¶ TitulusC.xiiij.

diuinam inſpiratōnem cum eis diſpenſatumlicet non ſit ſcriptū. ſicut aūt in tabulis cordis erat ſcripta illa prohibitio de pluralitatevxorum non habenda non in cōdice: ſic ſufficiebat cordis diſpenſatio ꝑ diuinam inſpirationem abſqꝫ alia ſcriptura. et iſta eſt ſolutio Inno. ī dicto. c. gaudemus. de diuor. quianihil tamnaturale eſt ꝙͣ vnumquodqꝫ diſſolui eo genere quo ligatum eſt. Ande preceptūquod habet obligationem ex inſpiratione .i.de non habendo plures vxores. habet diſpenſationem ex ſola diſpenſatione. Et quod primi exponunt decretales de diſpenſatione diuina. id eſt de dictamine rationis naturalis.non eſt de mente Innoc. ſed extorta. et quodſupra dixit Auguſt. in. c. obiciuntur. ꝙ moserat: crimen nō erat. exponit glo. mos .ſ. diuinus a deo inſpiratus. ita ꝙ nō vult dicereꝙ conſuetudinis ratione preciſe excuſarentur a peccato: ſedquia inſpiratione diuinaerant diſpenſati. In noua autem lege nullilicet habere plures. nec reperit̉ deum diſpenſaſſe. nec papa poſſet in hoc diſpenſare. etiāaſſenciente vxore ſterili. et propter bonumvnius regni. vt quia rex haberet vxorem ſterilem. ſicut propt̓ bonum tale licet eī diſpēſare in voto ſolennizato in religione vt contrahat. Et aduertendum ꝙ ante abrahaꝫ nōfuit in hoc diſpenſatum. ſcilicet habere plures vxores. Unde Lamech non excuſatur abadulterio qui duas habuit Geneẜ. iiij. c. necAbraham uſqꝫ ad moyſen. ſine inſpirationead patres. ſed non fuit diſpenſatum cū alijsa genere Abraham. quia non diſpenſabaturſolum propter multiplicationem ſobolis an̄diluuium. ⁊ ſtatim poſt fuiſſet conceſſum: ſꝫpropter augmentum cultus diuini. quod nōerat in alijs gentibus incircumciſis: cum eſſent dediti ÿdolatrie. Item a moyſe uſqꝫ adxp̄m nonſolum licuit regibus: ſed etiam ſacerdotibus. quia de vtraqꝫ tribū erat xp̄c naſciturus. et moyſes legiſlator non prohibuitquod fecit Pelcana qui fuit ſub lege. nec tamen de tribu regali vel ſacerdotali et habuitannam ⁊ fenennam. pͥmo Reg. j. Et deutro.xxij. de vxorē odioſa et dilecta agendo ſupponitur tunc licitum habere plures vxores. Inlege autem euangelica nunꝙͣ licuit nec licebit. nec iudeis nec ſarracenis nec alijs. Un̄xp̄c reduxit matrimonium ad primā ſui inſtitutioneꝫ in paradiſo cum dixit Mat. xix.ab initio fuit ſic. ſcilicet ꝙ non liceret relinquere vnam vxorem ⁊ acciꝑe aliam. vel plures habere. relinquet homo et cetera. et adherebit vxori ſue. non dixit vxoribus in plurali: ſed in ſingulari. ſcilicet vnice. Et licetimperator Ualentinianus ſed arrianus legem dederit. vt qui voluerit: poſſet duas habere. vt ſenior et ipſe cum ſeuera quam habe-

bat vxorem: haberet et iuſtinam. quaꝫ moxduxit vxorem. vt habetur in hiſtoria tripartita. lex illa nullius eſt momenti. quia cōtralegem dei et canonicam. Unde et nunc iureciuili. eum qui habet duas vxores comitat̉infamia. C. ad legem iul̓. de adulteris. Cumenim nunc multiplicatō diuini cultus ſit ꝑgenerationem ſpiritualem non carnalem.ideo matrimonia reſtringuntur ad vnum etnon ampliantur. Habere auteꝫ plures vxores diuerſis temporibus priore mortua ſemper viro licuit et econuerſo: mulieri pluresviros primo mortuo. Un̄ apoſtolus ad Gal̓.mortuo viro cui vult nubat tm̄ in domino.Unde ⁊ Abraham decrepitus mortua Sara:duxit ceturam Geneẜ. xxiij. et Anna matervirginis marie habuit ſucceſſiue tres virosHinc ⁊ Auguſ. xxxj. q. j. ait. deus maſculumet feminā propagandi generis cauſa nuptiali caſtitate coniunxit. et ſecundas nuptiasque in vtroqꝫ teſtamēto permittuntur: licitas eſſe monſtrauit ⁊ infra. Contra humaneverecundie ſenſuꝫ non audeo dicere. vt quotiens voluerīt: nubant. nec ex meo corde qͦtaſlibet nuptias condemnare. Item Hiero.Nō damno bigamos nec trigamos (etſi dicipoteſt) octogamos. xxxij. q. j. aperiāt. Ꝙ ergo aliqn̄ doctores videantur inuehere cōtraſecundas nuptias. vt in ea. q. c. hac ratione.et ſequentibꝰ. vt dicit gratianus in. §. ſequēti. ad exhortationē vidualis cōtinentie. nonad ꝯdemnationē ſecundaꝝ nuptiaꝝ. et deinceps intelligendum eſt eſſe dictum.Ꝙtum ad tercium .ſ. .§. iij.de repudianda vxorē. Sciendum ẜm De. depalu. vbi ſupra. ꝙ nunꝙͣ licuit vxorem repudiare. excepta cauſa fornicationis. et tunc qͦad thorum ꝓpter illud Math̓. xix. quos deusꝯiunxit homo non ſepꝑaret. Nec abrahaꝫ dimiſit agar. nec moyſes ethiopiſſam. niſi cōſilio dei. Sꝫ temꝑe legis ꝙͣtuꝫ ad impunitatem: licebat viro dimittere vxorem ⁊ nō ecōuerſo. Et hoc niſi in duobꝰ caſibus. Primuscum ſtuprū obiectum non ꝓbaſſet. Secundꝰqn̄ eaꝫ pͥus alius deflorauerat Deutro. xxij.Sꝫ vtꝝ in repudiando vxorē iudei peccarēteſt duplex opīo. Aliqui dicebant ꝙ nō fiebatabſqꝫ peccato. et fuit cōparatiua ꝑmiſſio advitandum maius malum .ſ. vxoricidium. ꝓpter duritiam gͦ iudeorū ꝑmiſſum erat iſtudꝙ non puniebatur in lege. Sed circa hoc abhis qui ſunt ꝯtrarie opinionis. ſic obicitur.Lex vetus etſi imꝑfecta erat inꝙͣtum gratiānō miniſtrabat adiuuandū implere ipſam.tn̄ ꝯplete oſtendebat peccatū qd̓ debebat vitari. Sꝫ cū nullubi ī ſcripturā veteris teſtamenti tale repudiū reprehendat̉. ſi peccatuꝫfuiſſet: lex iſta defeciſſet que illud permittebat. nec malum eſſe oſtendebat. Sed ad hoc