¶ CitulusC. xxj.

ꝙ pt̄as collegij differt a poteſtate pape: nec ēeiuſdem ordinatōnis vna cum alia. Papa em̄electus poteſt duo nominare. vel offitium etaucͣtem. et iſtud eſt quid formale in papa. veldeterminatōnem pape ꝑſone talis: puta petripl̓ iacobi. ⁊ iſtud eſt in eo quid materiale. Siergo ꝯſideretur papatus ꝙͣtum ad offitium ⁊auctoritatem: quod eſt quid formale. ſic papatus non eſt per electōnem collegij: ſed per electionem īmediatam a xp̄o. quia omnes papequi fuerunt a principio. et erunt uſqꝫ ad finēmundi. non ſunt niſi vnus papa. quia exquoomnes habent illud idem offitium. et illā eādem auctoritatem quam habuit beatus petrꝰ.qui fuit primus papa. qui non fuit electus apuro homine: ſed īmediate a xp̄o. a quo recepit auctoritatem papatus in perſona omniūſequentiū. Si vero ꝯſideretur in papatu terminatio perſone iſtius. vel illius: quod ē materiale. iſto modo papatus bene eſt per electōnem cardinalium. et hoc non niſi auctoritateeius: quia papa mortuo poſſūt eligere et terminare hanc ꝑſonam. vel illam. vt fungaturauctoritate papatus ſuper vniuerſalem eccleſiam. Et hoc non niſi auctoritate pape. quiaqd̓ ip̄i cardinales ſic deputati. vt poſſint eligere et terminare perſonam hanc. vel illam adpapatum. non niſi aucͣtoritate pape hoc faciunt. Planum eſt em̄. ꝙ illud decretum poſitūxxiij. di. vbi agitur de electōe ſūmi pontificis.ꝙ mortuo papa primo cardinales ep̄i. deindereliqui ſequaces. ⁊ vniuerſus clerus ad electōnem ſummi pontificis nicolaus papa edidit.Planuꝫ eſt ſimiliter. ꝙ decretalis illa vbi taxatur modus eligendi. ꝙ a duabus partibuscardinalium electus in ſummum pontificemhabeatur. ab ip̄o papa ē edita. Unde tam electio ꝙͣ modus eligendi roboratur in collegioauctoritate pape. Si autem dicatur. ꝙ qui p̄tmaius. poteſt et minus. hoc non eſt vniuerſaliter verum. nec in ſpiritualibꝰ. nec in naturalibus: ſed habet veritatem hoc cum vnumeſſentialiter ordinatur ad aliud. ⁊ quia poteſtas pape eſt alterius ordinis ꝙͣ poteſtas collegij. ideo non ſequitur. ꝙ ſi collegium poteſteligere papam: poſſit quicquid poteſt papa.Preterea collegium non eſt cauſa papatus.ꝙͣtum ad id quod eſt formale in papatu: ſedꝙͣtum ad id quod eſt materiale. quia .ſ. ex cauſa determinatōnis ꝑſone per electōnem collegij et ꝯſenſum pape. et hoc non niſi auctoritate pape. Nec eſt ſimile de papa creante ſeu inſtituente ep̄m. et collegio eligente papam. qꝛa papa deriuatur auctoritas et offitiū in epiſcopum: ꝙͣtum ad id quod eſt iuriſditionis.ſicut a petro deriuata fuit aucͣtoritas iuriſditionis in apoſtolis. Sed a collegio non ſiccreatur papa. ꝙ ab eo habeat offitium et auctoritatem: quod eſt formale in papatu. Sed

iſto modo omnis papatus et iuriſditio eiuseſt a xp̄o immediate. Et ex hijs ſequitur. ꝙ apapa nō poteſt appellari ad collegium cardinalium. vt dicit idem Auguſt. de ancho. q. vj.Et ratio eſt. quia non appellatur niſi de minori ad maiorem. vt. ij. q. vj. per totum. Sed minor ē auctoritas collegij ꝙ pape. Sicut ergomagna dementia eſſet appellari a domino adſibi ſubſeruientes. et a rege ad ſuos conſiliarios. ſic maxima dementia eſſet credere. ꝙ a papa poſſit appellari ad cardinales: cū ip̄i ſintſubſeruientes. et ꝯſiliarij eius. Comparaturem̄ papa ad cardinales. ſicut celum ꝯparaturad terram. ſicut enim celum generat et corrūpit iſta inferiora. alterat et variat ip̄a. nihiltamen iſtoꝝ inferioꝝ inſurgit ꝯtra celum. vl̓appellat ꝯtra ip̄m: ſed pacienter tolerāt quicquid celum operat̉ in eis. ſiue generatōem. ſiue corruptōem. ſiue alteratōnem. ſic poteſtaspapalis tanꝙͣ celeſtis poteſt om̄es inferiorespoteſtates tam laicoꝝ ꝙͣ clericoꝝ generare.corrumpere. et alterare. ita ꝙ non licet appellare ꝯtra ip̄m. ad quod facit quod dicitur di.xix. In memoriam. licet ius parendum ab illa ſancta ſede imponatur. iugum tamen feramus. et pia deuotōne toleremus. Ꝙ autem papa eligit cardinales. et cardinales eligāt papam. hoc non fit eodem modo: quia papa eligit cardinales ꝓpria virtute ſua. et quicquidauctoritatis ē in eis: eſt papa. Unde xp̄c dixitdiſcipulis: quoꝝ ꝑſonas cardinales repreſentant. Non vos me elegiſtis: ſed ego elegi vos⁊cͣ. Et ſine me nihil poteſtis facere Iohā. xv.Sic cardinales eligant papam aucͣte ipſiuspape. non auctoritate ꝓpria. Quod em̄ a duabus ꝑtibus cardinalium electus ip̄o facto abvniuerſali eccleſia habeatur ſūmus pontifexauctoritate pape firmatum eſt. vt ext de elec.c. Licet. Et ſic auctoritate eccleſie factum eſt.vt cardinales de ip̄o electo canonice n̄ poſſintiudicare. vel ꝯtra ip̄m recipere appellatōem.Preterea ꝙ papa ſententiet. vel iudicet negocia eccleſie de conſilio cardinalium. hoc noneſt de neceſſitate. aut ratōne pape. vt papa negocia eccleſie determinare ſine ꝯſilio cardinalium non poſſit: poteſt em̄ ſine ꝯſilio eorumtalia expedire et determinare. quia et xp̄c (cuius vicem gerit) non legitur aliqua de cōſilioapl̓oꝝ egiſſe. vel determinaſſe. Uerum qꝛ papa purus homo ē. et p̄t in talibꝰ negotijs falli. et fallere. vt extra de ſen. exco. c. A nobis.tanto amplius decet ip̄m cum maturiori conſilio agere cūcta que agit. quāto ꝑ eum determinata ponuntur ſuper candelabꝝ. et nō ſubmodio. et quāto determinatōni ip̄ius mortalium nullus audeat reſiſtere.¶ De forma electionis .§. x.pape ẜm antiqua iura (vt dictum eſt) electioiſta fiebat ꝑ cardinales. vt patꝫ di. lxxix. c. j. ⁊