predictis. ſiue taxando penas contra tranſ-