¶ CitulusC.xiiij.
iniuſte arcent̉ qui digni ſunt. Duran. auteꝫdicit de bizocis et conuerſis et huiuſmodi. dequindena in quindenam.De effectibus huius ſa §. vj.cramēti ſeu vtilitatibus. nota ẜm tho. in. iij.ꝑte. q. lxxix. ꝑ totum. ꝙ multiplex eſt effectꝰeius in deuote ſumente. Et primus eſt collatio gratie. quod ſic declarat. Effectus huiꝰ ſacramenti debet ꝯſiderari primo ⁊ principaliter ex eo quod cōtinetur in hoc ſacramento.quod eſt xp̄c. Qui ſicut in mundū veniēs cōtulit vitaꝫ gratie ita in hominē ſacramētaliter veniēs vitā gratie operat̉. ẜm illud Ioh̓.vj. qui māducat me viuit ꝓpter me. Secundoꝯſideratur effectus huiꝰ ſacramēti ex eo quodrepreſentatur per ipſum. et hoc eſt paſſioxp̄i. et ideo effectum quem paſſio xp̄i in mundo facit hoc ſacramentum facit in homine.Unde xp̄c Math̓. xxv. Hic eſt ſanguis meus.qui ꝓ vobis effundet̉ in re. pec. Tertō ꝯſideratur effectꝰ eius ex modo quo tradit̉. quia permodū cibi ⁊ potus. Unde omnē effectū quemfacit cibus ⁊ potus materialis quo ad corpꝰquia ſuſtentat. auget. reparat et delectat hoctotum facit hoc ſacramentum quo ad vitamſpiritualem. Vnde xp̄c Ioh̓. vj. Caro mea vere eſt cibus et cetera. Quarto conſideraturex ſpeciebus ſub quibus tradit̉. quia ſub ſpeciebus panis et vini ex multis namqꝫ granisvnus panis conficitur. et ex multis vuis vinum cōfluit. vnde ſignificāt vnitatem. Quiaigitur xp̄c et paſſio eius ſunt cauſa gratie. etrefectio ſpiritualis. et vnitas ſine gratia eſſenon poteſt. patet quia hoc ſacramentum confert gratiam. nec aliquis habet gratiam anteſuſceptionem huius ſacramenti. niſi ex aliquali voto ipſius vel per ſeipſum ſicut adultus. vel voto eccleſie ſicut paruuli. Vnde ex efficatia virtutis eius eſt. ꝙ etiam ex voto ip̄iꝰaliquis gratiam conſequatur. ꝑ quam ſpiritualiter viuificetur. Reſtat igitur vt cū ip̄mſacramentum realiter ſumitur. gratia augeatur et perficiatur. et hoc ꝑ coniūctionē eiꝰad deum. Confert et gratiam ſpecialiter cuꝫvirtute caritatis. Vnde damaſ. cōparat hocſacramentum carboni quē iſaias vidit Iſaievj. Carbo auteꝫ eſt lignum vnitum igni. quiaſignificat caritatem. Et quia amor dei nunꝙͣ eſt ocioſus ẜm grego. Operatur enim magna. ideo per hoc ſacrifitium quantuꝫ eſt exſui parte. nonſolum habitus gratie et virtutis confertur. ſedetiam excitatur in actum.Et inde eſt ꝙ anima ex hoc ſacramento reficitur per hoc quod delectatur et quobāmodo ebriatur dulcedine diuine bonitatis. Unde Canti. v. Cōmedite amici. bibite ⁊cͣ. Et qꝛxp̄c in ſacramento contentus per paſſionemſuam ibi repreſentatam aperuit ianuā glorie. et refectio huius cibi. et vnitas ſignata.
habetur in preſenti imperfecte. perfecte autem in gloria. ideo etiam cōpetit huic ſacramento effectus adeptionis glorie. non ꝙ ſtatim nos introducat. Oportet enim ꝙ prius cōpatiamur cum xp̄o hic. et poſtea ſimul glorificemur: ſed dat virtutem ꝑueniendi ad gloriam. Per hoc etiā qn̄qꝫ remittitur peccatūmortale. nō quidem illud cuius quis ꝯſcientiaꝫ habet. cū accedit ad ip̄m: ſed talis aliudtunc ꝯmittit mortale: ſed illud cuius cōſcientiam ⁊ effectum nō habet. Forte em̄ pͥmo nōfuit ſufficienter ꝯtritus. Sed deuote ⁊ reuerenter accedens per hoc ſacramentū gratiaꝫrecipiet: que ꝑficiet contritōeꝫ et ſic ꝯſequet̉remiſſionem. et ſic intelligitur illud Grego.ſit ablutio ſcelerum. Remittunt̉ ꝑ ip̄m ⁊ venialia. Spūaliter quottidie aliquid ī nobisdeperditur ex calore ꝯcupiſcentie ꝑ benialiaſed reſtauratio fit ꝑ ſacramētum: quod ꝑ modum cibi ſumitur. ſicut cibus corꝑalis habꝫreſtaurare deꝑditum. Etiam ꝑ ipſum feruorcaritatis excitatur in nobis. et per feruoremtolluntur venialia. plus et minus ẜm deuotionem ſumentis. Per ipſum etiam remittit̉pena debita pro peccatis. et hoc inꝙͣtum adrationem ſacramenti quam habet inꝙͣtum ſumitur. et inꝙͣtum rationem ſacrifitij habetſcilicet offertur ¶ Inꝙͣtum ſacramentum remittit penam ex quadam ꝯcomitantia. namcum eius effectus principalis ſit nutritō ſpiritualis ꝑ vnionem ad xp̄m: que vnitas fit ꝑcaritatem. ex cuius feruore remittitur nō ſolum culpa: ſed et pena. ideo ex concomitantia ad principalem effectum remittit penamnon totam: ſed ẜm feruorem et deuotionemſumentis. Inꝙͣtum vero offertur vt ſacrifitium. ſatiſfacit ꝓ offerentibꝰ. et ꝓ quibꝰ offertur. Et quia in oblatōne magis attendit̉ effectus offerentis ꝙͣ quātitas oblatōnis ꝙͣuis exquātitate oblatōnis ſit iſtud ſacrifitiū ad ſatiſfaciendum ſuffitiens ꝓ tota pena. tn̄ ſufficit ẜm deuotionē offerentis. nō auferendo vl̓remittendo ſemper totam penam. ẜm plus etminus. ẜm minorem ⁊ maiorē deuotionē offerentis. Per ipſum etiam homo p̄ſeruatur apeccatis futuris. Unde Inno. dicit. ꝙ cauetmortalia. Eſt em̄ vt medicina p̄ſeruatiua cōtra corruptiua. ⁊ vt armatura cōtra hoſtes.qꝛ paſſionis rep̄ſentatiua. Unde Criſoſt. Uelut leones flāmam inſpirātes. ſic ab illa mēſa domini deſcendimꝰ. diabolo terribiles eſſecti. hec om̄ia tho. ¶ Et quia ſacramētū iſtudꝯparatur ligno vite. quod ioh̓. apoca. xxij. c.vidit ꝓducere duodecim fructus vltra octo p̄dictos quos ponit tho. Poteſt dici ꝙ nonꝰ ſitquedā mētis illuſtratō ⁊ de agendis ⁊ de diuinis p̄cipue circa fidem in qua ip̄a exercetur.Unde leo. Si xp̄m digniſſime ſumis. fit tibixp̄c clarior in intellectu et cetera. Decimꝰ eſt