¶ Citulus¶ Ouodecimus
arma non alienari in non ſubditos. vl̓ quidſimile de his que clericis ꝓhibent̉ de iure. vtꝙ reciꝑent̉ gabelle ab om̄ibꝰ qui deferūt rescauſa negociatōnis et hmōi. extra ne cle. velmo. per totum. immo etiamſi ſunt talia quepn̄t ꝯpetere clericis. dum tamen non ſit notabile preiudicium eccleſiaꝝ et appareat cauſa rōnabilis aliqͣ ꝓpter quam moti ſunt ſtatuentes. Idem dicerem puta diſponit ſtatutum ꝙ certa bona que ſunt in cōſinibꝰ: nonalienent̉ in non ſuſtinentes onera. ne poſſit cōtingere fines variari. vel ꝙ certe domꝰque ſunt ad vſum publicum licet ſint ſingulorum: non poſſint tranſferri in non ſubditum. ne poſſꝫ ꝯtingere ꝙ a tali in quē tranſlata foret non poſſet habere ꝯmune in locationē pro vſu publico. quia ille locare nolletpl̓ non ſine magno emolumento in quo magnum fieret ꝯmuni p̄iudicium. Iſtis caſibꝰet ſimilibꝰ dico ꝙ in eccleſiaꝫ facta alienatōnon tenebit. procedunt hec de radice iuris etnitunt̉ maxima equitate. vt eccleſie ꝯſeruētur in iure ſuo et laicoruꝫ iuriſditio non extoto ꝯfundatur. Et accedit ad hoc. xj. q. j. ꝑuenit. Quod aūt dicit Fran. de albergotisꝙ poteſt ſtatuens prohibere tranſlationemrerū in non ſubditum nec ꝑ hoc agitur contra libertatē eccleſie: non ſimpliciter eſt verum: ſed diſtinguendum. quia aut non ſubditus dicit̉: quia de alio territorio eſt. putade bononia. et tale ſtatutum ſit florentie. ettunc eſt verum nec cōcedendum. quia priuilegium clericorum non debꝫ eis eſſe damnoſum quod eſſet ſi excluderent̉ a beneficio qd̓habent ciues et ſubditi. quo etiam ipſi debētgaudere. de fo. compe. dilecti. Dictum etiamBar. ſupra allegatum nō procedit in italia.cum in ea predia non ſunt tributaria. C. deepiſ. et cle. l. de his. Sed ſic generaliter faciendo omnia predia tributaria: appareret factum in fraudem et in grauamē eccleſie. maxime quando tributum eſt maximum. et ſolum eſſet impoſitum et non exigeret̉. Undeꝯmuniter a modernis tenetur illud ꝯſiliumbar. licite fieri non poſſe. ¶ Et ex hoc apparet ſtatutuꝫ factum florentie. anno domini.ccccxxv. vel circa. ꝙ om̄ia bona immobilia q̄ tunc inueniebant̉ apud laicos ſeu portantes onera ꝯmuītatis in quēcunqꝫ tranſferent̉: tranſirent cū onere impoſitionū cōmuītatis non pt̄ extendi ad eccleſias vel clericos .ſ. ꝙ ſi emant̉ ab eccleſijs vel donent̉ autlegent̉ eiſdem ꝑ teſtamentū talia immobiliaſubijciant̉ oneribꝰ ꝯn̄itatis cum nō fuerintab antiquo tributaria. nec ſeruatus ſit modus datus a Gar. qui tn̄ nec reputat̉ licitꝰ.quia in fraudeꝫ factus et hoc eſſet contra libertatem eccleſie. de immū. eccle. per totum.Etſi allegat̉. ꝙ per hoc multe fraudes fiant
quia multi donant eccleſie vel legant ſimulate. vt euadant onera ꝯmuītatis. Reſpondeo ꝙ fraus et dolus nemini patrocinari debent. vn̄ talibꝰ detectis puniant̉. Sed negarinō poteſt quin ad eccleſias ⁊ hoſpitalia multa immobilia licite et ſine fraude: ſed iuſtistitulis legati vel emptōnis nomine ꝑueniātque vtiqꝫ debent gaudere priuilegijs eccleſiarum al̓s violaretur libertas eccleſiaſtica. etprinceps ꝓuinciaruꝫ facta eſſet ſub tributo.Quoddaꝫ etiam ſtatutum florentie factumfuit anno dn̄i. Accccxliij. vel circa. qͦ cauebat̉ ꝙ nullus forenſis qui .ſ. nō eſſet de ciuitate vel diſtrictu florentino: poſſet obtinerevel poſſeſſionē caꝑe cuiuſcunqꝫ beneficij eccleſiaſtici ſibi collati ꝑ quēcunqꝫ. niſi priꝰ incōſilio obtineret̉ ꝑ partitū habendo. xxxvj.fabas nigras. Et licꝫ aliqui dicerent nō eſſihoc ſtatutum ꝯtra libertatē eccleſie. tn̄ ꝯmunit̉ fuit determinatū ꝯtrariū ⁊ ſic declaratūꝑ papaꝫ. vn̄ oportuit annullare illud ſtatutum: al̓s non poterāt abſolui ab excōicatione ꝯtracta. qꝛ ꝯtra libertatē eccleſie erat.¶ De cenſibꝰ et tributis eccleſiaꝝ. Ca. iiij.Enſum ſeu tributumeſſe ſoluendū ei cui debet̉. oſtendit xp̄c verbo ſuo qn̄ interrogatus a qͥbuſdaꝫ. ſi licꝫ cenſuꝫ dareceſari an non? Rn̄dit. reddite que ſunt ceſaris ceſari. ⁊ q̄ ſunt dei deo Math̓. xxij. on̄dit ⁊exemplo qn̄ iter faciendo cum diſcipulis quiex igebat a tranſeuntibꝰ tributū vel pedagiūpl̓ vectigal hoc petens a petro. oſtendit xp̄oip̄i petro ſe liberum eſſe ab huius ſolutōnisdebito. Et ſubdit vt non ſcandalizemus eos.vade ad mare et mitte hamum. et eū piſcemquē primo capies. accipiēs inuenies ī ore eiſtaterā .i. certam monetā. et illud ſumens daillis .ſ. exigentibꝰ. quod ⁊ factū eſt. vt habet̉ath̓. xvij. Ad idem apl̓us ad Ro. xiij. reddite om̄ibꝰ debita. cui honoreꝫ honorem. cuitributum tributū. cui vectigal vectigal. EtAugꝰ. tractans illud apl̓i. ad ro. xiij. c. Omnis anima pt̄atibꝰ ſublimioribꝰ ſubdita ſit.ſic dicit. et vos ſubditi eſſe debetis. ideo ⁊ tributa p̄ſtatis. qꝛ hec eſt probatō ſubiectōnis.extͣ de cenſi. c. omnis. Et dicit glo. hoc dictūlaicis eſt. ⁊ pt̄ extendi ad clericos nō om̄es:ſed eos qui poſſident caſtra ⁊ ciuitates a laicis data cū aliqua ſubiectōe obſequij tꝑalis.Dinc ambro. ait. xj. q. j. Magnum quideꝫ eſt⁊ ſpeciale documentū: quo xp̄iani viri poteſtatibꝰ ſublimioribꝰ docentur debere eſſe ſubiecti. ne quis ꝯſtitutionem terreni regis putet eſſe ſoluendam. Si em̄ cenſum filius deiſoluit. vt patꝫ ex exemplo poſito: qͥs tu tantus es qui putas non eſſe ſoluendum: Ubi