¶ Capitulum¶ Secundum
oris: que tamen affabilitatis gr̄a non exclubat. Ille cōuenientior auidus ſi actu quidemſeuerus ſis. vultu ſerenus. verbo breuis. Capellani tui nō ſint ſine honore. hijs contentiſint que tu ꝓuideris illis. tu vide ne egeāt ſuꝑhoc quem forte ab aduentantibꝰ petere deprehendes. iudica zezitans. idē de hoſtiarijs. idemde ceteris offitialibꝰ decernendum.¶ Quarto de hijs que .§. iiij.ſunt ſupra te in. v. li. admonet ꝯſiderandum.ſ. que ſunt in ſuperna patria. et ait. hoc velimſolert̉ aduertas vir ſagaciſſime eugeni. quiatotiens peregrinatur ꝯſiberatio tua. quotiēsab illis rebꝰ ad iſta deflectitur inferiora et viſibilia. ſiue intuenda ad noticiam. ſiue petenda ad vſum. ſiue ꝓ offitio diſponenda vel accitanda. ſi tamē ita verſatur in hijs. vt ꝑ hecilla requirat. aut ꝓcul exulat. Sic ꝯſiderare.vel approbare: repatriare eſt. Ibi ponit in. ij.c. tres ſpēs ꝯſideratōnis. Et primam vocat diſpenſatiuā: que .ſ. ſenſibus ſenſibilibuſqꝫ rebꝰordinate et ſocialiter eſt vtens ad ꝓmerendūdeum. Secundam appellat extimatiuam: queprudenter ac diligēter queqꝫ ſcrutans et porderans ad inueſtigandum deū. Tertiam appellat ſpeculatiuā: que in ſe eſt colligens. ⁊ quātum in ſe eſt diuinitus adiuuatur rebꝰ humanis eximens ad ꝯtemplandum deum. Et ſubdit. ꝙ tribus modis deus ⁊ angeli eius noſtraꝯſideratōne inueſtigantur. opinione. fide. etintellectu: quoꝝ intellectus ratōni innititur.Fides auctoritati. opinio ſola veriſimilitudine ſe tuetur. Et declarat quomodo de angelisquedaꝫ noſcimus intellectu. quedā opinione.quedā fide. vt de hijs que tradit ſcriptura ſacͣde ordinibꝰ angeloꝝ. et miniſtris eoꝝ pulcraet deuota ſcribēs de ſingulis ordinibꝰ. Deindede deo qūo ſibi hoc verbum eſt ꝯuenit. et qūcdicatur eſſe principium. ⁊ quomō ex ip̄o. perip̄m. et in ip̄o ſint omnia. Item ꝙ deus eſt: qnihil meliꝰ cogitari poteſt. Et quomodo ſimplex eſt. et nonſolum vnus: ſꝫ vniſſimus. Nectrinitas ꝑſonaꝝ tollit hanc vnitatē .ſ. ſubſtātie ſue deitatis. Ubi etiaꝫ ponit octo differentias vnitatis. et vltima eſt vnitas trinitatis: que omnes excellit. et hoc in. ix. c. ⁊ in. x.Et in. xj. ponit de vnitate triū ſubſtantiarumin vna perſona xp̄i .ſ. carnis. anime. et verbi.Declarat etiam quid ſit deus ꝙͣtum ad effectꝰplurimos quos oꝑatur in creatura. ⁊ p̄cipuerōnabili. Demum exponit que ſit longitudo.latitudo. ſublimitas. et profundum in deo: qͥalongitudo eſt eternitas. latitudo caritas. ſublimitas potentia. profundū ſapientia. in omnibꝰ al̓s in nobis habetur longitudo per ꝑſeuerantiam. latitudo per dilectonem .ſ. uſqꝫ adinimicos. ꝓfundum ꝑ humilitateꝫ ꝯſideratisdei iuditijs. altitudinem per ꝯtemplatōnem.ſeu fidutiam promiſſorum.
¶ De poteſtate pape in genere. vbi d̓ poteſtate ordinis. et iuriſditōnis. et interpretatōnis.¶ Capitulum¶ Secundum.E poteſtate pape. Nota ꝙ ꝙͣuis om̄is poteſtas ſit a deo⁊ abuſus poteſtatis non ſit a deo.poteſtas tamen pape per excellētiam et ſingularius eſt ab ipſo deo. Iſta triapuncta ſic declarantur. Primum ponit apl̓sdicens. Non eſt pt̄as niſi a deo Ro. xiij. Hocaūt ſic declaratur. Et ꝓbat augu. de ancho. inli. de pt̄ate pape. al̓s intitulatur iſte liber dept̄ate eccleſiaſtica: qui ſepe in hoc titulo allegatur. Deus eſt cā cuiuſlibet rei habētis entitateꝫ in bonitate in triplici genere cauſe .ſ.efficientis. formalis. et finalis. Efficientis eſtigitur omnis poteſtas a deo rōne deriuatōis.ſicut em̄ omnia entia creantur et deriuanturab vno ente. et omnis ſubſtantia ab vna ſubſtātia. ita omnis pͥncipatus cauſalit̓ deriuat̉ab vno pͥncipe. Talis aūt princeps eſt deus.Unde ſcribitur Sap̄. vj. Data eſt vobis a deov̓tus et poteſtas ab altiſſimo: qui interrogabit opera veſtra. Et Daniel̓. iij. Sciant gētesquia dn̄atur altiſſimus in regno hominū. etcui voluerit: dabit illud. Secūdo eſt a deo oīspoteſtas formaliter rōne eius ordinationis.Nam in quolibet principatū eſt ordo quidamſuꝑioris ad inferiorem. ⁊ inferioris ad ſuꝑiorem. Et ꝙͣtūcunqꝫ ſuꝑiores vel inferiores ſintmali. ip̄e tamen ordo de ſe habet rōnem boni.quia etiā ip̄a mala bene ordinata. et loco ſuopoſita laudabiliora ſunt. et eminentius ꝯmēdant bonum. et ſemꝑ ex tali ordine conſurgitaliqd̓ bonum. Et ſic ex principatu maloꝝ ratione diuine ordinatōis inſurgit aliquod bonum. Unde et Aug. dicit. ꝙ per pt̄atem a deodiabolo traditaꝫ Iob probatus eſt: vt iuſtusappareret. Petrus tēptatus: ne d̓ ſe p̄ſumeret.Paulus colaphizatꝰ: ne ſe extolleret̉. Iudasdamnatus: vt ſe ſuſpenderet. Tertio eſt a deopt̄as finaliter ratōne eius reductionis. Namꝙͣdiu ſumus in hoc mūdo. ſumus in via. et inquodā bello. In bello autem neceſſe eſt. vt aliqui ſint principātes. et alij ſint ſeruientes. Eideo ꝙͣdiu bellatores ſumus. ⁊ in exercitu. tādiu angeli dn̄abuntur angelis. ⁊ homines hominibꝰ. quia tota eccleſia militans eſt terribibilis. vt caſtroꝝ acies ordinata. Sed cum ꝑuenerimus ad deum tanꝙͣ ad terminum et finem noſtre felicitatis. non erimus ampliusbellatores. nec neceſſaria erit ampliꝰ dn̄atio.Unde. j Corin. xv. dicitur. ꝙ cū ip̄e filius tradiderit regnum .i. ſuos electos deo patri. tunceuacuabitur omnis principatus. et om̄is poteſtas.