¶ Titulus¶ Duodecī

ab imꝑatore omnibꝰ clericis. C. de epi. et cle.auten. ſtatuimus. Et probat hoc tex. notabiliter de excep. c. ij. li. vj. Non enim leditur hicꝑticularis p̄latus tm̄. immo tota vniuerſal̓eccleſia et eius libertas. Sicut et cum vnusclericus ꝯuenitur coram iudice laico: ſit iniuria toti ordini clericali. xj. q. j. inolita. ⁊ defo. compe. ſi diligenti. ¶ Sed quid ſi ab vnaeccleſia ꝑticulari exigunt̉ collecte ꝑ laicos?dic idem. Nam violatur libertas eccleſiaſtica. de qua habet̉ de immu. eccle. c. non minꝰ.et eo. ti. c. clericis. li. vj. et licꝫ ſublata ſit quoad ſuam ꝑticularem penam. illa conſtitutioclericis. ꝑ cle. vnicam eo. ti. tn̄ adhuc duratin ratione ſua. quia fit contra eccleſie libertatem. et ſi indirecte violetur immunitas. vtde immu. eccle. c. fi. li. vj. vt cum fieret ſtatutum ꝙ nullus coquat panem clericis vel cōtrahat cū eis et huiuſmodi. Et ex hoc infertur ꝙ fit contra libertatem eccleſie quotiēſcunqꝫ tollitur vel minuitur libertas eccleſieetiam ꝑticularis. quando videlicet illa libertas talis non eſt vnius eccleſie ꝑticularis ſꝫeſt etiam generalis aliorum. vt de immu. eccle. c. j. li. vj. in v̓ſi. ledere vel minuere. Et exhoc patet ꝙ qui turbat iuriſditioneꝫ vniusordinarij eccleſiaſtici: turbat libertatem eccleſie. et dicitur facere iniuriaꝫ eccleſie vniuerſali. ¶ Et ex his decidit̉ queſtio: que fuitde quodam ſtatuto facto in caſtro prati ī tuſcia. quo cauebat̉ ꝙ nullus preſumeret allegare ꝙ prepoſitus praten̄. eccleſie non haberet iuriſditionem quaſi epiſcopaleꝫ in loco.Que rebatur. vtrum hoc eſſet contra libertatem eccleſie; et reſpondetur ꝙ ſic. Nam ꝑ tale ſtatutum violatur libertas epiſcopi dioceſani qui in ſpirituali iuriſditōe fundat intentionem de iure communi in tota dioceſi.xxv. diſ. perlectis. Eſt enim violatio libertatis eccleſie ſi laici aliquid diſponunt auctorizabiliter in aliquo de rebus eccleſie. vt diſ.xcvj. bene. et de conſti. c. eccleſia. Et ſic conſuluit dominus Lapus de caſtell̓. optimus īiure canonico theoricus ⁊ practicus. ¶ Sedquid ſi eccleſie particulari vel alicui ſpecialiordini competit aliquod particulare priuilegium et illud violetur. pone exemplum depriuilegio ciſterſien̄. de quo dicit̉ de reſcrip.in. c. cum ordinem. vtſi aliquis legatus apoſtolicus vrget ciſterſien̄. ad reſpondendū coram ſe per reſcriptum non faciens de eorumordine mentionem. an faciat contra libertatem eccleſie? Reſpon. ꝙ non. Nam hoc caſuoportet ꝙ citatus alleget priuilegium ſuumforte enim negabitur eē ciſterſien̄. Et eſt verum ſic intellectum ꝙ tenetur dicere de hisque ſunt facti. et hoc niſi ſit notorium. vt deaccuſatio. c. veniens. Sed etſi notorium ſitvidetur obligari ad veniendum. quia licꝫ ex-

cuſet ab onere probandi: non tamen ab onere proponendi. vt lit. non conte. c. accedens.Et ex predictis concludo ꝙ fit contra libertatem eccleſie qn̄cunqꝫ violatur priuilegiumꝯceſſum ſuper generali libertate eccleſie. Ethoc ſiue violet̉ quo ad omnes eccleſias ſiueclericos. ſiue quo ad vnaꝫ eccleſiam ſiue clericum. quia omnes eccleſie ſunt vna. .xxiiij.q. j. loquitur. et de ſumma tri. c. j. Secus de libertate ꝑticularis eccleſie .i. non ꝯpetēti generali eccleſie. ¶ Sed qͥd de ſtatutis laicorūdiſponentibꝰ auctorizabiliter ⁊ preceptiue dealiquibus que et ſi non directe: tamen ꝯcernentibꝰ eccleſias. puta diſponit ſtatutum ꝙaliqua bona immobilia nō poſſint vendi nōſubdito cōmunitati. et annullat ꝯtractum ſifiat. nunquid ſi laicus vendet eccleſie deſtruetur cōtractus: obſtante ſtatuto: Rn̄deo. dominus Fran. de albergotis cōſuluit in queſtione facti ſic. quia ſtatutum non eſt contralibertatem eccleſie. nam in ꝯtrahendo eccleſia non fungit̉ iure ſpeciali. ſed iure communi cum alijs gͦ in hoc non berſatur libertaseccleſie que non cōpetit omnibꝰ ſed eccleſietm̄. ar. ff. de lega. iij. l. legatū. Sed io. caldri.conſuluit ꝯtrarium .ſ. ꝙ non includuntur intali ſtatuto eccleſie nec ꝑſone eccleſiaſtice. qꝛſi ſtatutum hoc exprimeret: eſſet illicituꝫ ineo ꝙ prohiberet cōtractum de ſe licituꝫ cumeccleſia fieri. ad hoc de priui. c. ꝙͣto. et de immū. eccle. c. fi. li. vj. Sed nec in verbis generalibus inclubitur eccleſia. ad hoc de magiſtra. conuen. l. j. Et hoc tenet Io. an. de immuni. eccle. c. fi. li. vj. dicens ꝙ tale ſtatutuꝫquo ad prohibendos contractus factos cumnon ſubditis laicis bene valꝫ. ꝑ. l. dudum. infi. ff. de contrahen. empti. iuncta. l. cum ita.Sed ſecus eſt in eccleſijs que ſunt priuilegiate in donationibus. vt poſſint fieri in eccleſiam. C. de ſacroſanc. eccle. l. illud. ſic et ſuperalijs contractibus ꝙ tranſeat dominium ineccleſiam ſine traditione. eo. ti. l. fi. In generali ergo conceſſione facta populis ſuper legibꝰ condendis per. l. omnes populi. ff. de iuſticia et iure. non intelligitur derogatum p̄uilegio tali eccleſiarum. vt in earum preiudicium poſſint populi ſtatuere. Item ſic intelligendo eſſet contra libertatem eccleſie.extra de conſti. c. eccleſia. Etſi fuiſſet expreſſum ſtatuentes et qui ſeruare facerent: eētexcommunicati. vt eo. ti. nouerint. Et dicitIo. an. ꝙ non eſſet abſurduꝫ dicere ꝙ iudexeccleſiaſticus poſſet cogere illos ad quos ꝑtinet. ad declarandum ſtatutum illud nō reſpicere contractus faciendos cum eccleſia. qꝛetſi non de iure tamen de facto impediturvtilitas eccleſie per illud. vt de arbit. c. peruenit. Idem determinauit Oldranus. de quoponit Fcd̓. de Senis in opere ſuo. conſilio