¶ CapitulumCredecimum

quia animas a purgatorio liberat vel penasmitigat. Figura d̓ abachuc qui portauit prādium danieli in lacū leonū ꝯfortans eū dan̄.xiiij. c. Undecimus dat robur ꝯtra tribulatōnes pͣs. cxxx. Panis cor hominis ꝯfirmat. figura act. ix. accipiens cibū ꝯfortatus ē. Duodecimus eſt quia (vt dicit ambro. de cōſe. diſ.ij) balet ad tuitionē anime ⁊ corporis. qd̓ ſumimus ſacramentū. Figura Exo. xij. de angelo extermīatore. qui nō valuit noce̓ in domibus: ſuꝑ quaꝝ hoſtijs vidit ſanguinem agni.De forma aūt materia ⁊ mīſtro ⁊ alijs ꝑtinētibus ad hoc ſacramentū. habes ſupra in. c.de miſſa.¶ De baptiſmo in ꝑticulari quo ad materiā⁊ formā ⁊ mīſtrū ⁊ effectū. ¶ Capitulū. xiij.Einde de baptiſmo videndum eſt. de quo xp̄c Io. iij. Niſi quis renatus fuerit ex aqua etſpūſancto: nō poteſt videre regnūdei. qd̓ intelligit actu vel ꝓpoſito. quo ad habentes vſum ratōis. In ꝑuulis requirit̉ actꝰbaptiſmi: cū ꝓpoſitū habere n̄ poſſūt. Ueꝝ cūſit triplex baptiſmꝰ ẜm dam̄. ſcꝫ flumīs. ſanguinis ⁊ flāminis ¶ Primꝰ ꝯmūis eſt martirū tam in adultis ꝙͣ in ꝑuulis. quia ſi ꝑuuli nondū baptizati occidant̉ ꝓ xp̄o. puta ī deteſtatōeꝫ fidei xp̄iane. quā tenēt parētes ſaluant̉ ẜm tho. Dicit etiā pe. de palu. in. iiij. 5ꝓbabiliter videt̉. ꝙ puer in vtero poſſit matirizari ſicut ⁊ ſanctificari. licet nō baptizariUnde ſicut iudeꝰ filiā a xp̄iano impregnatā īdeſpectū xp̄i pede eā in ventreꝫ ꝑcutiēs faciat abortiri videt̉: ꝙ fiat martir. habens cauſam ⁊ penā. licet nō volūtatē ſicut īnocentesSicut ⁊ ſi mulier pregnās ꝓpter xp̄m interficiat̉. ⁊ ſic moriat̉ ꝑuulus: vterqꝫ martir efficitur. Et qd̓ augꝰ. dicit perire qui moriūt̉ invteris maternis. intelligitur de morte naturali vel violenta: ſed nō ꝓpter xp̄m illata. Etbaptiſmus iſte ſanguinis equalis eſt in virtute baptiſmo aque: quo ad remiſſionē culpe ⁊ pene. ſi tn̄ ſit ꝯtritus. Excedit̉ aūt ab ip̄oquia nō impͥmit caracterē: ſed excedit ip̄m qͦad p̄miū. nonſolū accidentale ꝓpter aureolāmartirij: ſedētiā ẜm pe. de palu. eſſentiale. qꝛplus de gratia ꝯfert. quia maiori operi ad qd̓plus eſt neceſſaria gratia ſe exponit. et deusnō deficit ī neceſſarijs. ¶ Scd̓us ē baptiſmꝰflāminis. ⁊ iſtud eſt ꝓpoſitū ſuſcipiēdi baptiſmum modo debito anteꝙͣ ſuſcipiat. Unde nōꝯgruit. niſi habentibꝰ vſum ratōnis. de cōſe.diſ. iiij. baptiſmi vicem. Equipollet aūt baptiſmo aque: quo ad remiſſionē cul peoriginalis⁊ mortalis omnis ⁊ pene eternalis. Sed exceditur ab ip̄o: quo ad remiſſioneꝫ pene tꝑalisdebite ꝓ peccatis. qꝛ nō ſemꝑ tota remittitur

ſed ẜm plus ⁊ minus ẜm quātitatem deuotōnis ipſius. Item quo ad remiſſionem venialium. quia nō ſemꝑ omnia remittuntur. puta ea que in ꝓpoſito habet. Item nō impͥmitcaracterem. Item talis priuatur ſepulturaeccleſiaſtica: qua carent cathecumī. licet proeis oret eccleſia. Excedit aūt ip̄m. quia iterari poteſt. et qꝛ ꝓprio merito ſaluat. id ex opere operante iuſtificat. quia vbi in baptiſmovero ſufficit attritio. hic requiritur ꝯtritioſed non ꝯfeſſio. quia baptiſmus eſt ianua ſacramentorum. diſt. xxxij. §. verum. Unde talinon baptizato. nullum ſacramentū cōcedendum eſt. ¶ Tertius qui eſt ꝓprie baptiſmuseſt aque. de conſe. diſt. iiij. ꝑ aquā. ⁊. ca. ſe. Etiſte ꝯmūis eſt omnibꝰ magnis et ꝑuis. et iſteremittit culpā originalē ⁊ omnē mortalem.Et ſufficit ẜm pe. poſt tho. vt dictū eſt attritio .i. quedam diſplicentia peccati. licet imꝑfecta. quia non gratia informata adulto ſuſcipienti. Remittit ẜm pe. de palu. ⁊ venialianiſi ea in quibus perſiſteret. Remittitur etiāpena eterna et temporalis omnis debita ī iuditio dei. de conſe. diſti. iiij. grandis. in baptiſmo omnia gratis condonat Ambro. Sꝫ nōdebitam in iuditio hominū. quia nō tollit penam mortis debitam pro malefitio cōmiſſo.Nec penam eccleſiaſticam irregularitatis cōtractam per bigamiam. diſtin. xxvj. acutius.Item nec penam ſpiritualē nature. quia baptizatus generat filium cū originale. nec corporalem: quia penalitates remanēt vt cōꝑatiamur ⁊ glorificemur. ⁊ fomes etiam remanet ad exercitiuꝫ: vt pugnantes contra vitiaad que inclinat coronemur. ¶ Item ꝑ baptiſmum ẜm tho. in. iij. ꝑte. q. lxix. ar. iiij. ꝯfitetur gratia. ac etiā omnes virtutes in ꝑuulisquo ad habitum. in adultis etiam quo ad vſūniſi ficti accedant. Aꝑitur etiaꝫ ianua regniimprimitur ⁊ caracter in anima. Diminuit̉etiam ꝑ ipſum fomēs .i. inclinatio ad malumet mens illuminat̉. precipue ꝙͣtum ad ea queſunt fidei. Et in adultis ꝯfertur gratia. nonequaliter: ſed plus ⁊ minus ẜm maiorē vl̓ minorē deuotionē ſuſcipientis. ſicut plus ꝑticipat de calore qui plus appropinquat ad ignēSed in paruulis ẜm legem ꝯmuneꝫ equalisgratia cōfertur aliquādo ex ſpetiali pͥuilegioalicui plus vt Nicolao. remigio. domīco ⁊ huiuſmodi. Et dicit pe. de palu. ꝙ eos quos ſcitdeus ante vſum ratōnis morituros. diuerſitatem gratie ꝯfert. al̓s vel plures ſancti vni angelo equātur. vel plures ſunt ſancti ꝙͣ angeliboni quod ꝯtra dictū grego. eſſet..§. j.De baptiſmi cauſamateriali. Dicto de cauſa finali. id eſt effectuſeu fructu baptiſmi. nunc eſt videndū de materia et forma. et miniſtro qui eſt cauſa effitiens: ſed inſtrumentalis. ¶ Materia bapti-