¶ Capitulum¶ Quartum

dicit glo. ꝙ xp̄c ſoluit cenſum non ex debito.quia cum cenſus ſit ſignum ſubiectionis xp̄oaūt nemini erat ſubiectus ſed dn̄s oīm. ideonon erat obligatus ad illud. ſed ad tollenduꝫſcandalum puſilloꝝ: ſoluit. Et pedagia quidem et gabellas et collectas vel tallias nonpoſſe exigi a clericis et eccleſijs. vel imponiabſqꝫ licentia pape ꝑ cōmunitates et principes ſeculares ſub pena excommunicatōnis.habet̉ infra ī ti. de excom. maiori. Quō autēimponendū ſit laicis et exigendū. habes ſupͣin ſecunda parte ti. j. c. de rapina. Sꝫ cenſusſeu tributum que pro eodē ſupponunt̉: debentur et poſſunt licite exigi. non a locis tm̄: ſꝫetiam a clericis. Nam eccleſie reꝑiunt̉ obligate ad cenſum vel tributum ſoluenduꝫ. aliqn̄ prelatis eccleſiaſticis. aliqn̄ patronis. qd̓frequenter accidit. aliqn̄ principibꝰ ſecularibus. Etſi ab antiquo reperiunt̉ ſic obligate:ſoluere debent. Vnde ambro. Si tributū petit imꝑator: non negamus. agri eccleſie ſoluunt tributuꝫ. Si agros deſiderat imꝑator:poteſtatem habet vendicandoꝝ. tollat eos ſilibitum eſt imꝑatori. non dono. ſed non nego. xj. q. j. Et glo. dicit ſuper verbo poteſtatem. ꝙ intelligitur de facto non de iure. Namſiue auctoritate principis ſiue alterius. quisdetineat res eccleſie ſacrilegus eſt niſi reſtituat. xij. q. iij. quiſquis. nec etiaꝫ ex hoc ꝙ p̄dia eccleſie ceſſent a tributo. ꝓpterea poſſuntvendi. xvj. q. j. generaliter. §. nouarū. Et ſuper verbo non nego. dicit glo .ſ. corporaliterme opponendo. quia pro temꝑalibꝰ opponereme non debeo. Ideꝫ Ambro. imꝑatori poſtulanti ab eo vnaꝫ eccleſiā pro hereticis arrianis: nullo modo voluit aſſentire. ſed int̓ ceterā dixit. Allegatur imꝑatori licere omniaipſius eſſe vniuerſa. Reſpondeo. noli grauare te imperator. vt putes te in ea que diuinaſunt imꝑiale aliquod ius habere noli te extollere. Sed ſi tu vis diutiꝰ imꝑare: eſto deoſubditus. Scriptum eſt reddite que dei deo.que ceſaris ceſari. Ad imꝑatorem palatia ꝑtinent. ad ſacerdotem eccleſie. publicorū tibimeniū ius cōmittit̉: non ſacroꝝ. Naboth poſtulatus a rege .ſ. achab pro vinea ſua. Rn̄ditabſit. vt ego patrū meoꝝ tradaꝫ hereditatē.vt habet̉. iij. li Re. ſanctus naboth vites ſuas ſuo proprio cruore defendit. quia .ſ. pro eoiniuſte occiſus eſt. Si ille nō tradidit vineāſuam. nos trademꝰ eccleſiaꝫ xp̄i. et infra tributum ceſaris eſt: non negatur. Eccleſia deinon vtiqꝫ eī debet̉. quia ius ceſaris nō poteſteſſe templuꝫ dei. Quid honorificentius ꝙͣ vtimperator filius eccleſie dicat̉ eſſe. quod em̄dicitur. ſine peccato dicitur. cum gratia dicitur. Imperator em̄ intra eccleſiam eſt. bonꝰimꝑator querit auxilium eccleſie: non refutat. Si de meo aliquid poſcatur aut fundꝰ

aut domus aut aurum vel argentū id quodmei iuris eſſet liber offerrem templo dei nilpoſſum decerpere vel trahere cum illud cuſtodiendum non tradendū accepi. hec omniahabent̉. xxiij. q. viij. ꝯuenior. Ad idem facitquod dicit vrbanus. q. ea. tributum in ore piſcis piſcante petro inuentum eſt. quia de exterioribus ſuis: que palam cunctis apparenttributum eccleſia reddit. non aūt totum piſcem dare iuſſus eſt. ſed tm̄ ſtaterem qui inore piſcis inuentus eſt. quia non eccleſia dari imꝑatori: nō pontificalis apex. qui in orecapitis eccleſie preminet: ſubici regibus poteſt. Sꝫ ſane (vt diximꝰ) ꝙ in ore piſcis inuentum eſt pro petro. et domino dari iubet̉quia de exterioribꝰ rebus eccleſie. quod ꝯſtitutum antiquitꝰ eſt pro pace et quiete. quianos tueri ⁊ defenſari debent: imꝑatoribus ꝑſoluendum eſt. hec in glo. ſuper verbo exterioribus. id eſt non de rebus eccleſie. Naꝫ exquo ſemel dictum eſt eccleſie ſancta ſanctorum erunt domino. xij. q. ij. nulli. vel de exterioribus. id eſt inꝙͣtum ad ea que prius erāttributaria. quia cum onere perueniēt ad eccleſiam. vt de decimis. c. cum non ſit. Unde etgrānus dicit. xxiij. q. viij. ẜm canonicam. §.hinc datur. ꝙ de his que a quibuſlibet eccleſia emerit vel viuorum donationibꝰ acceperit: principibus cōſueta debet obſequia. vt ⁊annua perſoluat tributa. Et idem Gratianꝰ§. ſed notanduꝫ. ea. q. ſi in morte. dicit. ꝙ ſūtquidam epiſcopi qui non contenti decimis ⁊primitijs predia. villas et caſtella ⁊ ciuitatespoſſident. ex quibus ceſari debent tributa ethuiuſmodi. niſi benignitate imperiali ꝓmeruerunt immunitatem ab huiuſmodi: debētvtiqꝫ tributa ſoluere quibus a domino dicit̉Reddite que ſunt ceſaris ceſari.De cenſibus ⁊ procura .§. j.tōnibꝰ habet̉ titulus ſpecialis in decretis cūmultis. c. et in. vj. et cle. et precipue qͦ ad procurationes. Ex quibꝰ eliciunt̉ alique cōcluſiones magis ꝯmunes. ꝯtentioſa fori iudicialis dimittendo aduocatis. ¶ In. c. ſancitū.dicit Io. an. in nouella. de dote eccleſie ꝙ antiquitus fundatores eccleſiarum conſueuerunt aliquem cenſum pro fundo in doteꝫ aſſignato reciꝑe: illum debent dimittere. ar. exhoc. c. et. x. q. j. c. j. Etſi remittunt pro remiſſo. et ſi de nouo imponunt: pro non impoſitohabetur. ar. ex eiſdem iuribus ſed ſi alij erattributarium quod batur pro dote non eriteccleſia liberata. Sed eccleſia non debet illaꝫterram reciꝑe pro dote. niſi prius ſit liberataa tributo. et potius eſt ab edificatōne ceſſandum ẜm Inno. De tributis terre que dantur eccleſie pro dote. dixit Hoſtienſis. ꝙſi aſſignatio dotis talis fuit ſacta ſine conſenſudomini illius ſcilicet cui debebatur tributuꝫ: