¶ Capitulum¶ Secundum

quem credit minus bonum et aptum ad regimen ꝙͣ alius: habet plures voces. ⁊ ſic poteſtꝯſcientiā ſuam ꝯformare cum alijs .ſ. extimādo illuꝫ magis idoneū: exquo pluribꝰ videtur.vel quia etiā ſine ſua voce ꝑuenitur ad numerum: qui requiritur ꝓ electōne. Et ſic ad tollēdum diſſenſionē. vel diſplicentiam aliorū erga ſe: p̄t eligere eum quem ipſe per ſe iudicatminus idoneum. Aut equa facilitate p̄t eligē̓meliorem: puta quia per pocem ſuam auget.vel peruenitur ad numeꝝ ſuffitientem electōni. ⁊ tunc debet eligere quem iudicat meliorē.¶ Ponit tamen circa hoc diſtinctōnem ſcd̓mquoſdam. videlicet. ꝙ eſt debitum neceſſitatisſeu p̄ceptorium. et debitum honeſtatis. et conſultorium. Dicit ergo. ꝙ debito neceſſitatis etprecepti non tenetur eligere meliorem: ſꝫ ſufficit eligere bonum. cui non obſtet canonicūimpedimentum. Sed de debito ꝯſilij ⁊ ꝑfectōnis d̓bet meliorem eligere. Et ſic dicit eſſe intelligēdum dictum Hīero. quod habetur. viijq. j. Licet. vbi dicit. Sciant omnes. ꝙ qui doctior. qui ſanctior. qui omni virtute eminentior: ille eligitur. Dicit tamen ip̄e. ꝙ ſpāliterin electōne ſummi pontificis ſi ſcienter preferatur minus bonus meliori. et minus doctusdoctiori (ſ. ceteris paribꝰ) ꝙͣtuꝫ ad ſecundumpunctum: quod erit acceptio ꝑſonarum. hocautem videtur eſſe mortale. Et ad hoc etiamvidetur ꝯſentire. b Tho. in ſūmis. vt habes inſcd̓a ꝑte ti. j. c. xx. Ꝙ autem dicitur a quibuſdam ſufficere eligere bonum poſtpoſito meliori: videtur habere locum in foro ꝯtentioſo.nō in foro ꝯſcientie. ¶ Ꝙͣtum ad ſcd̓am ꝑtemq̄ſtionis .ſ. d̓ doctiori reſpondet̉. ꝙ (ceteris paribus) doctior ē eligendus: qꝛ ſcientia multūiuuat ad bonum regimen. non tamen intelligendum de quacunqꝫ ſciētia: ſed de ea que adregimen ꝯfert. vt theologia. philoſophia moralis. et ſcientia iuris. Ꝙͣuis em̄ omnis ſcientia vtilis ſit. et ꝑficiat intellectum. tn̄ aſtrologia et philoſophia naturalis modicuꝫ valentad huiuſmodi. Non ergo qui eſt doctior in ſpeculabilibꝰ. ille debet p̄elegi: ſed qui eſt doctiorin ſcripturis. in prudentia. et experientia agibiliū. et hijs que valēt ad regimē. Proptereaautem dictuꝫ eſt. ceteris paribꝰ. quia etſi eſſetquis doctior ceteris in omni facultate. etiamtheologia. et iuridica. et experimentali. et ſciretur eſſe malus. et minus aptus ad regimē.nō ꝓpterea debet p̄poni magis idoneo ad regimen. etſi longeminus docto tamen ſufficiēter. Aultos enim videmus eminentes ſciētia.et deficientes prudentia. ⁊ ineptiſſimos ad regimen. Unde et valentinianus imperator dixit (vt habetur di. lxiij. Ualentinianus) Talem in pontificali ſede conſtituite. cui et nosqui gubernamus imperiuꝫ. noſtra capita ſūmittamus. et eius monita. dum tanꝙͣ homi-

nes delinquimus. neceſſaria curantis medicamina ſuſcipiamus. Hoc autem fit. dum ē virtutum ꝑfectione ⁊ ſcientia preditus. Un̄ ſymmachus papa. Uiliſſimus putandus eſt. ſi ſāctitate et ſcientia non precellat. qui eſt honore p̄ſtantior. debet ergo eligi doctor in ſcientiavtili eccleſie. ſi al̓ ceteris iudicatur aptior. etmelior ad regimen̄. ¶ Ꝙͣtum ad tertiā ꝑtemqueſtionis (ceteris paribꝰ) magis ē eligendꝰtheologus ꝙͣ iuriſta ẜm Auguſti. de ancho. ethoc triplici ratione. Primo ex parte eccleſiecui p̄ficitur. Non intelligūtur muri. edifitia ⁊poſſeſſiones: ex quibꝰ inſurgunt̉ litigia. q̄ tollūtur per iura: ſed anime fidelium que informantur de fide ⁊ moribꝰ per theologiam. Necxp̄c mortuus eſt ꝓ temporalibꝰ bonis. immoea ꝯtempſit: ſed ꝓ redemptōne animarū et ſalute: que procuratur per predicatōnem ſacreſcripture. Secundo ex parte ſcientie. qua ſūmus pontifex perficitur. ſicut enim ip̄e papaprefertur omnibꝰ prelatis. et pontificibus indignitate. ita ſcientia qua debet eſſe perfectusprefertur omnibꝰ ſcientijs. prefertur em̄ theologia omnibꝰ legibꝰ et ſcientijs. et ſicut ſciētia p̄fertur ſcientie. ita ꝓfeſſor theologie alijsꝓfeſſoribꝰ aliarum ſcientiaꝝ. Tertio ex parte iuditij. eſt enim papa vniuerſalis iudex totius vrbis. et omnium queſtionum inſurgentium. Conſtat autem. ꝙ iura ciuilia non corrigunt omnia mala: ſed multa dimittunt impunita: ſed per theologiā omnia vitia reprehenduntur. et punienda oſtendūtur. Et ſi dicatur. ꝙ niſi eſſet ſciētia iuris. ꝯcordia extramundi terminos exularet. et ſic videtur multum neceſſaria pape. qui debet querere paceꝫfidelium. Reſpondeo. ꝙ ad lites. ⁊ queſtionesterminādas papa p̄t et debet aſſumere ꝯtēptibiles de eccl̓ia .i. iudices ſeculares. vt ait apoſtolus. Sicut etiā apl̓i inſtituerūt ſeptem diaconos. qui prouiderent fibelibꝰ in tꝑalibꝰ. etip̄i vacabant oratōni ⁊ predicatōni ſcripture.Bonus etiam theologus nō eſt nudus a legibus: ꝙͣtum ē in eis veritatis et iuſticie. Scriptura enim ſacra omnia ꝯtinet. et ſi non formas litigioꝝ: tn̄ ſubſtantiaꝫ veritatis. Et adhoc facit quod dicitur. xxxvj. di. Qui eccleſiaſticis. vbi dicitur. ꝙ ad ſummum ſacerdotiuꝫnon aſpiret. qui diuinis ſtipendijs et diſciplinis non eſt eruditus. Hec aūt eſt ſcriptura ſacra. qui aūt eſſet bonus canoniſtaº. et theologus ille optimus ꝙͣtum ad hoc.Collegium cardinali­ .§. ix.um ꝙͣuis eligat papam. et ꝑ hoc videatur qͥdmaius papa. Sicut papa inſtituens ep̄os. ēmaior eis. non tamen ẜm rei veritatem ē maioris pt̄atis ꝙͣ papa. Nam ſi hoc eſſet nō eſſetneceſſarium habere papam. Pro cuius declaratione dicit Auguſtinus de ancho. vbi ſupͣ.