¶ Quintum¶ Capitulum

decorata: quia in capite eius corona ſtellarum. xij. Que ſunt duodecim priuilegia ſingularia: que notat Bernardus. ¶ Nota etiaꝫꝙ ẜm mēbra ipſius auctoritatis inducte: poteſt conprehendi et diuidi ſimul totum euangeliuꝫ vel epiſtola. verbigracia. Si ꝓponaturillud. Exijt primo mane cōducere operariosin vineam ſuam. math̓. xx. in ſeptuageſima. ⁊inducatur auctoritas pſalmiſte. Beatus virqui nō abijt in conſilio ⁊cͣ. vſqꝫ die ac nocte:poteſt ſic diuidi. hic notant̉ quatuor concluſiones iuxta euangelium hodiernuꝫ. Primapremium preoptandum. quia beatus vir. Eteuangeliū conuentione facta cū ope. ⁊cͣ. Secunda vitiū fugiendum. qꝛ nō abijt in conſilio impiorū. ⁊ euangelium: quid hic ſtatis tota die ⁊cͣ. Tertia radium conſequendū. quiain lege domini ⁊cͣ. Et euangeliū. Itē ⁊ vos inbineam ⁊cͣ. Quarta ſtadium ꝑcurrenduꝫ. qꝛin lege eius meditabit̉ ⁊cͣ. Et euangeliū. Cuꝫſero autē factum eſſet ⁊cͣ. Item circa auctoritatem inductam ad ꝓpoſituꝫ thematis: poteſtprocedi per diſtinctōneꝫ. verbigracia. Si ſūpto pro themate illud. j Corin. xj. Hoc facitein meam cōmemoratōnem. in feſto corporisxp̄i. inducatur illud p̄s. MAemoriam fecit mirabilium ſuorū miſericors ⁊ miſerator dominus ⁊cͣ. Poteſt dici. ꝙ ſeptem ſunt mirabiliaopera dei: que in eukariſtie ſacramento memorantur: quod eſt eſca per excellentiam data timentibus deum. Primum eſt opus creatōnis. Secundum eſt opus iſrahel eductōisTertium eſt incarnatōnis. Quartum ē ſacrepaſſionis. Quintum eſt iuſtificatōnis. Sextum eſt pie expectationis. Septimū eſt ſuꝑne fruitionis. Primum memorat: quia ī ſacramento nō eſt materia ꝯmunis termini a qͦ⁊ termini ad quem fit tranſmutatio. ſicut accidit in mutatōnibus ſubſtantialibus: ſꝫ totuꝫ .ſ. materia ⁊ forma panis tranſit in totū.⁊ hic poteſt dici aliquod exemplū de tali mutatōne quomodo nō eſt impoſſibilis. Secundum eſt de eductōne ⁊ liberatōe iſrahel de egipto per eſum agni. ⁊ cibatōem populi ex māna ⁊ potū aque de petra: que ſignabant iſtudſacramentum. Tertium eſt ꝙ ad quinqꝫ verba virginis. Fiat mihi ſcd̓m verbum tuum.dei filius deſcendit de celis velatus carne noſtra. ſic ad verba. v. ſacerdotis deſcendit xp̄snō mutando locum in altari velatus illis accidentibus: de quibus poteſt aliquid dici qͣreibi remanent. Quartum eſt de paſſione: quāmaxime memorat celebratio huiuſmodi. Etpropterea ſeparatim conſecrat̉ corpus ⁊ ſanguis. ꝙͣuis totum ſit ſub vtraqꝫ ſpecie. et fractio hoſtie. ⁊ ſigna tot ſacerdotis ſignant omnia paſſionem. Quintum de iuſtificatione figuratrū. quia ſicut ꝑ multa flagella frumentū efficit̉ panis ⁊ ſecernitur farina a furfure.

ſic anima a vitijs. et madefit lacrimis et cōquitur caritate. Sextum quia cuꝫ tractaturab immūdis ⁊ ſumitur: nō punit: ſed pacienter expectet ita ⁊ peccatores quotidie. Septimum quia ſicut reficit dulcedine mentem etvnitur cibus cum cibato. ſic accidit in prīa.¶ Poteſt etiam procedi circa auctoritateminductam ad ꝓpoſitum thematis ꝑ multiplicem eius expoſitōnem. vt ſi ꝓponatur. Fidestua te ſaluū fecit. ⁊ inducatur illud p̄s. Omnia opera eius in fide. Sciendum ꝙ opera diuinorū. opera miraculorū. ⁊ opera bonorummorū. omnia reperiuntur in fide. Et primoopera diuina abintra. Nam ꝙ pater genuit filium. ⁊ ꝙ vterqꝫ producat ſpiritūſanctuꝫ exfide habemus. Et etiam opera abextra. vt decreatōne mundi ⁊ incarnatōne ⁊ huiuſmodiad Hebreos. Fide credimus aptata eſſe ſecula ⁊ ceterā. Secūdo oꝑa miraculorū. iuxta illud ad Hebre. xj. Sancti ꝑ fidem vicerunt regna ⁊cͣ. ⁊ patet in euangelijs. Tertio oꝑa bonoruꝫ morū. Nam vt dicit̉ .j. ioh̓is. v. Hec eſtque vincit munduꝫ (id̓ eſt vitia munbi) fidesnoſtra. ¶ Si proponat̉ illud in aſſumptoneſancte marie. Optimam partē elegit ſibi maria. Et inducatur illud p̄s. domī eſt aſſūptionoſtra. vt loquat̉ propheta in ꝑſona virgīs.Pro cuius declaratione ſciendum. ꝙ humana natura poteſt cōſiderari in triplici ſtatu.ſ. in eſſe nature. in eſſe gracie. ⁊ in eſſe glorie.⁊ quilibet ſtatus habet triplicem gradum. Etde quolibet ſtatu virgo aſſumpſit optimā ꝑtem id eſt optimum gradum. Nam primus ēbonus. ſecunbus melior. tertius optimus. Etẜm hoc tripliciter exponitur ad eius cōmendationeꝫ illud domini eſt aſſumptio noſtra.Primo elegit optimaꝫ partem ex ſtatu naturali: quia domī eſt aſſumptio noſtra propterdominicā incarnationem .i. quia ſumpſit totaliter dominū. Secundo elegit optimā partem ex ſtatu ſpūali: quia aſſumptio noſtra ēdomī ꝓpter mirificam ꝑfectōnem .i. qꝛ ſūpſittotaliter dominū. Tertio eligit optimā ꝑtemex ſtatu ſupernaturali: quia aſſumptio nr̄a ēdomī: quia dominus aſſumpſit me ꝓpter magnificam exaltatōnem. Ꝙͣtuꝫ ad primū dicitapoſtolus ad Thimo. Omīs creatura dei bona ē .ſ. in ſua natura: ⁊ p̄cipue ratōnalis. Sꝫiſta reperit̉ in triplici gradū. quia in imicaliinſtitutione. in generali d̓ſtitutōne. ⁊ in diuinali vnionē. Et in generali deſtitutōne reperitur poſt peccatū Ade cuꝫ multis miſerijs peccatorū ⁊ penarum. Et originali cū quo naſcimur. p̄s. Ecce em̄ iniquitatibus ⁊cͣ. de conſediſ. iiij. firmiſſime. addimus multa actualiaꝓpter que efficiunt̉ multū mali. veꝝ ꝙͣtuncūqꝫ quis ſit malus. tamē nūꝙͣ peccatum tollitbonū nature. ⁊ ꝙͣtū ad eſſentiā eiꝰ nihil aufertur: ꝙͣtū ad inclinatōnem ad bonum qd̓ eſt ei