¶ Capitulum¶ Nonun
CNm
tionem naturalem. vt copula cōiugalis nonfornicaria vel adulterina. vt em̄ dicit̉ di. lvj.c. ſi gens. ſi ſpretis legalibus ꝯnubijs adulterando et luxuriando homīes fedam vitā duxerint. de tali cōmixtione meretricum extimandum eſt degeneres ppl̓os et ignobiles libidine furentes fore procreandos. ¶ Iſte ergo eſt fructus natiuitatis et ẜm rationē naturalem qui ſequit̉ ex ſacramento ꝯiugij. ſcꝫꝯiugati: bn̄dicunt̉ et multiplicant̉. Et a deoquidem ſunt benedicti ꝓut matrimoniuꝫ eſtin officium ⁊ remediū. et multiplicati in bonis naturalibꝰ .i. in filijs. nam vt dicit̉ Gen̄.j. maſculum et feminā creauit eos .ſ. deus. etbenedixit eis ⁊ ait. Creſcite ⁊ multiplicamini. Unde ⁊ Piero. dicit. ꝙ nuptie replent terram .ſ. filijs. et tunc matrimoniū ſolum eratin officiuꝫ .ſ. procreandi. nulla eī ꝯcupiſcentia vrgebant̉. nec tn̄ adaꝫ ꝯgnouit euam niſieiectus de paradiſo in terrā iſtam habitabilem que ab eis impleta eſt filijs. Poſt diluuium aūt cum remanſiſſent ſolum Noe cū tribus filijs et vxores eorum. deus etiam benedixit dicens. Creſcite et multiplicamini ⁊ replete terram Gen̄. ix. qd̓ et factum eſt. Namex filijs ſem: impleta eſt aſia. ex filijs iaphet:europa. ⁊ ex filijs cham affrica. Et matrimonium erat nonſoluꝫ in officium. ſed etiam inremedium contra concupiſcentiaꝫ. ꝓpter qd̓ait apoſtolus. ꝓpter fornicationem .ſ. vitandaꝫ. vnuſquiſqꝫ habeat ſuam (j Corin. vij) .ſ.vxoreꝫ. ¶ Secundo ſunt a xp̄o benedicti cōiugati inꝙͣtum ꝯiugium eſt eccleſie ſacramētum inſtitutum a xp̄o .ſ. vt ſit eccleſie ſacramentum. ſicut et omnia alia ſacramenta inſtituit. benedixit aūt ſua preſentia ⁊ miraculo decorando: ꝯuertendo aquam in vinuꝫ innuptijs ī chana galilee celebratis Io. ij. Sacramentum aūt eſt rei ſacre ſignum. ſignificat aūt coniugium duplicē rem ſacraꝫ. Naꝫꝯiunctio animoꝝ que fit in contractu ꝑ verba de preſenti: ꝑ que vnus conſentit in aliuꝫ:ſignificat ꝯiunctionē anime fidelis cum xp̄oꝑ charitateꝫ. etquia iſta ꝯiunctio ſeꝑari pt̄.cū videlicꝫ anima recedit a deo ꝑ peccatum.Hinc eſt ꝙ et matrimonium hoc ſignificansſeꝑari poteſt totaliter .ſ. ꝑ ingreſſum religionis: nō aliter. ꝯiunctio aūt ꝑ carnalem copulaꝫ ſignificat ꝯiunctioneꝫ xp̄i cum eccl̓iaꝑ aſſumptōeꝫ humanitatis. etquia dei filiuspoſtꝙͣ naturā noſtraꝫ aſſumpſit: nunꝙͣ dimiſit. nec etiam ī morte: quia diuinitas erat cūcorpore in ſepulcro. et cum anima in limbolicet corpus et anima realiter adinuicem eſſent ſeꝑata. Ideo matrimonium ꝯſumatumnullo caſu p̄t diſſolui quo ad vinculū: etſi qͦad torum. Unde apl̓us ait. Hoc aūt dico magnum ſacramentū in xp̄o et eccleſia. Declarauit iſtud dn̄s ih̓us: quando interrogantibꝰ
ip̄m iudeis: ſi liceret dimittere vxorem quacunqꝫ ex cauſa: reſpondit. Nonne legiſtis ꝙqui fecit ab initio maſculum ⁊ ſeminā: dixitſcꝫ ꝑ adam. ꝓpter hoc relīquet homo patreꝫet matrem: et adherebit vxori ſue ⁊ erūt duoin carne vna .i. ad procreandū vnaꝫ carneꝫ.id eſt filium. quos ergo deus cōiunxit homonon ſeparet Math̓. xix. c. benedixit ergo xp̄otalem ſtatum inꝙͣtum in eo infudit gratiaꝫprout eſt ſacramentū eccleſie ab eo inſtitutūhuius effectus gratie eſt. vt ſciat vnuſquiſqꝫvas ſuum .i. vxorem ī honorem poſſidere. nōī paſſione deſiderij. ſicut et gentes que ignorant deum. ad ephe. iiij. c. videlicet vt vir ſitcontentus ſua vxore. et eam honeſte cognoſcat. ⁊ ex hoc multiplicantur boni fideles viuendo virtuoſe. ¶ Tercio benedicunt̉ a ſacerdote in miſſa deputata ad hoc ante cōſumationeꝫ matrimonij: ſi tamen non ſint bigami. Nam ſacerdos bn̄dicens ſecundas nuptias: punitur. extra de ſecundis nuptijs. c.j. Nec per religioſos pt̄ fieri talis benedictōꝯiugalis: niſi de licentia ꝓprij ꝑrochialis ſacerdotis vel ep̄i. vel niſi ip̄i eſſent curati quoad populum ſuum: al̓s inciderent in ſententiam excommunicatōnis. a qua citra ſedemapoſtolicam abſolui non poſſent. extra de pͥuilegijs. c. religioſi. in cle. Multiplicant̉ etiam boni coniugati ī bonis temporalibꝰ quoad vitam ciuilem. Nam vir in ſeculo quo adregimen domus et corporis ſui. non ita bene ſibi poteſt prouidere circa ſuppellectilemet mulier ſine viro etiam in exterioribꝰ nonſufficit ſibi: ſed vir eam dirigit. Sequunturet cōmoda multa ex affinitate ⁊ conſanguinitate vtriuſqꝫ et amicicia multiplicatur.¶ Notandum ẜm Auguſ. in libro de ciui. deiet. xxxv. q. j. cum igitur. ꝙ copulatio maris ⁊femine ꝙͣtum attinet ad genus humanum:quoddam ſeminariū eſt charitatis. Celeſtisvero ciuitas opus habet: vt noxaꝫ generationis euadat. id eſt vt a peccato originali qd̓per generationem contrahitur: emundetur.vt ad celeſtem ciuitateꝫ homo perueniat. vtexponit glo. Et ꝙ perſone non conſanguineis ſed extraneis coniunguntur in matrimonio. dicit idem Auguſ. eſſe factum ad augendum et dilatanduꝫ charitatem in plures. vn̄dicit in dicto. c. habita ē certiſſima ratō charitatis: vt homines quibꝰ eſſꝫ vtilis atqꝫ honeſtiſſima concordia diuerſarū neceſſitudinuꝫ vinculis necterent̉. nec vnus in vno haberet multas: ſed ſingule ſpargerent̉ in ſingulos. ac ſi ad ſocialeꝫ vitam diligentius plurime plurimos obtinerēt. pater quippe et ſocer duarū ſunt neceſſitudinum nomīa. dumergo qͥs habꝫ alium patrem. alium ſocerumnumeroſius ſe charitas porrigit. hec ibi.¶ De conuerſatione co .§. j.