¶ Titulus¶. xiiij.

iugatoruꝫ. quomodo ſe debeant habe̓ adinuicem. Sciendum ꝙ ꝙͣuis ad actum ꝯiugaleꝫbir et vxor ad imparia nō iudicentur. tn̄ inalijs vir eſt caput mulieris. et maxime ī gubernatione domus. xxxiij. q. v. manifeſtū. etc. noluit. Et vt dicit Robertus holchot ſuꝑli. ſapīe. debꝫ vxor regi manſuete. corrigi ſecrete. diligi ꝯplete. ¶ Primo em̄ debet vxorregi manſuete non cū tirannide auſteritatiset rigore. et verbis non verberibꝰ. amore etnon timore. dulcedine nō amaritudine. AdCol̓. iij. Nolite eſſe amari ad illas dicit apoſtolus viris. Unde prima mulier formata eſtnon de pede. quia non debet eſſe anc illa. necde capite quia non debet eſſe dn̄a. ſed de latere tanꝙͣ ſocia viro ſuo. vt notat magiſter inſecundo ſententiaꝝ. ⁊ debꝫ ſibi prouidere ſufficienter: al̓s peccat. niſi hoc ageret ex impotentia. ipſa tn̄ non poteſt facere elemoſinaꝫnotabileꝫ ſine licentia viri: niſi haberet parafernalia vel artem multū lucroſaꝫ. vt habes ſupͣ in ſecunda ꝑte ti. j. c. de furto. Itemẜm Vilh. ſi haberet filios de priori matrimonio: qui nō haberent aliquā actionem cōtraip̄aꝫ matreꝫ. non poſſet aliquid eis dare cōtra prohibitionē mariti. Sed ſi haberēt actionem ꝯtra matrem. vtquia obligata eſt eosalere: cū ſint impuberes. vel ambo coniugespoſſidēt bona illoꝝ. vel alia iuſta cauſa maritus quidē tenet̉ eos alere. quia mater cumſuis oneribꝰ ad maritū tranſiuit ẜm quorūdam ꝯſuetudinē. Sedtn̄ quia maritus habꝫadminiſtrationē vxoris. contra prohibitionem illius non debet eos alere niſi in extrema neceſſitate. poteſt tamen ꝓcurare ꝙ maritus ad hoc ꝑ iudiceꝫ compellat̉. hec Vilh.Item ſi vxor habens virum prodigum. celatde bonis ꝯmunibꝰ quas habet cum viro aliqͥd ſibi ſi facit bona fide. vt ſibi et viro vel familie loco et tempore prouideat. quia ea virſuus male cōſumeret ẜm Vilh. non peccat.nec tenet̉ obedire viro ſi prohibeat .ſ. celationem. aut ſi ſibi tradi petat. ¶ Secūdo modo debet corrigere ſecrete. non cum cōfuſione et verecundia publice̓ vel ꝯtemptibiliter.In hoc ſolent viri multum offendere dicēdoeis contumelias cum verbis turpibꝰ. ſed ecōuerſo ipſe vxores offendunt. non reuerendoviros et ſuſcipiendo correctiones. ſed ſuperbe reſpondendo et contendendo. Debent nihilominus etiam ipſe mulieres reprehendere viros ſuos quando vident eos errare ſedcum humilitate. et quando credunt eos audire et corrigi et nō ſcandalizari. Poteſt etiam vir nonſolū verbis ſed etiaꝫ aliqn̄ verberibꝰ corrigere vxoreꝫ ẜm qualitatē defectus.non tn̄ ita atrociter ꝙ mutilet ei aliqd̓ membrum. vel faciat eam grauiter infirmari. etmultominus licet occidere. etiam in adulte-

rio deprehenſam. Unde etiam tali occidentvxorē iniungit̉ maior penitentia in iure canonico ꝙͣ matricide. xxxiij. q. ij. admonere.Et hoc ideo non quia ſit maius peccatū vxoricidium ꝙͣ matricidium: ſed qꝛ maior pronitas eſt in homine ad vxoricidium ꝙͣ ad matricidium ẜm tho. et Ricar. in. iiij. nec excuſaretur talis a peccato. ſi leges ſeculares hocꝑmitterent. ¶ Tercio debꝫ diligi cōplete ſeuꝑfecte. iuxta illud apl̓i. Diligite vxores veſtras ſicut xp̄c dilexit eccleſiaꝫ. et econuerſovxor virum. Nec em̄ debent habere amoremzelotipum ad alteꝝ. quia ex hoc oriunt̉ poſtea male inſidie et male ſuſpitiones. et falſaiuditia et multa ſcandala et diabolica opera vbi innumera peccata ⁊ grauia ꝯmittuntur et damna tꝑalia ſequunt̉. Et ipſe amorinordinatus eſt pct̄m mortale: ſi deo p̄poneret̉. ita ꝙ ꝑatus ſit trāſgredi diuina p̄cepta.vt cōplaceat cōiugi ſue ſiue amore amicicievt adam aſſentiens eue. ſiue amore ꝯcupiſcētie. vt multi quottidie. Unde hiero. dicit. allegans ſextum phi. ꝙ om̄is adulter eſt ī vxorem ſuaꝫ amator ardentior. xxxiij. q. iiij. origo. et in his habet poteſtatem demonium. vtdicit raphael Thobie. et patuit exempluꝫ inſeptem viris ſare vxoris thobie. eiuſdem. iij.c. Iteꝫ nec debet habere amorē remiſſum. vtſcꝫ non curet alt̓ de altero ꝙ adulteret̉. Unde et ille mulieres fatueʰ que dant licentiamviris ad remota euntibꝰ. ꝙ ſe impediant cūalijs feminis: mortaliter peccant. Similiterille que ꝑmittūt vel cū ancillis eaꝝ. vel alijsfeminis viros turpiter agere. et nō impediunt quantū poſſunt. Similit̓ viri qui ꝑmittunt vxores vti nimis banitatibꝰ et ornatibus. et ire ad loca diſſolutionibꝰ plena ſinecauſa: non ſunt immunes a culpa. debet aūtvterqꝫ habere amorē et curam ad filios educandum ẜm deum et informandū ẜm bonosmores. ar. xxiij. q. iiij. c. duo ſunt. Quid ſitmatrimonium diffinitiue: etſi ꝯferat gratiāſicut alia ſacramenta. vide ſupra ti. j. huiustercie partis. c. ij.¶ De pluralitate ꝯiugij ⁊ eiꝰ diuortio. Ca. x.Epluralitate ꝯiugij eteius diuortio videnda ſunt quatuor. Primū eſt. ꝙ mulieri nunꝙͣ eodeꝫ tꝑe licuit habere plurespiros .i. maritos. nec ī hoc deus vnꝙͣ diſpenſauit. Secunduꝫ eſt. ꝙ viro nunꝙͣ licuit hr̄evno ⁊ eodem tꝑe plures vxores de iure naturali ꝯmuni. ſꝫ in hoc fuit aliqn̄ a deo diſpenſatum in veteri teſtamento. Terciū. ꝙ nunꝙͣ licuit viro dimittere vxorem legittimamquo ad vinculum et aliam ducere. et ecōtra-