¶ Capitulum¶ Gecimum
ſe. exponet̉ ¶ Pro huiꝰ declaratōe dicit Tho.ſcd̓a ſcd̓e. q. lxxxij. ar. j. in corpore ar. ꝙ deuotio dicit̉ a deuouendo. Unde deuoti dicunt̉: qͥſeip̄os quodāmodo deuouent deo. vt ei totaliter ſe ſubdāt. ⁊ ſic deuotio nihil aliud eſſe vibet̉ ꝙͣ voluntas quedam prompte ſe trahendi ad ea que ꝑtinent ad dei famulatum. Et qꝛad eandem virtutem ꝑtinet operari aliquid ⁊habere promptam voluntateꝫ ad illud faciēdum. ideo cum oꝑari ea que ꝑtinent ad diuinū cultum: ꝑtinet ad virtutē religionis etiādeuotio: qua homo habet pormptā voluntatem ad hec: ꝑtinet ad religionem ſicut actuseius. Eſt aūt deuotio pinguedo anime. Undeſicut pinguedo corꝑalis generat̉ ꝑ caloremnaturalem digerentem. ⁊ ip̄m calorem naturalem ẜuat quaſi eius nutrimentū. ſic deuotio cauſat̉ ex calore caritatis. ex amore em̄quis reddit̉ promptus ad ſeruiendū amico. ⁊ꝑ deuotōnem caritas nutrit̉. Sicut ⁊ quelibꝫamicitia ſeruat̉ ⁊ auget̉ ꝑ amicabilium oꝑmexercitium. deuotio igitur ad ſanctos ad deūreferatur. ¶ De cauſa deuotōnis dicit Tho.vbi ſupra ſcd̓a ſcd̓e. q. lxxxij. ar. iij. in corpore ar. ꝙ duplex eſt cauſa eius. Una eſt intrinſeca ⁊ principalis. ⁊ iſta eſt deus qui (vt dicitAmbro) quem vult religioſum facit. etſi voluiſſet ſāmaritanos ex indeuotis deuotos feciſſet. Cauſa intrīſeca ex parte noſtra. oportet ꝙ ſit meditatio vel contemplatio. Eſt em̄deuotio quidam actus voluntatis ad hoc ꝙhomo prompte ſe tradat ad diuinuꝫ obſeqͥū.Omnis autem actus volūtatis ex aliqua cōſideratione procedit. eo ꝙ bonum intellectumeſt obiectum voluntatis. Et ideo neceſſe eſt.vt meditatio ſit deuotōnis cauſa inꝙͣtum .ſ.ꝑ meditatōem homo concipit: ꝙ ſe tradat diuino obſequio. Ad quod inducit̉ duplex conſideratio. Una eſt ex parte diuine bonitatis.⁊ benefitiorum eius. Iuxta illud p̄s. lxxij. mihi adherere bonum eſt ⁊cͣ. Et hec conſideratōexcitat dilectionem: que eſt ꝓxima deuotōniscauſa. Alia eſt ex parte homīs conſiderantisſuos defectus: ex quibus indiget vt deo innitatur. iuxta illd̓ p̄s. cxxj. Leuaui oculos ⁊cͣ.Et hec conſideratio excludit p̄ſumptōem perquam aliquis impedit̉: ne deo ſe ſubijciat. dūſe virtuti īnitit̉. Et nota ꝙ ꝙͣuis ea que ſuntdiuinitatis ſint ẜm ſe maxime excitatiua addilectōnem. ⁊ per conſequens ad deuotōnem:quia deus eſt ſuꝑ omīa diligendus tamē quoad nos ex debilitate mētis humane ea que ꝑtinent ad xp̄i humanitatem ꝑ modum cuiuſdam manuductōnis maxime deuotōneꝫ excitant: quia ſicut homo indiget manuduci adcognitōnem diuinorū: ita ad dilectōnem peraliqua ſēſibilia nobis nota inter que p̄cipuūeſt humanitas xp̄i. vt dum viſibiliter deū cognoſcimꝰ ꝑ hunc īuiſibiliū amore rapiamur.
Cū tamē deuotō circa ea que ſūt diuinitatisꝯſiſtat. Item nota ꝙ ſcientia ⁊ quicqͥd aliudad magnitudineꝫ ꝑtinet: occaſio eſt ꝙ homominus conſiderat de ſeip̄o. ⁊ ideo nō totaliterſe deo trabat. Et inde eſt ꝙ huiuſmoī qn̄qꝫ occaſionalit̓ deuotōneꝫ impediūt. Et in ſimplicibus ⁊ mulieribꝰ deuotio habundat elatōemcōprimēdo. ſi tamē ſcientiā ⁊ quātācūqꝫ ꝑfectōem deo ſubdat: ex hoc ip̄a deuotō auget̉.De effectu deuotionis .§. j.qui eſt ꝑ ſe et principaliter letitia ſpūalis exconſequenti triſtitia. Naꝫ cū deuotio ꝓceditex duplici conſideratōne. ⁊ primo ⁊ principaliter ex conſideratōne diuine bonitatis. Et exhac ꝑte ſequit̉ delectatio ẜm illud p̄s. lxxvj.Memor fui dei ⁊ delectatus ſum. Sed ꝑ accidens cauſat triſtitiaꝫ quādam inqͣtū nō plene fruitur deo. Secūdario procedit deuotioex conſideratōne ꝓpriorū defectuū. Et hec cōſideratō de ſe nata eſt cauſare triſtitiaꝫ ⁊ peraccidens leticiam per ſpem diuine ſubuentōnis ⁊ auxilij ⁊cͣ.De ornatu eccleſie..§. ij.Nota quod dicit Ambro. diſ. lxxxvj. nō ſatiscirca fi. Maxime ſacerdoti hoc ꝯuenit ornaretemplū dei honore ꝯgruo. vt etiā culta auladei reſplendeat. hec ille. Nō tamē dicit ꝙ fiātſuꝑfluitates pompe ⁊ ml̓te vanitates armorum. picturarū. vaſorū aureoꝝ. ⁊ huiuſmoī.Unde idem Ambro. in eobem li. .ſ. de officijs ⁊habet̉. xij. q. ij. aurum. ſic dicit. Aurum ſacranō querunt nec auro placent: que auro nonemūtur. Ornatus ſacrorū: redemptio captiuorū eſt. Sꝫ ⁊ Hiero. in ca. ſequenti ⁊ incipitgloria. tales rep̄hendit dicēs. Multi edificātparietes. colūnas. ⁊ eccleſias ſubtrahūt. mamora nitent. auro ſplendent laquearia. gemmis altare diſtinguit̉. ⁊ miniſtrorū xp̄i nullaeſt electō. Neqꝫ vero mihi aliquis opponat. diues in iudea templum. menſaꝫ. lucernas. thiribula. patellas. ciphos. mortariola. ⁊ ceteraex auro fabricata. Tūc hec probant̉ a dominō: qn̄ ſacerdotes hoſtias īmolabāt .i. dū eratille carnalis populus: querebat̉ cultꝰ dei circa exteriora ⁊ ſenſibilia. Et ſequit̉ Quāꝙͣ hecomnia p̄ceſſerint in figuram. ſcripta ſūt autēppter nos: in quos fines ſeculorū deuenerūt.Nūc vero cū pauꝑtatem domus ſue pauperdn̄s dedicauerit portemus crucem. ⁊ delitiaslutum putemus. hec ille. Ber. quoqꝫ etiā rep̄hendit picturas banas ⁊ mōſtruoſas eccleſiarū. ⁊ īmundiciā ⁊ incuriam rerū ſacraruꝫ.vt paramentorū ⁊ altarium ⁊ huiuſmodi..§. iij.De aqua benedictaſeu ſancta que debet eſſe in eccleſijs. de huiusvirtutibus ſic dicit Alexander papa. de conſecra. diſ. iij. Aquam ſale conſperſaꝫ populis