¶ Decimūſe¶ Capitulum

poſtꝙͣ ꝑuentū ē ad ſententiam. Tertio verocaſu qn̄ .ſ. vterqꝫ actor et reus aſſunt in iuditio: ſufficit actori ſuā actōꝫ vel petitōꝫ vel reſcriptū ad euitandū ip̄ius cāe prorogatōeꝫ:que fit libelloꝝ porrectōne. Etſi eo ſimplicit̓ꝓponēte et ſine libelli oblatōe ꝑs aduerſa cōfeſſa fuerit: cōdemnatō nō ſeqͥtur. ſꝫ iā confeſſo: cōſignat̉ terminus: qͥ iure ꝯdēnato tribui ſolet. ff. d̓ cōfeſſis. l. licꝫ ī ciuilibꝰ: hoc caſu pꝰ cōfeſſionē ſic fiēda ꝯdēnatō tribui ſolꝫ.C. de pe. l. ſententiā. Si aūt vult ſibi offerrilibellū de iure coī: hoc ē vt offerat̉ ſibi. vt inauten. de exhiben. reis. §. ſancimus coll̓. v.Cōſuetū ē aūt iudici libellū offerri et porrigi per iudicem reo. vt in auten. de litigijs adexcludendū circa prin. col. viij. Cautōnes vero que in dicto. §. dicunt̉: non ẜuant̉. Qualiter aūt formari debeat libellus. vt. ff. d̓ edē.l. j. et ſic recedit reus datis iuditijs. ¶ Notaꝙ ſi petitō actoris fuerit inſerta citatōni: itaꝙ ꝯuentus poſſit certiorari et ſic plane deliberare: denegabunt̉ ei indutie deliberatorie.et ſic ꝯſueuerūt facere cauti petitores per d̓cre. extͣ de dila. c. p̄te rea.¶ Circa tempus exe .§. iiij.ptōnis. Nota ꝙ cautus debet eſſe reus ne inordinate eas ꝓponat. Nam ſi exceptōnes cōtͣreſcriptū ꝯpetant: expeditōnis via oporteteas primo ꝓponi: naꝫ ꝑ eas cōminuūtur ſeueneruantur vires reſcripti. quo ſublato totaiuriſditō euaneſcit. nam ſublato principali:tollitur acceſſoriū. C. d̓ cōdicillis. l. j. Si aūthabet exeptōes cōtra ꝑſonam. puta qꝛ dicitactorem excoīcatū et ita repellendū. vel contra iudicem: quia dicit eū ſuſpectuꝫ cum ſiteius inimicus. vel aduerſarius ſit de eoꝝ familia. vel ex aliqua alia cauſa: tūc tutiꝰ poterit iudicem recuſare niſi ſit forte exeptiooppoſita cōtra ꝑſonam et in ea non obtineret: ſero ad recuſatōem iudicis r̄curreret. ff.de iudi. l. j. Nam cum recipiendo interlocutōnē iudicis approbauerit: nō poterit poſteareprobare. ff. de nego. ge. l. pomponiꝰ. Secꝰeſt autem ſi ſuccumberet. cum vterqꝫ viameorum intentabat declinare. ff. de inoffi. te.l. cōtra minorem. Si vero nullaꝫ habeat exeptōnem. vel ſi habeat procurator: non poterit in ea obtinere. Conſueuit multa opponicontra libellum. vt de obſcuritate. et multealie que notantur in textu. ff. de rei. ven. l. ſirem. et in glo. et in alijs iuribus. ¶ Et notaꝙ qui exeptōnem proponit ⁊ non probat: cōdēnatur ad expenſas. vt extra de do. ⁊ contu.ca. cauſam. Debet etiam terminus aſſignaria iudice ad omnes exceptōnes dilatorias. vtextra de excep. ca. paſtoralis. Poſt terminuꝫveniens procurator: non auditur niſi in tribus caſibus notatis in dicto capitulo. Paſtoralis.

His igitur viſis. ſe.§. vquit̉ de tꝑe litis cōteſtande. litis aūt cōteſtatio fit ꝑ narratōꝫ et reſponſionē. C. de lit. cōte. l. j. ſiue reſpōdeat negādo ſiue affirmādo.nā licet ꝯfiteat̉ libello oblato: adhuc tn̄ condēnandus nō ē. vt. ff. de iudi. l. iulianus. Necobſtat qd̓ dr̄. ꝙ nulle ſūt ꝑtes iudicis in cōfitētes: qꝛ hmōi intelligit̉ qͦ ad cognoſcenduꝫcū defacto iam cōſtet: nō debet ſequi cōdēnatio: qꝛ ibi nulla fuit cauſe ꝯgnitō. hic aūt ſiccū libellus oblatus ⁊ indutie date ad reſpondendū: et iō pt̄ ſequi ꝯdēnatō ¶ Poſt ꝯteſtatōꝫ litis duo nota. Primo ꝙ ſtatim ſit porrigendū iuramentū de calūnia: ſꝫ primo actoriꝙͣ reo. vt. C. de iura. calū. l. ij: nec pt̄ remittia ꝑtibus. vt dicta. l. §. ſed quia. poteſt tamenremitti tacite. vt a pluribus credit̉. vt. ff. deꝓcura. l. filius. Secundo nota ꝙ circa poſitōes litis vna ꝑs nō tenetur alteri reſpondere niſi ab ip̄a interroget̉. primuꝫ ponitur inautē. de his qui ingredi ad appellanduꝫ. §. fi.coll̓. v. cum ſacramēto ꝓpoſito: om̄ia ſub eiſdēatteſtatōibꝰ dct̄a ītelligūt̉. vt qd̓ qͥſqꝫ iur̄ ⁊cͣ.ff. ꝙ qͥſqꝫ iuris in rubro et nigro. Cōpelliturreus ſi obſcure rn̄deat declarare. alioqͥn punitur ac ſi taceret. vt. ff. de interroga. ac. l. deetate. ſi ſit ꝑſona ſuſpecta ad malignanduꝫ.vt eo. ti. l. qui interrogatur. Quibuſdā tn̄ iudicibꝰ ꝯſueuerūt ꝑtes rn̄dere qd̓ credit vel n̄credit. ar. C. de iura. ca. l. ij. Sed errant cumqn̄qꝫ ſit neceſſarium ꝙ dubitēt. vt. ff. d̓ iureiur̄. l. ij. Cautus tn̄ d̓bet eſſe actor in poſitōibus ne cōpulatiua ꝯiunctōe vtat̉. nā poteritet altera ꝑte vera exiſtēte tota falſa negari.ff. de rebus du. l. cū his. §. cū ita. In diſiūctiua ſufficit ꝙ altera ꝑs ſit vera: nec ꝓponat inplurali dicēdo hos fundos eſſe meos: cū ideꝫiuris ſit in his qd̓ in cōpulatiuis. Non auteꝫrefert an altera pars reſpondeat ad interrogata parti vel iudici. ¶ Et nota ꝙ ad om̄esinterrogationes non cogitur reſpondere qͥsniſi tantum ad queſtiones ꝑtinentes. vt. ff.de proba. l. ad probatōnes: nec ad eas de qui.bus dubitat: nec ad eas que eſſēt ꝯtraria p̄cedentibus reſponſionibus ne īcideret in ꝑiurium dicendo ꝯtrarium et ſibi eſſet p̄iuditium. vt. C. ſi aduerſus ven. l. j. Nec negatiuetenetur reſpondere: que probari non poteſt.Nam loco probatōnis ſunt iſte poſitones īducte. vt in autē. de his qui ingredi ad appel.§. fi. coll̓. v. Iudex tn̄ de negatorijs ſuo offitio poteſt expedire. vt in. c. ſtatuimus. extrade cōfeſſ. li. vj. per Inno. Et nota ꝙ de eodempoteſt quis ſepius interrogari. poteſt enimeſſe ꝙ prius non credebat. nūc auteꝫ apertisante factōnibus credit. ar. ff. de interro. ac. l.ij. Et nota ꝙ magna ſubtilitas eſt in ip̄is poſitōnibus faciendis. Nā quandoqꝫ qd̓ negat̉directe fit ꝑ obliquū. ſicut ī diuerſis generibꝰ