Titulus¶ Octauus
Audite qui ꝯteritis pauꝑem. ⁊ deficere facitis egenos t̓re. dicentes qn̄ trāſibit meſſis. etvenūdabimꝰ merces ⁊ ſabbatū. ⁊ aꝑiemꝰ frumentū. vt īminuamꝰ mēſurā. ⁊ augeamꝰ ſiclūet ſupponamꝰ ſtateras doloſas. ⁊ quiſqͥliaſ frumēti vendamꝰ ⁊ infra. Si oblitus fuero uſqꝫad finē oīa oꝑa eoꝝ: qͣſi dicat pūiā ꝓ tl̓ibꝰ exceſſibꝰ ¶ De īducētibꝰ cariſtiā dīc hiero. Eſuriētibꝰ pl̓imis reẜuare: oīm p̄donū vīcit crudelitate. xij. q. ij. gloria. Rep̄hendunt̉ caupones de mixtura quā faciūt aque cū vino ventētes aquā ꝓ vino. ꝯͣ qͦs dr̄ iſaie. jͣ. c. Caupones tui aquā vino miſcēt. ẜm aliā trāſlatōꝫ.Sꝫ n̄ minꝰ malū eſt cū īmiſcēt vinis aliqͣ nociua corꝑibꝰ hoīnū. vt faciūt clariora vl̓ ſuauiora. Menſuras qͦꝫ diminutas tribuunt: qͥan̄ plenas: nec a graui peccato excuſari pn̄t.qn̄ vt vendant freq̄ntantibꝰ tabernas. ſcient̓admīſtrant his qͥ ſe inebriāt. defraudāt cōitates in gabellis frequēter vendēdo minutatimin taberna. De mane diebꝰ feſtis cū celebrātur miſſe. publice tenere tabernā incōgruumeſt. ¶ Macellarij qͦꝫ ſcꝫ beccarij fraudibꝰ vtuntur: cū vendunt carnes pecubinas ꝓ caſtratis. ⁊ hmōi. et grauiꝰ offendūt: cū infectas vl̓ꝓpter dilatōꝫ tꝑis. vel ꝓpter infirmitatē aīaliſcarnes vēdunt ꝓ ſanis. vn̄ nocumētum corporibꝰ hoīm ſeqͥtur. Stateras in ſe vel in pōderādo falſificant. ꝓ vna libra dādo. x. vel. xj.vntias. cū tn̄ dr̄ ꝓuer. xj. Statera doloſa abhominabilis ē apud dn̄m. Et cū nō pn̄t ꝑ dies carnes ꝯẜuari vt in eſtate. ꝙ p̄parent diebus feſtis eas vident̉ excuſati. ⁊ etiā in vēdēdo talibꝰ diebꝰ. ſꝫ n̄ in dimittēdo ꝓpter hoc diuina. vt auditōeꝫ miſſe. Hi etiā aliqn̄ vſuraꝫcōmittunt. dando ſcꝫ aīalia agricolis ad ſocidam. ſaluo capitali. ⁊ varijs alijs modis vſurarijs. de qͥbꝰ habes ſupra in ſcd̓a ꝑte ti. j. c. d̓pſuris. Uadūt inſuꝑ diebꝰ feſtis ad diuerſaſforos. ad emēdū aīalia ſine auditōe miſſe. etabſqꝫ ieiunioꝝ p̄ceptoꝝ obſeruatōe: necnonet ruſticos a qͥbꝰ aīalia emūt ſepe decipiunt.quoꝝ fraudes ſuꝑ ip̄oꝝ capita reuertunt̉ ī fine ¶ Pizichagnoli qͦꝫ .i. caſarolij ⁊ tricones .i.fructarolij vendētes caſeū ⁊ oua. piſces ſalitos. ⁊ recentes aues. oleū minutis menſurisaut fructus cū exceſſiuo p̄tio vendūt: vel diminutis mēſuris qͦ ad mēſurabilia. vel res infectas ſeu corruptas: puta oua fetida ꝓ recētibꝰ. vel diebꝰ feſtis: niſi fructꝰ ⁊ aliqͣ magisneceſſaria. vel etiā hmōi dimittētes miſſam:ſine peccato graui n̄ ſūt. Uadūt et ip̄i diebusfeſtis ad foꝝ. de ieiunijs ⁊ auditōe miſſe paꝝcurātes. periuria. iuramenta et mēdatia pronihilo cōputantes.¶ De diuerſis generibꝰ artificū. ⁊ de aurificibꝰ cū eoꝝ mīſtris. ⁊ pl̓ibꝰ alijs artificibꝰ. etdemū d̓ agricolis
¶ Cap. iiij.E merciarijs aurificibus. ⁊ giorellerijs. Sciendum ꝙhi in aliquibꝰ ſe hn̄t vt mercatores. in aliqͥbuſ vt artifices. Namemēdo diuerſa mercimōia ī magna quātitate⁊ poſtea vēdēdo ea īmutata ī magna quāti tate vel ꝑua paulatim. vt cōiter accidit. ⁊ in ꝓlixitate tꝑis: ac exinde moderatū lucruꝫ querēdo. rep̄hendi n̄ pōt: cū militare n̄ debeat ſuis ſtipēdijs. ar. xiij. q. j. §. ij. ⁊ hoc niſi emat vl̓reuendat ea. qͦꝝ vſus cōiter ē ad peccatuꝫ. etgraue. vt tax illos. naibos: ſeu cartas fucos ⁊hmōi. At em̄ dīc greg. Sunt pleraqꝫ negotiaq̄ vix vel nunꝙͣ ſine peccato exerceri poſſūt.Ea ergo q̄ ſine peccato exerceri n̄ pn̄t. ad eapoſt ꝯuerſionē .i. penitētiā neceſſe ē vt aīmꝰn̄ recurrat. de. pe. di. v. negotiū. Et multomagis qͦ talia faciūt .ſ. tax illos ⁊ cartas ⁊ hmōiſunt in malo ſtatu anime ſue. Si aūt merciarij ad dictas merceſ adiūgūt aliqͣ alia adornādū: tunc ſe habent vt artifices. ⁊ de labore ibiappoſito ⁊ materia. iuſtū eſt eos inde luc rari.Aurifices cū emūt vaſa aurea vel argētea ⁊hmōi. vt ea īmutata reuēdāt: maiori tn̄ p̄tioſꝫ moderato n̄ eſt illicitū ſi aliqͥd lucrent̉ moderate. dūmodo tn̄ ex eo ꝙ n̄ ꝯgnoſcit vendēſp̄tioſitatē rei: vtputa lapidem p̄tioſuꝫ multominori p̄tio emat notabilit̉ ꝙͣ valeat. ⁊ econuerſo n̄ vendat ipſe aurifex rē minus p̄tioſaꝫputo vitꝝ in aureo anulo incluſū ꝓ lapide p̄tioſo. hoc generalit̓ tenēdū eſt ẜm tho. in ſūma. ꝙ ꝙͣuis iura ꝑmittāt in ꝯtractu emptōiset venditōis ꝑtes ſeinuicē deciꝑe vſqꝫ ad dimidiā iuſti p̄tij: tn̄ lex diuina nullā fraudeꝫ admittit. ⁊ in foro ꝯſcientie tenet̉ talis ſatiſfacere leſo in modica deceptione: dum certaeſt. Si aūt aurifex conflat vas argenteū velaureum vel aliā rem. ⁊ inde facit aliqd̓ artificiū. iuſtum eſt vt inde reportet lucꝝ de ſuolabore. Quantum aūt poſſit petere ꝓ lucro.nō poteſt bene dari certa regula. ſꝫ arbitrioboni viri ſtatur ẜm laborem ibi habitū. et īgeniū etiā ſeu induſtriā faciētis. ⁊ morē patrie. Nam in qͣcunqꝫ arte attendit̉ nobilitasmaterie. ⁊ induſtria facientis. ⁊ periculū etiam: puta ſi lapidem p̄tioſum includendo. vellaborando circa eam eſſet ꝑiculū fractōnis.et emendare haberet: plus licite reciꝑet ꝙͣ ſiibi non eſſet periculū. ⁊ maius etiā decet lucrum oꝑando in auro ⁊ argento ꝙͣ in corio ⁊ferro. ⁊ plus ei debet̉ qͦ melius opera artis exercet. Sicut .n. pictoria arte ī faciendo ſimilem figuram. multoplus petet ī duplo vl̓ triplo magnus magiſter ꝙͣ rudis. Caueat aūtne furata emat: qꝛ tn̄ habꝫ bonū foꝝ qꝛ poſtea reſtituere oportebit: cū de furtu poſtea ꝑpenditur. Ꝙͣuis em̄ ſi ignorauerit excuſatusſit tunc a peccato. cum poſtea nouerit: nec