¶ Titulus¶ Nronus

potes ꝯgnoſcere. Item caue ne reſponſio ſiue aſſertio tui aduerſarij ſit obſcura. nā tūcaccipiendum eſt: quod ei vtilius eſt: ſed facias eum cogi vt confiteatur certum. Certumautem teneas. ꝙ poſitōnes nūꝙͣ fiunt niſi lite cōteſtata. C. de libertinis. et eo. fi. l. libertus.Circa tempus proba­ .§. vj.tionum. Nota ꝙ ꝓbationes ꝓducuntur ſuppoſite ⁊ negate. ⁊ nota circa hoc. xij. Primoꝙ preſente aduerſarij ꝑte examinari debent:niſi adeſſet ꝯtumatia. vt. C. d̓ teſti. l. ſi quando. Secundo teſtes debent eſſe iurati. Tertiodebent teſtes paſci ſeu expenſe eis dari a ꝑteproducente eos. vt eo. ti. l. qui liberti. Quarto nota ſuꝑ circūſtantijs factis a ꝑte ꝯͣ quāproducuntur vel eius aduocato poſſunt fieriinterrogationes. vt. ff. de adul. l. poſtulet. §.qm̄. Et he interrogatōnes dantur ꝑtibus inſcriptis. et bantur iudici vt ꝑ ip̄m fiant: neſi ip̄e ꝑ ſe interrogaret qd̓āmodo videreturdidiciſſe teſtificata. Quinto ꝙ ſi alia ꝑs didicerit teſtificata: non poterit poſtea produce̓teſtes. ī auten. de teſtibus. §. illud. Sexto nota. ꝙ ex quo qͥs tertio produxerit teſtes qͣrtoproducere non poterit. niſi cum ſolennitateque habetur in dicto. §. quia vero. et in. l. fi.d̓ ferijs. De ꝯſuetudine vero: que eſt optimalegū interpres: dantur plures dilatōes. Septimo nota. ꝙ ſi teſtis aliquod verbum obſcurum produxerit: illud poterit declarare:poteſt etiam teſtis ſi teſtificando errauit: ſeincontinenti corrigere. extra de teſtibus ca.p̄terea. Octauo nota. ꝙ poſt publicatōnemiudex eſtimat ſi fuerīt confuſe teſtificati. extͣde teſti. c. cum clamor. ff de queſtionibus. l. repeti. In caſu tamen legis ſi confuſe depoſuerunt: iterato examinabuntur: ſi aduerſarioplacuerit. Inſuper et eorum et ad idem etiāadmittunt̉. vt extra d̓ teſti. c. veniens. Nononota. ꝙ iudex venientes teſtes ex offitio ſuocogit teſtificari. ⁊ ad teſtimonium venire exoffitio: quemadmodum ad cognoſcenduꝫ ſigna. In criminibus autem ſcd̓m canones teſtes non coguntur. vt extra de teſti. cogen. c.dilectoruꝫ. Decimo nota. ꝙ iudex non debetpati ineffrenatam teſtium multitudineꝫ ꝓduci. vt. ff. de teſti. l. j. Que aūt ſit ineffrenata multitudo glo. interpretatur numerum.extra de teſtibus. c. cum olim. Undecimo. ꝙlite non conteſtata: teſtes nūꝙͣ admittunturex ꝑte actoris: niſi in caſibus. vt in auten. d̓teſtibus. §. hec vero. coll̓. vij. et extra. vt litenon conte. ca quoniam. Quo autem caſu nopocato et non comparente ſiue abſente ſinemalitia. vt conueniri non poſſit: admittuntur et valebunt eorum atteſtatōnes: dūmodo actor conueniat reum infra annum ⁊ ſtatim denuntiet eorum teſtium receptionem:

aliter non valebunt. vt in dicto. c. qm̄ frequēter. Reus autem indiſtincte ſuos teſtes producere poteſt. ẜm doctores noſtros. ff. de. do.ex. l. pure. Duodecimo nota. ꝙ teſtis cauſaꝫſui dicti debet reddere ſi fuerit interrogatusde ea. C. de teſti. l. j. Et decretalis dicit. ꝙ deſingulis prudenter inquirenduꝫ eſt .ſ. de cauſis loco tempore. fama. vſu. auditu. ſcientia.credulitate. certitudine. vt extra de teſti. ca.In omni. Productis nāqꝫ teſtibus ſuꝑ ip̄iꝰproductōne renunciatione facta: iudex atteſtatōnes publicet. ad eas publicandas ꝑtibꝰdiem aſſignet: quibus publicatis ⁊ acceptiscertum originale remaneat penes ip̄m iudicem de conſuetudine ſiue de iure ſiue penesſcriptorem. vt extra de teſtibus. ca. qm̄. contra falſam.¶ Poſt hoc ſequitur .§. vij.tempus diſputatōnum et allegatōnum ꝓponendarum. de quo in auten. de teſtibo. Si vero dicunt et. §. fi. coll̓. vij. Nam ꝑtes dieꝫ accipiunt ad obitiendum in ꝑſonam et dictateſtium et diſcutiendum. vtrum plene vel ſemiplene probatū ſit vel nullo modo? Fiuntautem obiectōnes multiplices cōtra numerū ⁊ cum dicto ꝙ plures exigunt̉ cōtra qualitatem preſētes .ſ. an fuerūt rogati an non.quod in quibuſdam exigitur caſibus. Iteman teſtes ſibip̄is contradicant. vel aliter. anſint ſerui vel liberi. an amici vel inimici. velſint honeſti vel inhoneſti. ꝯgniti vel incogniti. an plura vel neceſſaria dixerīt; ⁊ alia multa ſunt in auten. de teſti. coll̓. vij. C. et. ff. deteſti. Item an ſit cauſa criminalis vel ciuilis. an crimen ꝑiurij an aliud crimen. an teſtis ſit d̓ crimine emendatus. an perſeueret.et iſtud crimen infamiam imitetur an non:extra de teſti. Poſt publicationem non licetopponere in perſonas niſi in tribus caſibus.ſ. ſi ante publicatōnem fuerit proteſtatus vl̓ſi ſic poterit d̓ nouo didiciſſe quod obicit. vl̓iuramento firmauerit ꝙ ad hoc malitioſe n̄probat. Et probatur hoc extra de teſti. capi.preſentium. Et nota circa hoc tempus ſecundum ius canonicū peremptoria exeptiopoteſt opponi ⁊ probari: licet vterqꝫ pars didicerit teſtificata. vt extra de teſt. cap. ex tenore. quod tamen ſic intelligo. ſi repulſio p̄ceſſit ante publicationem teſtium ſemper ꝑemptorie preponenda. Scd̓m vero ius ciuiledicunt ſecus eſſe: duꝫ didicerint teſtificata.vt in auten. de teſtibus. §. quia vero. ſcd̓m tamen vtrūqꝫ ius in cauſa appellatōnis poteſtopponi et reprobari. C. de appell. l. eos. et extra de fide inſtru. ca. cum iohannes. Et om̄iahec oppoſita in principio et non probata. vl̓ſemiplene probata: poſſunt in cauſa appellationis probari. vt dictum eſt ſupͣ. ¶ Nonum