¶ Titulus¶ Tredecimus
Ceroferarij cum luminaribus apoſtulos ⁊ diſcipulos eius. Uel melius diaconus et ſubdiaconus. apoſtoli et. lxxij. diſcipuli ceroferarij. lex ⁊ prophetia ante omnes hos altare adquod accedit ſignificat eccleſiam. oſculum altaris ꝯiunctionem per dilectionem cum ea.Duo cornua altaris ſignificant duos populos .ſ. iudaicum. et gentilem. Et quia primovenit ad iudeos. ideo prius offitiū ſacerdos dicit in dextra parte altaris: quia ſignātur perdextrum cornu altaris ꝓpter cultuꝫ vere dei.Et exinde vabit ad ſiniſtram: cum dicit̉ euāgelium: quia ad gentilem populum tranſiuitdeſignatum per ſiniſtꝝ cornu. ⁊ hoc per predicatōnem euangelicam. tandem reuertit̉ addextrum circa finē miſſe: quia iudei (a quibꝰnunc remota eſt fides euāgelij) tandem circafinem mūdi ꝯuertentur ad xp̄m. Lectio epiſtole ſignificat p̄dicatōnem Io. baptiſte. velp̄nunciatōnem legis et ꝓphetaꝝ. precedit aūtvnus tm̄ accolitus ſubdiaconū: qꝛ pauci ſecuti ſunt predicatōnem Iohānis. et neminē adperfectum ꝑduxit lex. Voluit aūt ſubdiaconus faciem ad altare: quia p̄dicatō Iohānis.et lex. et ꝓphetia ad xp̄m ordinabat̉: ſignificatum per altare. Et dicitur epiſtola grece. latine ſuꝑmiſſio. miſſa eſt enim ab apoſtolis ſup̄legem ⁊ euāgelium. duꝫ aūt legitur epiſtola:ſedendum eſt: quia doctrina in ſilentio ⁊ quiete audiēda eſt. Poſt epiſtolam ſequitur graduale. ſeu reſponſorium: quod ꝑtinet ad opera vite actiue. vt notetur nos operibus reſpōdere hijs que audiuimus in epiſtola. Dicituret reſponſorium: quia graduale et berſus reſpondere debet in materia de qua ibi agitur.Deinde dicitur euangelium: quod latine dicitur bonum nūtium. Et ſignificat hoc p̄dicatores noui teſtamēti. Sumit autē euāgeliumd̓ altari .i. a verbo dei benedictōnem petit: qꝛnemo debet p̄dicare niſi miſſus. Legitur aūteuāgelium in ſiniſtra parte: quia euāgeliumtranſiuit ad gentes per ſiniſtruꝫ deſignatas.Supponitur aūt pulpito (vbi legēdum ē euāgelium) puluinar: quod deſignat temporaliaque debentur p̄dicatoribꝰ miniſtrari. vel ſuauitateꝫ doctrine xp̄i. Duo accoliti cuꝫ cereisſignant vel diſcipulos binos: quos xp̄c miſitante ſe perferētes choruſcatōnes miraculoꝝ.et odorem virtutum. vel famam et virtutemxp̄i precedentia eius doctrinam. Tenet auteꝫdiaconus faciem verſus aquiloneꝫ: ad innuendum. ꝙ doctrina euangelica ordinatur adexpellendum diabolū. Eſt aūt audiendū ſtando. non ſedendo. vt de conſe. di. j. Apoſtolica.vt promptitudo notetur ad ẜuandum fibeꝫ ⁊doctrinam xp̄i. Capite autem diſcooperto. adinſinuandum intentōem magnā. et reuerentiam magnam. Hec omnia predicta extractaſunt de libro Vil. durandi: qui dicit̉ rationa-
le diuinoꝝ offitiorum. ¶ Quia in hoc ſacramento quod in miſſa ꝑficitur ẜm Tho. in. iij.parte. q. lxxxiij. arti. iiij. In corpore. totū miſterium noſtre ſalutis ꝯprehenditur. ideo preceteris ſacramentis cum maiori ſolennitateagitur. Et quia in ſacramentis aliquid dupliciter ſignificatur .ſ. verbis. et factis: ad hocvt ſit ꝑfectior ſignificatio. Hinc eſt. ꝙ in celebratione huius ſacramenti. ſeu in miſſa quedā dicūtur ⁊ agūtur ad repn̄tandū xp̄i paſſionem. quedam corꝑis xp̄i miſtici diſpoſitōꝫ:quod ſignificat̉ in ipſo ſacramento. quedamꝑtinentia ad ipſius ſacramenti reuerentiaꝫ.⁊ deuotionem. vt patebit infra. Et quia ſcd̓mTho. in. iiij. di. viij. in expoſitōne littere circaprincipium. omnis noſtra oꝑatō a deo debetincipere. et circulariter in ipſum terminari.ideo offitium miſſe incipit ab oratōne. et terminatur in gr̄arumactonē. Unde tres parteshabet principales. principium .ſ. or̄onis. ⁊ durat vſqꝫ ad epiſtolam. medium .ſ. celebratōisip̄ius: que durat uſqꝫ ad poſt ꝯmunionem. etfinem. videlicet gratiarumactōnis exinde vſqꝫin finem.Ꝙͣtum igitur ad ora .§. j.tionem que pertinet ad principium. preparatur ppl̓us ad eam: per ea que p̄mittunt̉ tripliciter. Uidelicet primo per deuotioneꝫ: que excitatur in introitu miſſe. Unde dicitur aliudꝑtinens ad laudem diuinā. vel pertinens adſolēnitatem: in cuius deuotōnem ppl̓us ꝯgregatur. Et ſumitur hoc vtplurimum de pͣs.vel ſaltem cum pſalmus cantatur. qꝛ vt dicitDioniſius de eccleſiaſtica hierarchia pͣsi. permodum laudis ꝯprehendūt quicquid ꝯtinetin ſacra ſcriptura. Et ẜm Vil. duran. celeſtinus papa inuenit introitum. Secūdo preparatur ppl̓us ad oratōnem ꝑ humiliatōem quefit per kirieleÿſon: quod eſt nomen grecum.et latine ſonat domine miſerere. Miſericordiam aūt petens: miſericordiā ꝓfitetur. et dicitur ter pro ꝑſona patris. et ter pro ꝑſona filij .ſ. xp̄eleÿſon. ⁊ ter pro ꝑſona ſpirituſſanctiſ. kiriel̓. contra triplicem noſtram miſeriam.ſ. ignorantie. culpe. et pene. Et quia quelibetperſona diuina in ſe conſideratur. et in ordine ad alias duas. vel etiam dicitur nouies:ꝓpter nouem ordines angeloruꝫ. Et ẜm Wil.dominus ſilueſter papa ſtatuit hoc a populoet clero dici: ſed poſtea Grego. ſolum a clero.Tertio preparatur per rectam intentōnem:que ad celeſtem gloriaꝫ dirigenda ē: que omnem ratōnem humanam excedit. Et hoc fit ꝑgloria in excelſis deo: quod canticum chorusꝓſequitur ſacerdote inchoante. Et ideo nondicitur niſi in ſolennitatibus: que celeſteꝫ repreſentant ſolennitatem. In offitijs vero luctus intermittitur. vt a. lxx. vſqꝫ ad paſcha.