¶ CapitulumVndecimum

eo. l. ſantimus. Item executores negotiorū.vt procuratores: qui in ipſa cauſa fuerunt actores vel reſponſales. extra eo. capi. inſuꝑ.Immo. etiā qui fuit ꝓcurator vel aduocatusī priori iuditio: nō recipit̉ in teſtem in cauſaappellatōis. extra eo. romana. li. vj. ¶ Utruꝫquis poſſit admitti ad teſtimoniū ī ſua cauſa; Rn̄deo ꝙ nō nec principaliter nec ſecundario. C. eo. l. omībus. Vnde venditor in cauſa rei vendite nō admittitur ꝓ emptore: quiacauſa ꝓpria venditōis eſſe videtur: nec debitorin cauſa pignoris pro creditore. ff. d̓ appella.l. ab executore. §. alio cōdemnato. Fallit hocin legatarijs: qui ferunt teſtimoniuꝫ ī cauſateſtamenti: cum agit̉ d̓ hereditate nō de legatis ⁊ fideicōmiſſis: bene tamē poſſunt ſcribi ⁊eſſe teſtes in eobem teſtamento in quo eis aliquid legatum eſt. C. d̓ teſtamentis. l. dictantibus. Item fallit in collegijs ⁊ corporibus īquibꝰ ſingulares eorum ꝑſone pro cauſa vniuerſitatis ferre poſſunt teſtimoniuꝫ. xiiij. q.ij. ſuꝑ prudentia. extra eo. inſuper. et ca. cumnūtius. Et hoc ideo: quia cauſe vniuerſitatisnō ſunt ſingulorum. etſi cōmodum cōtingatſingulos. vt. xij. q. ij. ca. qui manumittit̉. Et ītellige niſi fuerint actores vel reſponſales inipſa cauſa. vt ſupra dictum eſt. ¶ Utrum incauſa cōmuni duorum: alter admitti debeatad teſtimonium? Reſpondeo ꝙ nō: quia cauſa cōmunis duorum vtriuſqꝫ eſt. ar. ff. de ritunuptia. l. illud. ⁊ ideꝫ in ſocio criminis ⁊ participe. iiij. q. iij. §. item ī criminali. v̓ſi. item liberi. extra eo. quoniam. Nam illud eſt ſpeciale in cauſa denūciationis. Uel ibi admittunt̉ſocij criminis ad p̄ſumptionē. extra de adul.ca. ſignificaſti. Creditur etiaꝫ ſocijs criminisin exceptis. vt ī crimīe leſe maieſtatis ⁊ huiꝰmodi. lxxix. diſ. ſiquis papa viuente. vj. q. j.quero ergo. §. ſi quis militibus. xv. q. iij. nemini. extra de confeſſis ca. j. ¶ Utrum parentesvel liberi poſſint pro vel cōtra ſe teſtimoniūferre? ℟. generaliter per rectam lineam aſcēdentes ⁊ deſcendentes pro et contra ſe idoneiteſtes non ſunt. iiij. q. iij. §. item in criminalib̓ſi. Item teſtes. ff. eo. l. teſtis. idem eſt de matre. Sed tamē ambo parentes ī cauſa admittunt̉ pro filio .ſ. cum querit̉ de etate vel natiuitate. extra qui filij ſint legittimi trāſmiſſe.⁊ ca. per tuas. Item vbi agitur d̓ impedimēto matrimonij ratione conſanguinitatis velaffinitatis extra eo. quoniam. Si agitur anmatrimoniū ſit contractū vel nō: tūc materſuſpecta ē ſi vir ſit ſuperior. extra eo. ſeries:quem caſū habes ſupra in primo titulo huiꝰd̓ matrimonio. Sunt ⁊ quedā ꝑſone que aduerſus cōiunctos ſuos teſtimoniū dicere nōcogunt̉. vt aduerſus ſocerū. generum. victricum. preuignū. ſobrinū. ſobrinā ſobrino notam: eoſqꝫ qui ī priori gradū ſunt. Item ad-

uerſꝰ patronam et liberos eius. §. Iteꝫ ī criminali. ⁊ alie etiā ꝑſone: que ibideꝫ ꝯputant̉ꝙ generalit̓ afferēdo teſtimoniuꝫ ſūt exēpte.¶ Utrū teſtes ꝓduci poſſūt de domo actoris:Reſpondeo nec de domo actoris nec accuſatoris nec in cauſa ciuili nec criminali teſtes ꝓduci debent: quia eoꝝ teſtimoniū ſuſpectuꝫ ēiij. q. v. ꝑ totum. iiij. q. iij. §. Iteꝫ in criminalibſi. Item ⁊ in iure ciuili. Dm̄s aūt p̄dicti quirepellendi ſūt: debent admitti. ſi is ꝯtra queꝫꝓducunt̉ eorū teſtimonio in alio iuditio vſꝰfuerit: niſi inimicitias poſtmodū exortas docuerit vel aliquid aliud legittimū poſt emergens ſeu correctōnem. vt in p̄dicto. § ¶ Item īcriminali p̓ſi. item ſi quis teſtibꝰ. et. C. eo. l. ſiquis teſtibꝰ. ¶ Nota ꝙ ſacerdos nō debet eſſeteſtis in inſtrumētis ꝯfectis totaliter inter ſeculares. xiiij. q. ij. ꝙͣꝙͣ. Hoc intellige d̓ hoēſtate nō de neceſſitate. Et nota ꝙ teſtis qui ſciēt̓ſe ſubſcribit alicui negotio p̄iudicat ſibi. itaꝙ contra id nō poteſt poſtea reclamare: quiaapprobaſſe preſumit̉. ſecus ſi ſubſcribat ſe nomine alieno: quia ꝑ hoc nō intelligitur conſentire. extra d̓ hijs que fiunt a pre. capi. ꝙͣto.¶ Item nota tres tm̄ productiones teſtiumfieri in cauſis eccleſiaſticis vel ciuilibus: ſꝫ n̄quarta niſi iuret ꝙ non didicerit teſtificata.quinta nullo modo concedit̉. extra eo. in cauſis. Et hoc intelligas niſi aliquis teſtium inprimis productōnibus impeditus fuiſſet: nāprobato impedimento ſine aliquo ſacramento dabitur alia dilatio etiam centeſima. ſcd̓mInno. ⁊ ſic intellige extra eo. ca. vltra tertiā.¶ Iteꝫ nota ẜm goff. ꝙ quatuor ſunt que tollunt cōpiā ꝓbandi per teſtes .ſ. publicatio atteſtatōnum. extra eo. de teſtibus. Item renūciatio ſiue concluſio. extra eo. fraternitatis.Item quarta productio. vt iam dictū eſt. Itēnumerus teſtium effrenatus. extra eo. ca. cūcauſam. ¶ Et nota ꝙ nulli ꝙͣtecunqꝫ religionis fuerit: creditur .ſ. in cauſis: niſi iuraueritextra eo. nuper. poteſt tamen remitti iuram̄tum de conſenſu partium. extra eo. tuis. niſiin cauſa matrimoniali: quia nec confeſſioniconiugum ſtatur. extra de eo qui cogno. conſangui. c. ſuꝑ eo. ⁊ iurabunt tactis ſacroſanctis euangelijs: niſi ſit epiſcopus qui iurabitſolum ꝓpoſitis euangelijs. extra d̓ iura. calū.ca. fi. ¶ Hoc autē iurabit teſtis ſciliꝫ. ꝙ dicettotam veritatē quā nouit de illa re. iij. q. ix.pura. ¶ Item additur de conſuetudine quorundam. ꝙ nulli pandet teſtimonium. ⁊ hocbene. iiij. q. iij. §. item in criminali. Item ꝙ dicet puram veritatem nulla falſitate adiecta.iiij. q. iij. nullus. ¶ Cum teſtis de facto nō eſtcertus quomodo debeat iurare. Item quandoquis teneatur ad teſtimonium ferenduꝫ. Itēquando liceat ferre teſtimonium. de hijs quein ſecreto ſibi ſunt conmiſſa. Item ꝙ per hoc