¶ Titulus¶ Decimuſquartꝰ

ſmi. ẜm pe. de palu. eſt duplex. ſcilicet remota et propinqua. Materia remota eſt aquaelementalis pura naturalis. et hoc ſiue ſit terreſtris. vt maris. ſtagni. fluminis. vel fontisſiue celeſtis. vt pluuialis. ſiue reſoluta ex niuibus. glatie. rore. pruina. vel grandine: queomnes ſunt vere aque. Similiter de aquaſulphuria vel lixiuio. Dicit pe. de palu. ꝙ aq̄que veniunt in vſum noſtrum. ſunt eiſdeꝫ ſpeciei cuꝫ elementali: que nō eſt ſuſceptiua ſaporis vel coloris. Sapores autem quos circa nos habent aque noſtre. dulcis. amarꝰ. ſulphureus et huiuſmodi. nō ſunt in ipſa aquaſed in aliquo vapore a dmixto ſubiectiue quirealiter differt ab ea. De brodio autem ſi eſtexpreſſum ex carnibus vel piſcibus non ē vera aqua. et ſic cum ea non poteſt baptizari.Si autem eſt aqua impīguata. ſic poteſt fieri. quia eſt vera aqua. niſi ſit nimis condenſata. Aqua artificialis non eſt conueniens cūmateria. quia non eſt eiuſdem ſpeciei cum naturali. ſicut eſt aqua roſacea. aqua ardēs ceruiſia. Urina etiam ſudor et ſaliua: non eſt cōueniens materia. Et quia de ſubſtantia materie eſt. ꝙ ſit aqua que poſſit abluere. immergere vel aſpergere. Hinc eſt ꝙ glacies: ꝙͣuismaneat infra ſpeciem aque. durante tali diſpoſitione: non videtur conueniens materiaFons tamen baptiſterij. licet in hieme dumeſt congelatus. non poſſit inde baptizari. niſi igne diſſoluatur liquefactus tamē nō oportet. ꝙ iterum benedicatur. hec omnia idē pe.De aqua permixta dicit tho. in tertia parte.queſti. lxvj. ar. iiij. ꝙ quando eſt talis ꝑmixtōꝙ tollat ſpeciem. ſicut cum per putrefactōeꝫvel digeſtionem tranſit in vinum. aut ꝑ additionem alterius liquoris in tanta quātitate.ꝙ ſoluat ſpeciem. ſicut parū aque multo vinoadmixtum: tunc etiā de ea poteſt fieri baptiſmus. Sed quādo eſt talis alteratō vl̓ ꝑmixtōꝙ nō ſoluit ſpeciem. ſicut cum calefit. vel cuꝫaliquid ſolidum ponitur in aqua. quod nonꝯmiſcetur. vel ſi aliquis liquor ꝯmiſceat̉. tamen in parua quātitate. vt parū vini in multa aqua. ſic poteſt ibi fieri baptiſmus. Idemalb̓. qui etiam dicit. ꝙ melius eſt ꝙ faciat calefacere aquam tempore hiemali. quia frigida poſſet nocere ꝑuulo. ⁊ cum illa aqua calefacta poteſt ꝯmiſcere partē de aqua ꝯſecratafontium. De aqua qua faciūt alchimiſte. admutandum metalla nō poteſt fieri baptiſmꝰquia mutatur ſpecies aque. Eſt autem cōueniens materia aque. et quia defacili vbiqꝫ reperitur. et quia habet omnes ꝓprietates congruentes effectibus baptiſmi. Sacramentuꝫautem debet ſignare: quod efficit. ¶ Materiapropinqua baptiſmi. ẜm pe. de palu. eſt ablutio. que ẜm tho. in. iij. parte. q. lxvj. arti. vij.poteſt fieri et ꝑ modum effuſionis. ſicut ba-

ꝑtizauit laurentiꝰ et iacobus apoſtolus ioſiam. et ꝑ modum aſperſionis. ſicut baptizauerunt apoſtoli vna die tria milia hominū. ⁊ ꝑmodum īmerſionis. Et quia ꝑfecta ablutō ēꝑ īmerſionem. iſte ideo vſus eſt magis ⁊ ſemper ſeruandus. niſi ꝯſuetudo loci ſit incōtrarium: que in hoc ſeruanda eſt. vel niſi neceſſitas excuſet: puta. quia eſt paruꝫ de aqua. itaꝙ non poteſt īmergi: ſed aſpergi. vel quia ſiīmergeretur: timetur de morte pueri. vl̓ quiaminiſter nō poteſt ex debilitate immergere ⁊eleuare. In huiuſmodi caſibꝰ debet aqua ſuꝑbaptizandum effundi vel aſpergi. Immerſioin aquam ſignificat ẜm tho. in. iij. ꝑte. q. lxvj.arti. vij. ⁊ ad. ij. conſepulturam cum xp̄o perbaptiſmū em̄ conſepelimur xp̄o. Unde ponimus ſub aqua. ſicut corpus xp̄i ſub terra. etex ea eleuamur quaſi reſurgentes cū xp̄o noue vite ſpirituali. Vnde paſſio xp̄i maxīe operatur in baptiſmo omnia remittens. Et iſtaeffuſio vel aſperſio: debet fieri precipue ſuꝑcaput: quia in capite vigent omnes ſenſus ⁊in ipſo manifeſtantur opera anime que purgatur culpa. ẜm tho. in. iij. parte. q. lxvj. ar.vij. ad. iij. Unde cum non poſſit baptizari invtero. de conſe. di. iiij. qui in maternis: ſꝫ natus ex vtero. ſi ſit periculum in partu de morte. ſi caput emiſit ex vtero aſpergi debet ⁊ baptizari a quocūqꝫ. et taliter baptizatus cumdebita forma. non eſt iterum baptizandus exvtero natus. quia ꝑfecte eſt baptizatus. Siautem emiſit manū vel pedem. debet nihilominꝰ illa pars aqua aſpergi cū forma baptiſmi et deo ꝯmitti: qui potentiā ſuā nō alligauit ſacramētis. et quia talis nō reputatur baptizatus ꝯmuniter a doctoribꝰ. ideo natus eſtbaptizandus. Et ſi dicat̉ ꝙ cū apoſtoli baptizauerūt tria milia aſpergēdo. nō eſt veriſimile. ꝙ omnes in capite tangerent̉: ſed aliqui īhumero vel alubi. Reſpōdet pe. ꝙ dn̄s ſuppleuit. vel diſpenſatio dei tunc fuit in materia ſicut et in forma: quando in nomīe xp̄i fuit baptizatum. ¶ Sed nota. ꝙ mulier viua nullomodo debet ſcindi. vt puer quem habet in vētre baptizetur. etiam ſi conſtaret ipſum moriturum al̓s ſine baptiſmo. Si autē ſit dānataad mortem: debet differri executio uſqꝫ ad ꝑtum. Sed nec etiam matrem ſic damnatam.licet occidere. vt puer viuꝰ extrahat̉ ex vterocum timet̉ ne differendo uſqꝫ ad partuꝫ moriatur. Dicit pe. de palu. quia nō īuenit̉ expreſſum: ſed mortua pregnante. nō debet ſepeliri quouſqꝫ puer extrahatur. ſicut acciditde iulio ceſare pe. ¶ De trina aūt immerſione vl̓ vnica. dicit pe. de palu. ꝙ debet quis ſeruare ꝯſuetudinem eccleſie ſue matricis. nonmetropolitane vel romane. niſi forte ſit exēptus ⁊ ẜm ordinariū ſuū in ſinodo correctuꝫcontra quod nō debet facere. in neceſſitate tn̄