¶ Titulus¶. xxij.

Ꝙ abuſus pape non.§. j.ſit a deo: ſed a malitia et prauitate hominuꝫ.probatur ex hoc. ꝙ dicit dominꝰ per ꝓph̓am.Ipſi regnauerūt. et non ex me principes extiterunt. ⁊ non ꝯgnoui. Fit aūt abuſus pt̄atis(ẜm Augu. de ancho) tripliciter. ¶ Primo ꝑprauam adeptōnem. ſunt em̄ aliqui qui poteſtatem et principatū praue adipiſcūtur: quiavel ꝑ ſimoniā. vel ꝑ minas. vel per ambitōeꝫ.In quorū ꝑſona dicit ꝓpheta. In fortitudinenoſtra ſumpſimus nobis cornu. Et leo papa.j. q. j. c. Principatꝰ. vbi ait. Principatus queꝫmetus extorſit. aut ambitꝰ occupauit. ⁊ ſi actibus vel moribꝰ n̄ offendat: ip̄ius tn̄ initij ſuieſt ꝑnitioſus exemplo. ¶ Secundo ꝑ prauaꝫeius executōem. qꝛ ſi legitime aſſecuti ſint poteſtatē. tamen non vtūtur prelatione ad vindictam malefactoꝝ. et laudem bonoꝝ: ſꝫ ecōtrario. ſcd̓m illud heſter. xvj. Aulti bonitateprincipū ⁊ honore .ſ. bonitatis. qui in eos collatus eſt abutūtur in ſuperbiam. Et nonſolūſubiectos nitūtur opprimere: ſed datā ſibi gloriam non ferentes in ip̄os qui dederunt: molliūtur inſidias. Et ſic etiam intelligitur illudHieronimi. viij. q. j. Audacter. fortaſſe aliqͥddicimus: tamen quod ſcriptum eſt dicimus.Non ſemper principes populo. et iudex eccleſie per dei arbitrium datur: ſed prout meritanoſtra depoſcunt. Si mali ſunt actus noſtriet operamur maligna: dantur nobis principes ẜm cor noſtruꝫ. Et inducit exemplum deSaule. qui cum factus eſſet rex populi iubēte dn̄o. vt habetur. j. R. ix. c. dicit dominus n̄per ſe eſſe factum: ſed quo ad abuſum eius.Tertio abutitur quis pt̄ate. et prelatōne perprauam intentōnem. ſicut illi prelati qui etſibona et iuſta faciunt in ſuo regimine. hoc r̄agunt ꝓpter iuſticie obſeruatōnem: ſed ꝓpterſue glorie diuulgatōeꝫ. ẜm iliud Iob. xxxiiij.Regnare facit hipochritam ꝓpter peccata populi. Ubi grego. in glo. dicit. ꝙ poteſtatē pͥncipatus deus tribuit. elationem vero potentiemalitia noſtra inuenit.Ꝙ poteſtas pape ſit.§. ij.ſingularius a deo ꝙͣ alie poteſtates. declarathoc triplicit̓. Primo ꝙͣtum ad electōem. Secundo ꝙͣtum ad eius gubernatōnem. Tertioꝙͣtum ad impugnatōem. et inobedientiuꝫ ſibipunitōem. ¶ Ꝙͣtum ad primum ſic declarat.Sicut deus generaliter habet eſſe in omnibꝰrebus. per preſentiam. potentiam. et eſſentiā.in ſuis tamen fidelibꝰ habet eſſe quodam ſpeciali modo .ſ. per graciam. et caritatem. ſic licet in electōne omnium poteſtatū deus operetur. vt dictum eſt. quodā tn̄ ſingulari mō operatur in electione ſummi pontificis. qui ſuosfideles habet regere. et ordinare ad cultū dei.Unde multum peccant electores qui huic ſin-

gulari diuine prouidentie (qua regit eccl̓iaꝫ)non innituntur. ¶ Ꝙtum ad ſecundū .ſ. eiusgubernatōnem. ꝙuis deus habeat curā generalem omnium reꝝ: ſingulari tn̄ modo habetcuram de poteſtate ſummi pontificis regētiset gubernantis eccleſiam ſuā. Unde dicit Criſoſtomus in quadā omelia. ꝙ magna cura eſtdeo d̓ eccleſia. non montibꝰ circūdata: ſed fidecircūſepta. Nam ꝓpter eccleſiam celum extenſum eſt. aer ſparſus eſt. mare diffuſum eſt. terra fundata eſt. paradiſus plantatus ē. et multa mirabilia facta ſunt ꝓpter eccleſiam. marediuidebatur. ⁊ iteꝝ ſuebatur. ꝓpter eccleſiamꝓphete. ꝓpter eccleſiam apoſtoli. ꝓpter eccleſiāvnigenitus dei filius factus eſt hō. Ego ip̄amſtatui (īquit ꝑſona xp̄i) qui celum fundaui.et angelos creaui. Sed ꝓpter celum crucifixꝰnon ſum. ꝓpter celum celeſte corpus non accepi: nec naturam angelorum aſſumpſi. vt dicas quoniā celo angelis et omni creatura ſingularior et honorabilior eſt eccleſia. ¶ Tertio oſtēditur excellētia huius poteſtatis ſuꝑalias ꝙͣtum ad punitōnem impugnantium. ⁊non obediētium ſibi. Gerit enim ſummus pōtifex in eccleſia vicem illius ꝓphete. de quo dicitur deutro. xviij. Prophetam. ſuſcitabo vobis de fratribꝰ veſtris. et cetera. Quicunqꝫ nōaudierit ꝓphetam illum. ego vltor exiſtam. penam .ſ. eternam et tēporalem ſibi infligendoglo. dicit. ex quo verbo habetur. ꝙ impingentes in ſummum pontificem. et reſiſtentes ſibigrandi pena puniendi ſunt. Unde et ip̄e papaſignificatur per montem ſynai. de quo dicit̉Exo. xviiij. ꝙ die tertio deſcendit dominus inmontem ſynai dicens filijs iſrahel. Ne aſcendatis in montem: nec tāgatis fines eius. quienim tetigerit: morietur. Significatur enimſummus pontifex per talem montem. Primoenim ratōne generalitatis. quia ſicut mediante tali monte deſcendit deus corām toto populo iudeoꝝ. ſic xp̄c mediante pt̄ate ſummi pōtificis in lege noua deſcendit deus ſuper totopopulo xp̄ianorum. Secundo ratōne ſublimitatis: quia ſicut ille mōs ſublimior erat om̄ialio monte. ita papa ſublimior eſt omni aliopręlato. Tertio ratōne legalis veritatis: quiaſicut de illo monte data eſt lex. ita ab ip̄o papa omnes leges et iura exquirenda ſunt. Omnis ergo qui hunc montē auſu temerario tāgit impugnando. vel ſibi non obediendo debetmori non quomodocunqꝫ: ſed lapidibꝰ ⁊ iaculis ꝯfodiendus. Unde ſimachus ait. Quis ſanctum eſſe dubitat: quem apex tante dignitatis attollit: di. xl. Non nos. Et bonifacius huiuſmodi culpas redarguere preſumit mortaliū nullus. qꝛ cunctos ip̄e iudicaturus a nemine iudicādus. niſi dep̄hendatur a fide deuius.Pro cuiꝰ ꝑpetuo ſtatu vniuerſitas fideliū tātoinſtātius orat. quāto ſalutē ſuā poſt deum ex