¶ Titulus¶ Nonus
Ec ſunt que in iuditijsfrequēter fiunt. nā primo adituriudex ꝯpetēs. citat̉ reus. offeret̉libellus. datur terminus reo adreſpondendū libello. recuſat̉ aliqn̄ iudex. opponūt̉ exceptōes ꝑ reū. datur terminꝰ ad reſpondendū. fiūt atteſtatōes ante litis ꝯteſtatōeꝫ. de calūnia iurat̉. ſtatuit̉ terminus adꝓbandū de iure vel ẜm ꝯſuetudinē. fiūt poſitōnes et reſponſiones. fiunt interrogatōnesſiue capitula: ſuꝑ qͥbus teſtes debēt reſpōdere ꝑti aduerſe. fiūt ꝑ aduerſariū queſtionesque debēt pn̄tari ꝑti aduerſe. ꝓducunt̉ teſteset ꝓbatōes. et debēt pn̄te altera ꝑte examinari et aꝑiri vl̓ ꝑ ꝯtumatiā abſente. exeptōnesdantur cōtra teſtes. debet dari copia actorū.deinde dat̉ terminus ad allegandū. cauſa cōmittit̉. etiā habet̉ ꝯſiliū ſapiētis. fert̉ diffinitiua ſentētia vel interlocutoria. appellat̉ īfra tp̄us. mandat̉ ſnīa executōni ꝑ. l. a diuopio. ff. de re iudi. ¶ Ad ſūmā ergo notitiamiuditij cōſueti vſus qd̓āmodo attingendaꝫ venio et diſtinguo decem tꝑa. Primū eſt tēpꝰante citatōꝫ. Secūdū ē tp̄us citatōis. Tertiūeſt tp̄us rep̄ſentatōis. Quartū ē tp̄us dilatōnis. Quintū eſt tp̄us litis tōteſtatōis. Sextūeſt tp̄us ꝓducēdarū ꝓbatōnū. Septimū ē tēpus renūtiatōnis ꝓducendoꝝ teſtiū. Octauūeſt tp̄us diſputatōnū et allegatōnū ꝓponendarū. Nonū ē tp̄us renūtiatōis earūbeꝫ. Decimū eſt tp̄us ꝓlatōnis ſentētie.Circa primum .ſ. an .§. j.te tp̄us citatōis duo ſūt notanda. vnū generale ex honeſtate quidē. vt anteꝙͣ aduerſarium ad iuditiū trahas: eū moneas vt tibi ſatiſfaciat. C. de pig. l. debitores. Aliud ē ſpeciale ⁊ neceſſariū videlicꝫ vtſi ſit libertꝰ nō citetpatronū niſi venia petita. C. de īius. vo. l. j.Item ſimiliter filius emancipatus patremvel matrē. C. ꝙ cū eo. l. fi. Si aūt eſt in poteſtate patris: nullo modo. niſi in peculeo caſtrenſi. ff. de iudi. l. lex nulla: ſed ip̄e demumeſt corrigēdus.¶ Circa tempus citatio .§. ij.nis nota quatuor. ¶ Primuꝫ ꝑtinet ad ip̄miudicē. vt .ſ. quālibet ꝑtē citet ad inſtantiamactoris. vt in auten. de mā. pͥn. niſi ꝑſone ſintexeptuate a iure. ff. d̓ īius vo. l. j. ⁊. iij. Secundū ꝑtinet ad eū qui facit citare. vt .ſ. congruo tꝑe non die feriato citatō porrigat̉: al̓sreꝰ n̄ venire tenet̉. C. de ferijs. l. dies. Iteꝫ ꝙnō aſſignet terminū in die ſolēni. nam tuncreus impune nō parebit. ff. ſiquis īius vo. l.ij. Et hoc caſu ſi reus venerit: conſueueruntexpenſe peti ab actore. ſi ignorauerit factuꝫputa dicit ſibi aſſignatū eſſe dieꝫ ſolēnem. etactor ꝯſueuerit ei condemnari tanꝙͣ temerein ius vocauerit. ff. de iudi. l. euꝫ quem teme
re. Item vide. ſi iudex ignorauerit: talis ignorantia vitando non noceat. l. error. ff. de iuris et fac̄. igno. Tertium reſpicit partem citati. tenetur enim venire etiamſi de alteriusiuriſditōne ſit. ff. de iudi. l. ſiquis aliena. Ethoc caute intellige .ſ. cum dubium ſit an ſitde iuriſditōne ſua vel non. vt. ff. de iudi. l. ij.Reſpicit etiam ipſam citatōnem peremptoriam. ff. de iudi. l. ad peremptorium cū ſequētilicet dicte leges ante diffinitiuam ſententiā loquantur. nā ſi reus non veniret in ip̄oꝑemptorio. fit miſſio de. in omni bono: hodiepro menſura debiti declarati. ſi eſt actio perſonalis. in auten. de exhiben. et intro. reis.§. ſiquidem. Ante miſſionem tamen in poſſeſſionē quedam debent interuenire .ſ. ſūmariacognitio. ff. de rebus du. l. ſi is a quo. Si vero ſit actio realis et conuocatus latitet etoccultet vel dolo deſijt poſſidere. fit miſſio inpoſſeſſionem omnium bonorum: et ſequiturvenditio vel fit miſſio in poſſeſſionem rerūpetitarum. vt. ff. ex quibus ca. in poſ. l. fulcimus: r̄quiritur hoc caſu ſūmaria cognitio.Quidam tamen dicunt debere fieri miſſionē in poſſeſſionem tantum rei petite inſtaractionis perſonalis. Sed vltima opinio obtinet de conſuetudine. et ſic fit miſſio in poſſeſſionem rei petite. et reus veniens īfra annum auditur: etiam ſuper poſſeſſorio oblatacautione ꝑ. l. ſiquis. C. de pereſcrip. xxx. annorum. et hoc ſi lis non eſt conteſtata: verefacta miſſio in poſſeſſionem per contumatiam non venientis aubitur de ꝓprietate nonde poſſeſſione. Ideꝫ ſi eſſet quaſi contumax.quia veniēs tantum de proprietate auditur.l. ij. C. vbi in rem actio.Circa tempus vero .§. iij.repreſentationis conſidero tria. quia aut venit reus et non actor. aut venit actor et nonreus. aut venit vterqꝫ. ¶ Primo caſu poteſtreus liberari ab inſtantia iuditij et cancellare edictum. C. de iudi. l. properandum. vl̓ poteſt petere vt actor citetur. et eo non cōꝑarēte cognoſcet de cauſa principali. licet lis nōſit conteſtata. Et d̓ forma citatōnis actoris.habes in auten. de reli. §. omneꝫ. coll̓. viij. Sꝫvix tn̄ contingit. ꝙ reus petat actorem citari ſed petit ſe abſolui. Secundo caſu cōſueuit actor petere expenſas: ſi plures ſunt facte citationes. et ad primā non venit ⁊ facitius pro eo. C. de iudi. l. ſancimus. et ſic ꝯſuetum eſt fieri in quibuſdam ꝑtibus. Iudex tn̄conſueuit iſtam queſtioneꝫ reſeruare diſcernendam in proceſſu cauſe vel negotij. Quidam tamen dicunt non debere condemnari:cum ante per emptorium non dicatur cōtumax. quod eſt verum ꝙͣtum ad miſſionem īpoſſeſſionem: non ꝙͣtum ad condemnatōneꝫper predictas leges. Uel iſtud intelligitur