Druckschrift 
3 (1478)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Titulus Octauus

Audite qui ꝯteritis pauꝑem. deficere facitis egenos t̓re. dicentes qn̄ trāſibit meſſis. etvenūdabimꝰ merces ſabbatū. aꝑiemꝰ frumentū. vt īminuamꝰ mēſurā. augeamꝰ ſiclūet ſupponamꝰ ſtateras doloſas. quiſqͥliaſ frumēti vendamꝰ infra. Si oblitus fuero uſqꝫad finē oīa oꝑa eoꝝ: qͣſi dicat pūiā tl̓ibꝰ exceſſibꝰ De īducētibꝰ cariſtiā dīc hiero. Eſuriētibꝰ pl̓imis reẜuare: oīm p̄donū vīcit crudelitate. xij. q. ij. gloria. Rep̄hendunt̉ caupones de mixtura quā faciūt aque vino ventētes aquā vino. ꝯͣ qͦs dr̄ iſaie.. c. Caupones tui aquā vino miſcēt. ẜm aliā trāſlatōꝫ.Sꝫ minꝰ malū eſt īmiſcēt vinis aliqͣ nociua corꝑibꝰ hoīnū. vt faciūt clariora vl̓ ſuauiora. Menſuras qͦꝫ diminutas tribuunt: qͥa plenas: nec a graui peccato excuſari pn̄t.qn̄ vt vendant freq̄ntantibꝰ tabernas. ſcient̓admīſtrant his ſe inebriāt. defraudāt cōitates in gabellis frequēter vendēdo minutatimin taberna. De mane diebꝰ feſtis celebrātur miſſe. publice tenere tabernā incōgruumeſt. Macellarij qͦꝫ ſcꝫ beccarij fraudibꝰ vtuntur: vendunt carnes pecubinas caſtratis. hmōi. et grauiꝰ offendūt: infectas vl̓ꝓpter dilatōꝫ tꝑis. vel ꝓpter infirmitatē aīaliſcarnes vēdunt ſanis. vn̄ nocumētum corporibꝰ hoīm ſeqͥtur. Stateras in ſe vel inderādo falſificant. vna libra dādo. x. vel. xj.vntias. tn̄ dr̄ ꝓuer. xj. Statera doloſa abhominabilis ē apud dn̄m. Et pn̄t dies carnes ꝯẜuari vt in eſtate. p̄parent diebus feſtis eas vident̉ excuſati. etiā in vēdēdo talibꝰ diebꝰ. ſꝫ in dimittēdo ꝓpter hoc diuina. vt auditōeꝫ miſſe. Hi etiā aliqn̄ vſuraꝫcōmittunt. dando ſcꝫ aīalia agricolis ad ſocidam. ſaluo capitali. varijs alijs modis vſurarijs. de qͥbꝰ habes ſupra in ſcd̓a ꝑte ti. j. c.pſuris. Uadūt inſuꝑ diebꝰ feſtis ad diuerſaſforos. ad emēdū aīalia ſine auditōe miſſe. etabſqꝫ ieiunioꝝ p̄ceptoꝝ obſeruatōe: necnonet ruſticos a qͥbꝰ aīalia emūt ſepe decipiunt.quoꝝ fraudes ſuꝑ ip̄oꝝ capita reuertunt̉ ī fine Pizichagnoli qͦꝫ .i. caſarolij tricones .i.fructarolij vendētes caſeū oua. piſces ſalitos. recentes aues. oleū minutis menſurisaut fructus exceſſiuo p̄tio vendūt: vel diminutis mēſuris ad mēſurabilia. vel res infectas ſeu corruptas: puta oua fetida recētibꝰ. vel diebꝰ feſtis: niſi fructꝰ aliqͣ magisneceſſaria. vel etiā hmōi dimittētes miſſam:ſine peccato graui ſūt. Uadūt et ip̄i diebusfeſtis ad foꝝ. de ieiunijs auditōe miſſe paꝝcurātes. periuria. iuramenta et mēdatia pronihilo cōputantes. De diuerſis generibꝰ artificū. de aurificibꝰ eoꝝ mīſtris. pl̓ibꝰ alijs artificibꝰ. etdemū agricolis

Cap. iiij.E merciarijs aurificibus. giorellerijs. Sciendumhi in aliquibꝰ ſe hn̄t vt mercatores. in aliqͥbuſ vt artifices. Namemēdo diuerſa mercimōia ī magna quātitate poſtea vēdēdo ea īmutata ī magna quāti tate vel ꝑua paulatim. vt cōiter accidit. inlixitate tꝑis: ac exinde moderatū lucruꝫ querēdo. rep̄hendi pōt: militare debeat ſuis ſtipēdijs. ar. xiij. q. j. §. ij. hoc niſi emat vl̓reuendat ea. qͦꝝ vſus cōiter ē ad peccatuꝫ. etgraue. vt tax illos. naibos: ſeu cartas fucoshmōi. At em̄ dīc greg. Sunt pleraqꝫ negotia vix vel nunꝙͣ ſine peccato exerceri poſſūt.Ea ergo ſine peccato exerceri pn̄t. ad eapoſt ꝯuerſionē .i. penitētiā neceſſe ē vt aīmꝰ recurrat. de. pe. di. v. negotiū. Et multomagis talia faciūt .ſ. tax illos cartas hmōiſunt in malo ſtatu anime ſue. Si aūt merciarij ad dictas merceſ adiūgūt aliqͣ alia adornā: tunc ſe habent vt artifices. de labore ibiappoſito materia. iuſtū eſt eos inde luc rari.Aurifices emūt vaſa aurea vel argēteahmōi. vt ea īmutata reuēdāt: maiori tn̄ p̄tioſꝫ moderato eſt illicitū ſi aliqͥd lucrent̉ moderate. dūmodo tn̄ ex eo ꝯgnoſcit vendēſp̄tioſitatē rei: vtputa lapidem p̄tioſuꝫ multominori p̄tio emat notabilit̉ ꝙͣ valeat. econuerſo vendat ipſe aurifex minus p̄tioſaꝫputo vitꝝ in aureo anulo incluſū lapidetioſo. hoc generalit̓ tenēdū eſt ẜm tho. in ſūma. ꝙͣuis iura ꝑmittāt in ꝯtractu emptōiset venditōis ꝑtes ſeinuicē deciꝑe vſqꝫ ad dimidiā iuſti p̄tij: tn̄ lex diuina nullā fraudeꝫ admittit. in foro ꝯſcientie tenet̉ talis ſatiſfacere leſo in modica deceptione: dum certaeſt. Si aūt aurifex conflat vas argenteū velaureum vel aliā rem. inde facit aliqd̓ artificiū. iuſtum eſt vt inde reportet lucꝝ de ſuolabore. Quantum aūt poſſit petere lucro. poteſt bene dari certa regula. ſꝫ arbitrioboni viri ſtatur ẜm laborem ibi habitū. et īgeniū etiā ſeu induſtriā faciētis. morē patrie. Nam in qͣcunqꝫ arte attendit̉ nobilitasmaterie. induſtria facientis. periculū etiam: puta ſi lapidem p̄tioſum includendo. vellaborando circa eam eſſet ꝑiculū fractōnis.et emendare haberet: plus licite reciꝑet ꝙͣ ſiibi non eſſet periculū. maius etiā decet lucrum oꝑando in auro argento ꝙͣ in corioferro. plus ei debet̉ melius opera artis exercet. Sicut .n. pictoria arte ī faciendo ſimilem figuram. multoplus petet ī duplo vl̓ triplo magnus magiſter ꝙͣ rudis. Caueat aūtne furata emat: qꝛ tn̄ habꝫ bonū foꝝ qꝛ poſtea reſtituere oportebit: de furtu poſteapenditur. Ꝙͣuis em̄ ſi ignorauerit excuſatusſit tunc a peccato. cum poſtea nouerit: nec