¶ Capitulum¶ Tercium

poſtꝙͣ fuerint admoniti. habes infra ī quarta parte.De immunitate eccle­ §. iiij.ſiarum pulcra ⁊ vtilia notat Fran. de zab. inrepetitōne decre. ꝑpendimus. extͣ de ſen. excom. Et primo declarat vnde dicat̉. quid ſitet in quo conſiſtat et poſtea quomodo contͣeaꝫ fiat. ¶ Dicitur aūt immunitas ab in qd̓eſt ſine et munus ſeu munium. qd̓ eſt onus.id eſt ſine onere. Et ꝙͣuis aliqui dicant emunitas: magis tn̄ et proprie debet dici per i. ideſt immunitas ẜm Io. an. Dicitur ergo immunitas quaſi libertas. ſcilicꝫ ab oneribꝰ. ſicaccipit̉ ꝑ totuꝫ titulum. ff. de iure. immu. ſicut etiaꝫ notant hoſti. et goff. in ſūmis. Eſtgͦ immunitas libertas ſeu exemptio eccleſiein perſonis. rebus ⁊ iuribꝰ eccleſiaſticis quibuſcunqꝫ. Et ꝯp̄hendit oīa priuilegia collata eccleſie ſiue a deo ſiue ab homine: quibusalij ſubijciuntur. ¶ Sunt quedam priuilegia eccleſie ꝑſonalia que .ſ. concernunt ꝑſonas clericorum. vt ꝙ qui inijcit manus violentas in clericum ſit excōmunicatus. xvij.q. iiij. ſiquis ſuadente. Et ꝙ clericus nō poſſit cōueniri coraꝫ iudice laico. vt de fo. compe. c. ij. Quedaꝫ priuilegia ſunt realia. que .ſ.concernunt res et iura clericorū et eccleſiarum. vt. C. de epi. et cle. l. generalit̓. et de vi.et ho. cle. c. fi. Item fit alia diſtinctio. quiapriuilegiorum quedam ſunt generalia .ſ. cōceſſa toti eccleſie. vt illud. ſiquis ſuadente.xvij. q. iiij. Quedam particularia ſeu ſpecialia. vt alicui ordini conceſſa vel alicui particulari eccleſie. vt de reſcript. c. cum ordinē.et de preſcrip. c. auditis. ¶Iteꝫ fit alia diuiſio. quia priuilegioꝝ quedaꝫ ſunt data a deoquedam ab homine. Et ea que ſunt data eccleſie a deo ꝙͣuis ſint plura. tamen principaliter ſunt tria. Primum eſt illud ex quo totapoteſtas eccleſie dependet eſt illud .ſ. qd̓cunqꝫligaueris ſuꝑ terram. math̓. xvj. vt habeturxxiiij. q. j. quodcunqꝫ. et de tranſla. c. j. Et ꝓpter hoc papa habet poteſtatem decidendi ⁊interpretandi omnia iura. etiam ciuilia. vtextra qui fi. ſunt legit. c. per venerabilē. Secundum priuilegium eſt de decimis et oblationibꝰ dandis clericis. xvj. q. j. reuertimini.et extra de decimis. c. nobis. Tercium priuilegium datū a deo eccleſie eſt vt adminiſtretſola ſine laicis res ſuas; vt diſ. xcvj. ſi imperator. et de re. eccle. non alie. c. fi. et hinc eccleſia ſola. ⁊ non imperator ius concedere poteſt et aliter diſponere. xcvj. diſ. c. deniqꝫ. ⁊. c.cum ad verū. Multa alia priuilegia ſunt cōceſſa a deo eccleſie que patent in veteri ⁊ nouo teſtamento. vt dicit Inno. in. c. nouit. eo.ti. ¶ Priuilegiorum auteꝫ que ſunt data abhomine eccleſie. Quedam ſunt data a papa.vt illud. ſiqͥs ſuadēte. xvij. q. iiij. et illud de le-

gatis ad pias cauſas. ꝙ ſufficiant duo teſtesad probandum. vt de teſtamētis. c. relatum.Quod intelligo tam quo ad legatū adimendum ꝙͣ quo ad inducendum. vt ꝯtrariorumeadem ſit diſciplina. Et ſic ſiue dicat deberiſiue non. vtquia ademptum terminabitur ꝑiudicium eccleſie. Similiter et illud priuilegiuꝫ eccleſie eſt a papa conceſſuꝫ. vt res eccleſie non alienentur niſi cum certa ſolennitate. vt. xij. q. ij. ſine exceptōne. et de re. eccle.non alie. c. ſiquis. Quedam ſunt data eccleſie ab imꝑatore ⁊ hec multa. Et hec quandoqꝫ ꝯceduntur loco ꝙͣtum ad immunitatē. puta. non fiat iniuria vel violentia in loco ſacro. Quandoqꝫ eccleſie et aliquando generaliter accepte. id eſt toti cōgregationi fideliū.C. de ſacroſanc. eccle. l. j. Aliqn̄ minus generaliter accepte. id eſt omnibꝰ eccleſiaſticis.vt romane eccleſie. Et qn̄qꝫ epiſcopis et qn̄qꝫ alijs ordinibus clericorum. vt. C. de ep̄i. etcle. l. nemo. et multa alia que ꝓſequitur Inno. in dicto. c. nouerit. eo. ti. Quedaꝫ alia p̄uilegia ſunt data eccleſijs ab inferioribꝰ. vtextra de reſti. in integ. c. auditis. et de fi. inſtru. c. inter. et de decimis. c. dudū. Et de iſtisdo regulam generalem. ꝙ quilibet poteſt dare priuilegium eccleſie in his que ad ſe ſpectant. qꝛ quilibet etiam priuatus poteſt trāſferre ius ſuum in eccleſiam. vt de dona. c. cūdilecti. Priuilegium tn̄ generale nullus inferior a principe ꝯferre poteſt: cum ad ſolumprincipem papam .ſ. et imperatorem ſpectetvniuerſalit̓ diſpone̓ de orbe. ix. q. iij. cūcta. etc. per principalē. et de vſu pall̓. c. ad honorē.¶ Quomodo vel quan­ .§. v.do dicatur violari eccleſiaſtica libertas velimmunitas. Circa quod dicit Inno. ꝙ nō fitꝯtra libertatem eccleſie quando violant̉ priuilegia conceſſa ꝑticularibꝰ eccleſijs. ſed qn̄violantur priuilegia conceſſa vniuerſali eccleſie. Bar. aūt. ff. quarum re. ac non daturdele. j. §. que honorand̓. dicit fieri contra libertatem eccleſie. quando ſit aliqua diſpoſitio vel ſtatutuꝫ per quod clerici efficiunturtimidiores: quod non nego. Sed etiam aliomō ꝯtra libertateꝫ eccleſie .ſ. vt cum fit ꝯtrapriuilegia ꝯceſſa vniuerſali eccleſie. vt dictūeſt ꝑ Inno. et alio modo quo dicet̉ inferius.Unde ſi ꝯmunitas faciat ſtatutuꝫ ne ꝑ ſuosiudices reddatur ius prelato alicuius eccleſie. puta epiſcopo cōtra ſuos debitores. ꝙͣuisprima facie non videatur contra libertateꝫeccleſie per dictum Inno. ſupra alle. quia .ſ.ſit contra particulareꝫ eccleſiam tm̄. Sicutenim potuiſſet ex toto ciuitas reuocare iuriſditionem a ſuis iudicibus. ita in parte limitare. vt de offi. delega. c. paſtoralis. tamēcontrarium eſt rei veritas. Et ratio huiuseſt. quia fit contra priuilegium conceſſum