¶ Citulus¶ Nonus

eſt terminꝰ. tūc licet appellatori etiā an̄ fineꝫāni vel biēnij impetrare iudicē. ⁊ cauſā appellatōnis corā quo appellās tenebat̉ cōparere ⁊cauſā ꝓſequi. vt in dicto. ca. ablate. niſi appellās īpetratū iudicē vt ſuſpectū recuſet. ⁊ niſip̄mature fuerit ab appellato iudex impetratꝰ.¶ De modo agendi ſine figura ⁊ ſtrepitu iuditij. ¶ Capitulum decimumquintum.E iuditio agendo ſinefigura ⁊ ſtrepitū iuditij. Sciēdūꝙ aliquando ꝯmittunt̉ cauſe cuꝫadiūctōne quorūdam terminoꝝaliqn̄ dicit̉ ꝙ cognoſcant̉ ſine figura ⁊ ſtrepitu iuditij. aliqn̄ ſūmarie. aliqn̄ ſimpliciter etde plano. aliquādo de facto. aliqn̄ ſine omī ſolēnitate. ſeu nulla iuris ſolēnitate ſeruata:que verba ſingula ſunt declaranda. ¶ Qūo ītelligat̉ verbū ſimpliciter. Nota ꝙ iſtud verbum ſimplicit̓ remouet intricatōem ordinisiuditiarij. ⁊ ẜm hoc iudex remouebit doloſas⁊ malicioſas ꝓtelatōnes ⁊ exceptōes: ſꝫ bonaſīplicitate canoīca ꝓtelata procedet ī iuditioẜm paulum in cle. diſpendioſam d̓ iudi.¶ Item iſtud verbum deᵐ. §. j.plano exponit̉ ẜm paulū in dicta cle. diſpendioſaꝫ .i. ſine ſtrepitu iuditioꝝ: ⁊ vt iudex nōcōpellat̉ pro tribunali ſedere. ⁊ in foro ⁊ lococōſueto: ſꝫ in domo vel alubi cognoſcere poſſit: ⁊ diebꝰ feriatis ob vtilitateꝫ hominū. vt.ff. quis. or. in bo. poſ. ẜuet̉. l. ij. libellus tamēofferet̉. ff. de adul. l. miles. §. ſexaginta. Et ꝓbatōnes plures requirunt̉. de iud̓i. ca. nouit.ẜm pau. ibi. Gar. vero hoc verbū in extrauaganti ad reprimēdā multipliciter capit. tractans que cauſe agitari poſſēt de plano. ⁊ qͥdimportet hoc verbum. concludēs ꝙ ſi cauſa ēvilis: quia de vili vel leui materia vel viliumꝑſonarum. ⁊ tunc accipit̉ de plano. ꝙ iudicetnō ſedendo ꝓ tribunali: ⁊ ſic non in alto lococognoſcit. Item importat ꝙ nō ſeruetur ſtilus alius iuditioꝝ: ſed ſine libello ⁊ alijs ſolēnitatibus cognoſcat̉ veritas. vt notat. Bar.in dicta extrauagāti in verbo de plano. Sufficit em̄ tunc talis qualis narratio ſeu petitōẜm Bal. in. l. nec quicꝙͣ. §. de plano. ff. de offi.proconſu. Si vero cauſa eſt grauioris ponderis ⁊ tūc debet agitari cauſa plene ⁊ ſolēniter cognita veritate. l. iudicis. C. de iudi. qd̓tn̄ fallit in quibuſdam caſibus: qui notanturin. ca. nouit. de iudi. Dicit tn̄ Gar. ī dicta extrauaganti. ꝙ nō eſt neceſſe. ꝙ iudex ſedeat ꝓtribunali alto: ſed in camera poterit fieri. etſic nō ſeruabit ea que ſunt de leui ſolēnitate.Unde procedit̉ tunc in ferijs inductis. ob vtilitatem hominuꝫ. Et hoc qn̄ tota cauſa debetagitari de plano. Si vero querat̉ de aliquo

articulo. ⁊ tunc ſi queritur an poſſit procedi⁊ quomodo. Dicas ꝙ talis articulus agitaripoterit d̓ plano. hoc eſt iudice nō ſedente protribunali. ⁊ die feriata. ob vtilitatē hoīm. vtꝑ Gar. in dicta extrauagāti ī verbo plano.Quomodo intelligatur. §. ij.verbum ſine ſtrepitu iuditij. Nota quicquiddicat Gar. in dicta extrauagāti. Dicas ſcd̓mpau. in dicta cle. diſpendioſam. ꝙ qn̄ dicitur.ſine ſtrepitu iuditij. tunc iudex reprimet aduocatoꝝ. procuratoꝝ. ⁊ partiū clamoſaꝫ garrulitateꝫ ⁊ ſophiſticas cauillatōnes: ⁊ ꝑnitioſam iuris ſolēnitatem. facit ad hoc. c. nihil depreſcrip. Et facti veritatem pure ſimpliciteret de plano cōſiderabit. ar. ca. dilecti. de iudi.et ita notat hoſti. in. ca. ea que. in. §. ꝙ ſi abbas de ſtatu mō. Repellit etiam exceptōnes⁊ appellationes dilatorias ⁊ fruſtratorias: etſuꝑfluam multitudinem teſtium refrenabit.Et ẜm hoc dabitur libellus. fiet litis cōteſtatio. ⁊ alia ſubſtancialia obſeruabuntur: ſꝫ innō ſubſtantialibus iudicis officium exuberabit: nec ꝑ eorum obmiſſionē viciabit̉ ꝓceſſꝰ.Item quomo intelli­ .§. iij.gatur verbum ſine figura iuditij. Quid autēſit figurā ⁊ quomō capiat̉ per doc. in cle. ſepede ver. ſig. ⁊ licet habeat multas ſignificationes. tamē hic accipitur pro actu examinatōnis ⁊ deciſionis cauſe. Figura ergo iuditij eſtꝙ partes ſine pacto ſui ordinem debitum ⁊ debitam ꝓpoſitōnem. ⁊ ex hac figura iuditiumcapit ſuum eſſe. et ſuam ſubſtantiam. Dicasquicqͥd dicat glo. ⁊ paulus in dicta cle. diſpēdioſaꝫ. ꝙ ꝑ hec verba ſine figura iuditij. iudexreleuat̉ ab omni figura ⁊ forma iuditij inducta a iure ciuili. et tenetur obſeruare omnemformam ⁊ figuram iuditij inductā de iure gētium ſeu naturali: d̓ quibus loquit̉ dct̄a cle.ſepe. Et per hoc eſt neceſſe. primo ꝙ pars citet̉. vt patet ī. ca. paſtoral̓. d̓ iudi. quia ⁊ hocde iure naturali. Secūdo neceſſe eſt ꝙ ꝑſonelegittimentur. vt patet in dicta extrauagāti.al̓s eſſet abſurdum. ꝙ facto alterius nō habētis mandatum alter lederetur. Tertio reqͥrit̉petitio: ſed nō forma libelli. Unde ſufficit ſimpliciter petitio in ſcriptis vel voce: que ſufficit ꝙ contineat ſolam narratōem. nō ꝯcluſionem. Quarto dicas. ꝙ ad īpediendū proceſſūin tali cauſa poterit opponi exceptio rei iudicate vel finite: quia de iure naturali nō eſt vtbis iudicetur. poterit tamen iudex tūc repellere exceptiones: que magis differunt ⁊ fruſtrant̉ cauſam ꝙͣ veritatē ip̄am reſpiciāt. ẜmBar. ibi. Nō tamē cognoſcet ſimul de exceptōnibus determinatorijs ⁊ ꝑemptorijs vl̓ ordīep̄poſtero. vt eſt caſus in. ca. exhibita de iudi.Quinto dicas ꝙ ī talibus caſibꝰ ꝓcedet̉ diebꝰferiatis in vtilitatē hominū ⁊cͣ. Sexto ꝯclu-