¶ Capitulum¶ Tertium
Sapiencia edificauit ſibi domum: que comp̄hendit ⁊ fundamētum ⁊ parietem ⁊ tectum.Ideo predicator ad formandum domū ſpiritualis edifitij nonſoluꝫ thema vt fundamentum: ſed ⁊ media ⁊ concluſiones de ſacra ſcriptura debet ſumere quando poteſt: quia ſuntoptima argumenta veritatis. Si aūt ad eandem concluſionem probandaꝫ aliquando voluerit inducere ethnicos. vt philoſophos ethiſtorias gentilium: nō eſt oſquequaqꝫ īprobandum. quia ⁊ apoſtolus aliquādo ſꝫ tamērariſſime in epiſtolis vtitur talibus ⁊ in predicationibus ſuis. vt patet. j Corin. xv. Un̄⁊ clemens. Cuꝫ ex diuinis ſcripturis integrāquiſqꝫ ⁊ firmam regulam caritatis ⁊ veritatis ſuſceperit: abſurdum nō erit. ſi etiaꝫ aliquid ex eruditōe cōmuni ac liberalibꝰ ſtudijsque forte in pueritia attigit ad aſſertōnē veri dogmatis cōferat. ita tamē vt vbi vera didicerit: falſa et ſimulata declinet. diſ. xxxvij.relatum. Sed preciſe ex ip̄is velle probare ītentum ſuū et predicatōnem implere philoſophijs. aſtrologijs et huiuſmodi vituꝑabileeſt. ſicut ⁊ ſiquis pręponat ancillas domine.Sacra enim ſcriptura vt vera ſapiencia: ſpōſa dicit̉. Alie doctrine ſūt ancille. vn̄ Augꝰ.ſiquid veri ſibilla aut orpheus. alij gentiumbates. aut philoſophi p̄dixiſſe prohibentur:valet quidem ad paganoꝝ vanitatem reuincendam: nō tamē ad iſtorū aucͣtoritateꝫ complectendā. Quantū em̄ diſtat de xp̄i aduentuinter p̄dicationē angelorū ⁊ confeſſioneꝫ demonū: tantum inter aucͣtoritatem ꝓphetarū⁊ curioſitatē ſacrilegarū ſcripturarū. diſ. eo.ſiquid. Grego. aūt reprehendit quendā ep̄m:qui predicabat populo grāmaticā: ꝯcludēs.quia in vno ore nō bene ſe capiūt laudes xp̄icū laudibus iouis. diſ. lxxxvj. Cuꝫ multa. vbidicit glo. ꝙ ille recitabat fabulas poetarū etmoralizabat. Cauere etiā debet ne dicat apochrÿpha ⁊ nō autentica. Unde ⁊ beatus Thomas in quadaꝫ epiſtola honeſte reprehenditquendā qui p̄dicauerat. ꝙ ſtella que apparuitmagis habebat formā pueri ꝑuuli. ⁊ ꝙ virgomaria ſepties meditabatur paſſionem xp̄i dicens. ꝙ predicatorem veritatis non decet diuertere ad fabulas ignotas: cuꝫ ſcriptura ſitita copioſa de omnibus. ¶ Materia aūt ip̄iſcripture poteſt dici xp̄us: qui eſt verbuꝫ patris: huic em̄ om̄s prophete teſtimoniū ꝑhibent. actuū. iiij. Et om̄es prophete ait rabbiSalomon ad dies meſſie. finis fidei mee xp̄seſt. ait ambro. Nos aūt inquit apl̓s p̄dicamꝰxp̄m. p̄dica gͦ v̓bū .i. xp̄m. ¶ Et ſic̄ verbū nr̄meſt triplex. quia mentale. verbale. ⁊ litterale.Ita ⁊ xp̄c verbū triplicit̓ poteſt ꝯſiderari ⁊ deeo p̄dicari. Quia vl̓ vt̄ genitū a pr̄e qͣi verbūmentale. vl̓ vt reuelatū ꝓphetis quaſi vocale.vel vt incarnatum quaſi ſcriptū in libro ſeu
cartha vteri virginalis: que cartha fuit deſiccata ab omni humore cupiditatis ⁊ ſeperataa carne concupiſcētie ⁊ raſa a ſuꝑfluitate vanitatis. Un̄ p̄s. ī ꝑſona patris dicit. Eructauit cor meuꝫ .i. mens mea. verbum bonum .i.filium: qui eſt bonus abſolute ⁊ ꝑ eſſentiaꝫ. ⁊hoc per eternā generatōem: de qua in principio erat verbū ⁊cͣ. ioh̓is .j. quod exponūt Auguſt. ⁊ Tho. ſuꝑ Io. oſtendentes ſimilitudinēproductionis noſtri verbi mentalis ſeu conceptꝰ mentis. cū aliud intelligimꝰ ad verbumdiuinū. Sꝫ qꝛ ꝓfundū ē nimis iſtud miſteriūraro eſt iſtud p̄dicandū. Et nō niſi a ſapiētibus. Sapienciam (inquit apl̓s. j Corin. iij)loquimur inter ꝑfectos. Imꝑfectis autem etſimplicibus tanꝙͣ ꝑuulis lac vobis potuꝫ dedi. Naꝫ (vt ait Ambro. ſuꝑ beati īma) vitiuꝫeſt indignis ſecreta vulgare. Quod fit vel loquacitate incauta. dum ſine iuditio volat inreuocabile verbū. vel adulatōe. vt ei placeatcui ſecreta reuelat. vel iactatōne ſciencie. vtplura ſcire videatur. diſ. xliij. §. vl. Sequiturin p̄s. Dico ego opera mea regi: quod ꝑtinetad verbum reuelatum prophetis. Nō em̄ faciet dominus verbum: quod nō reuelet ſecretum ſuum prophetis ſuis. amos. iij. ca. Permaxime autē miſteria xp̄i fuerunt regi Dauid dicta id eſt reuelata: quomō ſcilicꝫ omīain ſapiencia fecit: quomō miſit verbum ſuuꝫ⁊ ſanauit eos. quomō cūcta gubernat ⁊cͣ. Exquibus relucet bonitas dei potentia. miſericordia ⁊ iuſtitia: que inducunt nos ad timorem ⁊ amorem eius. Et hec que habentur inverbo reuelata ſunt predicanda. Sequiturlingua mea ⁊cͣ. Lingua d̓i eſt ſpūſſanctus: qͥloquit̉ in p̄dicatoribus ex parte dei. Non em̄vos eſtis loquētes: ſꝫ ſpirituſſanctus. math̓.Iſta lingua loquente ꝑ angeluꝫ verbū bonū⁊ reſpondente virgine. fiat mihi ẜm verbumtuū. ſubito vt a veloci ſcriba ſcriptum eſt verbum in vtero virginis quando verbum c arofactum eſt. ioh̓is .j. de hoc verbo ſcripto .i. incarnato ſepe debet loqui p̄dicator. ⁊ de doctrina eiꝰ que docet fugere vitia. ſequi virtutes.vitare infernum. quere̓ regnum. Unde ⁊ bt̄sFranciſcus dicit in regula ſua de predicatoribus. ꝙ annūciant vitia ⁊ virtutes penam ⁊gloriam cum breuitate ſermonis de vita Ih̓uxp̄i qualiter eſt nobis imitanda d̓ pena eius⁊ paſſionē. Et (vt dicit quidā) pene in nullapreditatōne debent pretermitti: quin aliquidde paſſione eius diceretur. Omnis enim xp̄iactio noſtra eſt inſtructio.¶ Tertiuꝫ quod eſt ob .§. iiij.ſeruandum in predicatione ſeu in actu predicatōnis eſt debita circumſtantia. vnde apoſtolus. Inſta opportune importune. Inſtantia dicit ꝑſeuerantiam. opportunitas ꝯueniētiā. īportuītas frequentiā. Opportuītas aūt