¶ Primum¶Apiſuiuiū

¶ Primum

¶ Toniꝰ. lumcinas ſeptem ſacramentorum. Nam eripit amorte originalis peccati baptiſmus. a mortali et a veniali penitentia. extrema vnctio abinfirmitate malitie. eucariſtia a debilitate.confirmatio ab ignorantia. ordo a ꝯcupiſcētia matrimonij. Et quia principale in ſacramentis eſt forma: quod eſt verbum vocale.ideo dr̄ Sap̄. xvj. c. Non herba nec malaginaſanauit eos: ſed ſermo tuus domine qui ſanat omnia. Unde et ip̄a ſacramenta. p̄s. perordinem notat ſub nominibus. vij. vocū. pͣs.xxviij. dicens. Uox domini ſuper aquas ⁊ cetera. Et dicitur quelibꝫ vox domini: quia exprimūtur vl̓ in perſona domini vel ex inſtitutione domini. vel ex virtute domini ibi oꝑantis. Aqua eſt materia baptiſmi: qui eſt primum et ianua omnium ſacramentorum: perquam intratur ad eccleſiam et fit xp̄ianusUox que fit ſuper aquas ad hoc: vt ſit ibi ſacramentum baptiſmi: cum quis baptizat̉: ē.Ego te baptizo in nomine patris et filij ⁊ ſpirituſſancti: que vox debet fieri ſuper aquas.i. dum fit īmerſio vel effuſio vel aſperſio aq̄ẜm varium eccleſiarum ritum. non ante necpoſtea: ſed tunc ſuper aquas: et multum debet cauere. vt nil obmittat. Nam ſi obmitteret aliquid ſubſtantiale: puta. baptizo te. veletiam te. vel in nomine pa. nihil ageret: necꝑuuli ſaluti poteſt aliter ꝓuidere. Et quia inneceſſitate quilibet poteſt baptizare: ideo bonum eſt formam hmōi ſcire. Per hanc autēpoceꝫ ſuper aquam eripitur a morte peccati originalis. ſicut enim aqua lauat ſordes:ita baptiſmus peccatorum maculas ab anima. Et quia originale eſt quaſi fundamentūaliorum criminum: vnde alia per inclinatōnē ꝓcedūt. Et ſublato principali deſtruituret acceſſorium ⁊ fundamento diruto ruit: qd̓ē ſuꝑ edificatū. Et iō ſi vltra originale reꝑitin aīa aliud peccatū. vt in adultis ſimul cuꝫoriginali: oīa in baptiſmo delentur: niſi ponat̉ obſtaculū fictiōis: principalit̓ tn̄ ad originale remouendū ē ordinatū. Quid aūt exſanatione ipſa ſeu purgatione poſt baptiſmū ꝯſequat̉: on̄ditur ex eo qd̓ ſubditur. Demaieſtatis .i. maieſtas diuina ītonuit. Et qͥdcerte in inſtitutione baptiſmi: quod fuit qn̄xp̄c a Iohanne baptizatus fuit. Hoc ītonuitdeus pater. Hic eſt filius meus dilectꝰ Matiij. ⁊ Luc. iij. ad innuendū: ꝙ in baptiſmo defilio diaboli efficitur filius dei .ſ. per adeptionem gratie. Quia fi filij et heredes. heredesquidē dei coheredes aūt xp̄i ait apoſtolus adGal̓. iiij. ca. et ad Ro. viij. ca. Et ꝙͣuis fueritxp̄c in iordanē baptizatus: tamen nonſolumillis aquis dedit vim regeneratiuam et purgatiuam peccatoꝝ. Et ideo ſubdit̉. dn̄s ſuperaquas multas. videlicꝫ fontiū. fluminū. mariū. puteoꝝ et aliaꝝ dummō naturaliū. dn̄s

virtutem purgandi operatur.Nouiter natus ē ſatis. §. iiij.debilis. ſic et regeneratus ꝑ baptiſmū. patit̉adhuc infirmitatē aliā grauē aīe .ſ. impotetiā ſeu debilitatē ad bonū: p̄cipue arduuꝫ etterribile. Et dn̄s addidit aliā medicinaꝫ ſacͣmēti: que dr̄ ꝯfirmatio: que datur baptizatis. vt magis fortificent̉. vn̄ ponit. pͣs. ſecundā dicēs. Uox dn̄i in virtute .i. ad fortificandū debilē: ꝓpterea dr̄ ꝯfirmatio. Uox iſta eſtcū dicit epiſcopus: nec em̄ poteſt alius iſtudſacramentum ꝯferre niſi epūs. dicit ergo cūinungit frontē criſmate. Conſigno te ſignocrucis: confirmo te criſmate ſalutis. In nomine patris et fi. et .ſ .ſ. amē. dat aūt ſibi alapā. vel tenenti eū. vt recordet̉ ſe fore criſmatum. Nam ſicut baptiſmus ita nec iſtud ſacͣmentū debet niſi tantū ſemel dari: al̓s fieretiniuria ſacramēto et eſſet magnū ſacrilegiū.Et quia vt debilis pn̄tatur ad hoc ſacramentū: decens eſt. vnde et inſtitutū ab eccleſia. vtalius teneat eū: et ibi ꝯtrahitur cōpaternitas ſicut in baptiſmo. Eſt autē effectus eius.vt fortificetur ſpiritualit̉: ne timore mortisvel rubore ꝯfeſſionis obmittat ꝯfiteri publice fidem xp̄i. cuꝫ eſſet expediens. Et quia ibidatur gratia ad robur. vt dicit̉ de cōſe. di. v.omnes. ideo etiam recipit fortitudinē cōtradiabolicas temptationes. Ꝙ etiam additurgratia recipienti: ideo etiā ꝑuulis innocentibus debꝫ dari ꝑentibꝰ hoc ꝓcurātibus: ꝙͣuisetiā ſine illa moriētes vadāt ad gloriā. Adulti vero ip̄am ꝯtemnētes vel ꝓpter verecundiā dimittētes ex antiqͥtate: dāmerent̉. Debent ergo omnes ſumere.Sicut enim in huma­ .§. v.na vita indiget homo corꝑali cibo: etiam qͥfortis eſt: al̓s deficeret: ita et in vita ſpirituali ſi vult in ea conſeruari. Sed quis eſt iſtecibus? certe ſacramentum eucariſtie cibꝰ refitiens: et medicina ſanans infirmitateꝫ malitie: qua inclinamur ad diuerſa mala cogitāda et appetenda et de alijs ſuſpicanda: etiam circa diuina. Unde dicit hilarius de ꝯſe.diſ. ij. c. ſi non ſunt. vbi dicit̉. ſi non ſunt tāta peccata. vt excōmuīcetur quis .i. mortalia: nō debet quis a medicina corporis et ſanguinis domini ſeꝑari. hmōdi vocē notat. pͣs.cū ſubdit. Uox domini in magnificētiaᵉ: queeſt iſta vox cum .ſ. dicit ſacerdos ſuꝑ hoſtiaꝫin ꝑſona domini. hoc eſt em̄ corpus meum.Et ſuꝑ calicem p̄paratum. Hic ē calix ⁊cͣ. oſqꝫ in remiſſioneꝫ peccatoꝝ incluſiue. O quāta magnificentia eſt in iſta voce: vt ad ip̄amꝯuertatur panis et vinum in corpus et ſanguinem xp̄i: ibiqꝫ ſit et anima et diuinitas.grego. x. de ꝯſe. diſ. ij. Quis fidelium dubiumhabere poteſt in ip̄a īmolationis hora ī illo