¶ Titulus¶ Nonus

autem iudex ciuilium cauſaꝝ poteſt inquirēde cauſis meri imperij. C. de teſti. l. nullū. Vtcum teſtis deponit falſum coraꝫ iudice ciuilium cauſaꝝ: et non habente meꝝ imperiū.Nam tūc ratiōe incibentis cognitōnis cauſameri imperij deuoluta eſt ad ſuam iuriſditōnem. Et punit talis inquirens inquiſitū. ẜmaliquos pena extraordinaria: ẜm alios ordinaria. ¶ Sed h̓ notādum. ꝙ ſi clericus deponit falſum corā laico ꝙͣuis in hoc caſu. glo. īdicta. l. nullum. et ẜm Cy. clericus poſſit puniri ꝑ iudicem laicum. Raÿ. ꝯtrariū dicit ꝑc. ſi diligenti. extͣ de fo. cōpe. Et iure quidemantiquo ciuili glo. et eā ſequētes veꝝ dicūt.ſed iure canonico Raÿ. veꝝ dicit. et ſic tenēdum eſt. vt. C. de ep̄i. et cle. ⁊ in auten. ſtatuimus. In cauſis vero ciuilibꝰ et pecuniarijsad publicam vtilitateꝫ ſpectātibꝰ: inquirerepoteſt omīs iudex: ad cuius iuriſditōem officium et cognitōꝫ talis cauſa ſpectat. Ad priuatam auteꝫ vtilitatē. vt ad remouendū tutorem vel curatoreꝫ. tanꝙͣ ſuſpectum rome p̄tor inquirit vel ſubdelegatus. ī prouincia ꝓconſul. Et cū hodie poteſtates terraꝝ in terra. quā regunt teneant locū p̄ſidis. coraꝫ eisagenda eſt queſtio ſuſpecti tutoris. ⁊ ad inqͥrendū vero ꝯtͣ vſurariū: vt vſurā reſtituat:pn̄t inqͥrere ordinarij locoꝝ ⁊ eoꝝ vicarij. vtde vſuris. c. ad nr̄aꝫ. ¶ Scd̓m qd̓ reqͥrit̉ qd̓ ēex ꝑte inquiſiti eſt. vt ſit de iuriſditōe iudicisinquirentis quo ad iſtum articulum. al̓ nonpoſſꝫ ꝯtra ip̄m inquirere. extͣ de fo. ꝯpe. ſi diligenti. et auten. ſtatuimus. de epiſco. et cle.¶ Terciū quod requirit̉ eſt ex ꝑte cauſe ſeumaterie de qua inquiritur qd̓ ꝓtāto dicitur.quia non ſemꝑ ī om̄i negocio poteſt ꝓcedi ꝑinquiſitionem: ſed tm̄ ī quibuſdam. de quibꝰdictum eſt in. §. p̄cedenti. ¶ Quartū qd̓ reqͥritur ex ꝑte cauſe incitātis inquiſitōeꝫ. qd̓ dr̄ꝓtanto: quia fama publica. et clamoſa inſinuatio. a fidedignis ꝓcedens. incitat iudicesad inquirendū. ad̓o ꝙ inquiſitio fieri nō pt̄.niſi p̄cedat diffamatio a viris honeſtis. nonmaliuolis et maleficis. nō ſemel ſed pluries.et ꝙ ſit tanta. ꝙ ſcandalum generet: nec tolerari poſſet ſine ꝑiculo. vt in. c. qͣliter ⁊ qn̄do. īfi. de accuſa. Hoc tn̄ fallit ī certis caſibꝰ. Primo vbi inquirit̉ ad remotioneꝫ p̄latoꝝ regularium. quia tūc nō eſt neceſſe: ꝙ diffamatōſit tanta. ꝙ ſine ꝑiculo vitari non poſſit. velꝙ ſcandalum generet. Et eſt ratio. quia tl̓esfacilius remouentur ab officijs ſuis. vt in dicto. c. qualiter. de accu. Item fallit vbi inqͥſitio fit pn̄te parte et nō apponēte ſe diffamatum nō eſſe. vel diffamationē p̄ceſſiſſe nō legitime. vt de accuſa. c. ij. li. vj. Item fallit vbiinquiſitio formatur ꝯtra ꝯfeſſum crimē. c. j.de ꝯfeſ. lib. vj. Item fallit in inquiſitōe generali. que fit ꝯtͣ caput ⁊ mēbra eccleſie alicuiꝰ

ciuitatis. caſtri. vel loci. de delicto in genere.de qͦ loqͥt̉. c. j. extͣ de offi. or. et ita tenet hoſti.ī ſūma. Et ꝑ hoc patꝫ. ꝙ ſindicatores rectoꝝqui ſindicant caput ⁊ eiꝰ mēbra: puta poteſtatem. capitaneū. vel eius officiales. pn̄t cōtra eos inqͥrere ī genere de delictis ꝯmiſſis ꝑeos in eorū officio. non p̄cedente fama publica. vel clamoſa inſinuatōe. et ita de cōſuetudine ſeruat̉. Fallit etiā qn̄ ꝑ inquiſitorē ꝓceditur ad denūciatōnem publici officialis. vtde offi. cuſto. c. in fi. ⁊ ita tenet hoſti. Itē fallit̓ cū iudex inquirit ex mero et puro officio.et non ad inſtigationem alterius vt in. c. j. deoffi. or. Et per hoc ſint cauti rectores terraꝝꝙ ad hoc vt ab eis non poſſit peti copia diffamationis. ſemper cum formant inquiſitiones dicant. Hec eſt inquiſitio quam facit talis. N. contra talem. R. ex ſuo mero offitio.Item fallit vbi iudex ex neceſſitate ſui officiinquirit. vel vbi vertitur ꝑiculum animarūibi non eſt neceſſaria diffamatio ẜm formaꝫp̄dictam. In crimīali vero in qͦ iudex ꝓceditex neceſſitate officij. nō ē neceſſaria diffamatio. qd̓ notādū ꝓ inqͥſitōibꝰ q̄ fiūt hodie ꝑ rectores terraꝝ. an ſit neceſſe diffamatōeꝫ p̄cedere; Nā ſi de neceſſitate officij inqͥrere tenet̉. n̄eſt neceſſaria diffamatō. Sꝫ ſi inqͥrit ex volūtate. nō neceſſitate. tūc ſi inqͥrit ad petitōꝫalterius eſt neceſſaria diffamatio. ſi vero exmero officio. uel ad denūciatōꝫ publici officialis. nō ē neceſſe diffamatōꝫ p̄cedere vt dictūeſt. ¶ Quītū qd̓ reqͥrit̉ de ſub̓a inqͥſitōis: eſtex ꝑte forme. vt ſcꝫ inqͥſitō ſit aꝑte ꝯcepta. ethabeat debitā formā. al̓ nō pōt ſeqͥ ꝯdemnatio. vt ī. c. qͣliter. ⁊. c. inquiſitōis. et. c. cū oporteat. de accu. de qͥbꝰ formis dictū ē ſupͣ. ī. §. j.Debꝫ gͦ ī inqͥſitōe apponi locus et tp̄s delicti.tanꝙͣ ſubſtātialia. alia vero oportūa ſub̓aliain libello accuſatōnis ẜm formaꝫ libellorū īſtituta. de publi. iudic. ẜm glo. ibi. ⁊ ẜm. Innocen̄. nō debēt obſeruari ī inquiſitōe. SedIac. but. quē ſequit̉ Aug. dicit. ꝙ excepta īſcriptōe omīs alia ſolennitas q̄ ſeruat̉ in accuſatōne: ſeruāda eſt in inquiſitōne. Item ininqͥſitōe debet ꝓcedi ꝯͣ pn̄teꝫ. nā ſi abſens eſtet ſe ꝑ ꝯtūaciaꝫ nō abſētauerit: citādꝰ ē. Sꝫhoc de ꝯſuetudīe non ſeruat̉. qꝛ ſēꝑ inqͥrit̉ dedelicto: ſiue inqͥſitus ſit pn̄s ſiue abſens perꝯtumaciam vel non. Item ꝙͣuis litis ꝯteſtatio fieri nō debet in cauſa inquiſitōnis. quiaꝯteſtatio litis fit ꝑ interrogatōꝫ vel rn̄ſionērei aīmo litem conteſtandi. vt. l. j. C. de lit. cōteſta. ſed hic non eſt actor. ergo non eſt darelitis conteſtationem. fieri tamen debꝫ ꝑ iudicem interrogatio: ⁊ ꝑ reum reſponſio. Itemꝙͣuis inqͥrēdus debeat interrogari de his: deqͥbꝰ iudex debet inqͥrere. ad hoc vt ip̄e habeatfacultatem ſe defēdēdi: et poſtea inqͥſitio debeat formari. ſi ordo iſte ꝑuertit̉ .ſ. ꝙ pͥꝰ fiat