¶ Titulus¶ Ouodecim

Hic populus. d̓ primo pſal. Sacrifitium deoſpiritus contribulatus pſal. l. de hoc etiaꝫ ſacrifitio penitentie pulcre ſcribit̉ de peni. diſ.iij. c. intereſt hircum. ꝓprie tamē ẜm Tho. dicitur ſacrifitium: cū aliquid fit circa res deooblatas. Unde ſacrifitiū dicitur. quia homofacit aliquid circa ſacrum. vt cuꝫ frangitur.cōmeditur vel benedicit̉. Sicut in veteri lege animalia occidebant̉. ⁊ conburebantur inhonorem dei. Et hoc illis mandauerat deus:ne idolis offerrent exemplo gentilium. vt dicit Hiero. xxij. q. j. conſidera. tū etiam in figuram noſtri ſtatus .ſ. gracie. xij. q. ij. c. gloria.ad ſignificandū .ſ. paſſionem xp̄i. Et qͦmobonos debeamus ſpūaliter deo offerre. puta vtagnus per innocentiam. vt ouis per pacientiam. vt turtur per caſtitatem ⁊ huiuſmodi.In nouo teſtamento offerunt ſacerdotes proſe ⁊ pro alijs ſacrifitia ordinata ad cultuꝫ diuinum. precipue euchariſtie. de qua dicit̉ .j.q. j. multi. Sacrifitium dicitur tanꝙͣ ſacrumfactum: quia prece miſtica conſecratur pronobis in memoriam dominice paſſionis.¶ De adoratione imagi­. §. iiij.num. Nota ẜm Tho. in. iij. parte. q. xxv. ar.iij. in corpore articuli. ꝙ ẜm philoſophuꝫ duplex eſt motus in imagine. Unus eſt in ipſaꝫimaginem inꝙͣtum eſt quedā res. puta lignūvel lapis ⁊ huiuſmodi. Alius in imaginem īꝙͣtum imago eſt repreſentatiua alicuius. Etinter hos motus eſt iſta differentia. quia primus motus quo quis mouetur in imaginemprout eſt quēdaꝫ res eſt alius a motu qui eſtin rem: cuius ſcilicꝫ eſt imago. Secundꝰ motus qui eſt in imaginem inꝙͣtum imago eſtvnꝰ ⁊ idem cum illo: qui eſt in rem. Igitur ſiconſideramus imaginem xp̄i ⁊ ſanctorum īꝙͣtum eſt quedam res. puta lignum vel pictūvel ſculptum ſic nulla reuerentia eſt exhibēda: quia reuerentia nō debetur niſi ratōnalicreature. Sed ſi conſiberemus imagines xp̄ivel ſanctorum re preſentatas: ſic reuerentiaꝫ⁊ adorationem exhibere debemꝰ. ſicut ⁊ ip̄is.Et quia xp̄us cum ſit deus et homo. inꝙͣtumhumanitas eius eſt verbo vnita cum adoret̉adoranda eſt adoratione latrie. ſicut ipſū verbum diuinum. Sancti autē adoratione duliadorantur. Sed quia virgo maria habꝫ quādam excellentiam ſuper alios ſanctos: quiamater xp̄i. ideo ſingularis adoratio fit ei. nōlatrie: ſed yperdulię Tho. iij. parte. q. xxv. ar.b. et ſic intellige illud capitulum de conſecradiſ. iij. venerabiles imagines xp̄iani nō deosappellant: nec ſeruiunt eis vt dijs: nec ſpeꝫ ſalutis ponunt in eis: nec ab eis expectant futurum iuditium. ſcilicet prout ſunt quedamres: ſed memoriam ⁊ recordationem primitiuorum venerantur eas ⁊ adorant. id eſt inꝙͣtum imagines.

¶ De adoratione crucis. .§. v.Nota qualiter debet adorari ẜm Tho. vbi ſupra tertia parte. q. xxv. ar. iiij. Honor ⁊ reuerentia non debetur: niſi creature rationali.Creature autē inſenſibili non debetur honoret reuerentia: niſi ratōne nature rationalis.Et hic duplex. Uno modo inꝙͣtum repreſentat creaturam rationalem. Alio modo inqͣtūei quocūqꝫ mō coniūgit̉. Primo mō conſueuerūt homines venerari regis imaginē. Secūdo modo eius veſtimentum. Utrūqꝫ auteꝫvenerant̉ homines eadem veneratōe: qua venerantur ⁊ regem. Si ergo loquimur de ip̄acruce in qua xp̄us crucifixus eſt: vtroqꝫ mōeſt a nobis adoranda al̓ veneranda. Uno mōinqͣtū repn̄tat nobis figurā xp̄i extenſi ī ea īmodū crucis. Alio mō ex contractu eius admembra xp̄i ⁊ ex hoc ſanguine eius perfuſa.Unde vtroqꝫ modo adoratur ea adoratione:qua xp̄us ſcilicet adoratione latrie. Et ꝓpterhoc ipſam crucem alloquimur: quaſi ipſumcrucifixum. Si autē loquamur de effigie crucis in quacūqꝫ alia materia. puta lapidis velligni. auri vel argenti. ſic venerantur cruceꝫtantum. vt imaginem xp̄i: quam veneramuradoratione latrie. ⁊ hoc facimus non proutfuit in xp̄i obprobriū: ſed prout conſideraturdiuina virtus eius. ꝙͣtum ad effectum noſtreſalutis: qua de hoſtibus triūphauit. Et ꝙͣtuꝫquidem ad rationē contactus membrorū xp̄iadoramus nonſolum crucem: ſed omnia queſūt xp̄i. vt clauos. lanceam. veſtimenta ⁊ ſacra eius tabernacula. Ut dicit Damaſcenus.Sed quia nō repn̄tant imaginem xp̄i crucifixi: ſicut crux que dicitur ſignū filij homīs.math̓. xxiiij. Hinc eſt ꝙ imaginem crucis veneramur in quacūqꝫ materia: nō autē imaginem clauorū ⁊ huiuſmodi. Item dicit̉. xj. di.ca. eccleſiaſticarū. q̄ ſcriptura ſalutifere crucis ſignaculo docuit fideles inſigniri. Dicitglo. Nulla veteris vel noui teſtamenti: ſꝫ habitū eſt hoc ad traditionē antiquoꝝ. Et deſignat iter xp̄i de celo in terram. ⁊ inde in īfernum ⁊ tandem ad celum: quia fit a capite ininferius ⁊ a ſiniſtris in dextrum. vt dicit glo.¶ De deuotōne ⁊ ornatu eccl̓iaꝝ. Capi. x.E deuotione que precipue debet haberi in diuino offitio. Unde Greg. xviij. q. ij. Luminoſo dicit. ꝙ ī dei ſeruoꝝ receptaculis .i. monachorū nulla ppl̓aris p̄beatur occaſio conuētus: qꝛ nec expedit aīabus eorū.Et hoc vt remotis vexatōnibꝰ ⁊ cūctis grauaminibꝰ diuinū opus cuꝫ ſūma aīmi deuotōneꝑfitiant. ⁊ extra d̓ cele. miſ. c. dolendes. p̄cipit̉vt diuinū offitiū nocturnū pariter ⁊ diurnūſtudioſe dicat̉ pariter ⁊ deuote. Hoc tn̄ in. c.