¶ TitulusOctauū

centū florneos reſtituendos ſibi vel alteri ꝓeo rome. vbi ill̓ īdigebit. ⁊ hoc vt ſecurius ⁊aptiꝰ habeat. ꝓ qͦ lrām cābij cāpſor facit ſcribēs alteri cāpſori romē. vt ad reqͥſitōeꝫ portātis talē lrām. tali det cētū florenos. florentie r̄ceptos. ⁊ ſic rome cētū flore. ſibi aſſignātur ẜm lrām. Et īde cāpſor lucͣtur. ſiue ꝓpterparietatē valoris monetaꝝ. qꝛ cētum floreniqͦs florētie r̄cepit cāpſor. plꝰ valēt ꝙͣ valeantromē. ſiue qꝛ etiā romē dabūt̉ cētū ſine aliqͥbꝰ ſolidis. Aut etiā ecōuerſo qn̄ d̓ roma ſibi face̓t trāſmitti pecuniā quā qͥs ibi hꝫ. ⁊ ꝑcampſorē cuꝫ lrā cambij ex quo campſor lucratur. Et cū hoc nō ſit mutuū ne venditiopecunie. ſed ꝯͣctus innomīatus. do vt des. deſeruiēs vtilitati hoīm rōnabilit̉. ꝙ īde lucretur. ratōne laboris ⁊ expenſarum ⁊ periculorū de ſe licitū videtur ſequeſtratis fraudibꝰ.Nemo .n. cogit̉ de ſuo facere bn̄ficium. x. q.ij. precarie. ⁊. prima Corin. ix. quis vnꝙͣ ſuisſtipendijs militat. ¶ Eſt tertium genꝰ cambij quod dicitur ſiccuꝫ ſeu ſine lrā. ſeu ad libras groſſoꝝ. Et vna libra groſſoruꝫ ſunt. x.ducati. Fit aūt ſic tale cambium. accipit qͥsdecem libras groſſoꝝ florētie .i. cētū ducatosa campſore ſeu mercatore. qͦs ſibi reſtitueredebet hinc ad mēſem florentie. et eo valorē qͦvalebunt venetijs centum ducati. inde ad decem dies a die celebrati cōtͣctꝰ .i. acceptōnisdicte pecunie. Et ſi plus vult tene̓ dictā quātitatē centū ducatoꝝ de mēſe ī menſem renouatur contractus modo p̄dicto. Cōtingit at̄ꝙ centum ducati in decimo die a receptionepecunie valent venetijs. quantū tūc valebātflorentie quando illos recepit. ⁊ ſic campſornil lucͣtur. aliqn̄ minus valent ⁊ ſic campſorvl̓ mercator ꝑdit. qꝛ illud minꝰ ſibi redditurde centuꝫ valore quo minus valēt. aliqn̄ plꝰvalēt ⁊ tunc campſor lucͣtur illud pl ¶Et cōmūiter vt in pluribꝰ caſibꝰ plus valent. qn̄reddit ꝙͣ cū accipit ꝙͣuis aliqn̄ vt dictū ē valeant minus. vn̄ in capite āni ſemꝑ reꝑiturin lucro ⁊ magno. Iſtud coīter cēſet̉ vſurariuꝫ quia ibi eſt mutuuꝫ. ⁊ ſpes lucri in cāꝑſore. ex quibꝰ duobꝰ ꝑficit̉ vſura. xiiij. q. iij.ſi feneraueris. Et hoc ſentire vr̄ Lau de ridolfis in tractatu de vſuris. nec excuſat periculum pl̓ dubiuꝫ amittendi id ē qꝛ min poſſūtvalere illa centuꝫ tꝑe redditōnis. tum quiain mutuo aliquid ſperare nō licet. ar. de vſuris. c. nauiganti. tum qꝛ raro cōtingit ꝙ ꝑdat. De hijs tn̄ tribꝰ generibꝰ cambij habesin ſecunda ꝑte. ti. j. cap. de cambijs. ¶ Eſt etquartuꝫ genus cambij. qd̓ freq̄nt̉ modernistemporibꝰ celebratur qd̓ dr̄ ꝑ lrām diſſimiletamē a ſcd̓o. qd̓ dr̄ etiam ꝑ lrām. Et videturquoddam mixtum ex ſecundo ⁊ tercō ⁊ magis tͣhi ad materiam tertij. Unde ⁊ pſurā ſapere vr̄ ⁊ fit hoc mō Petrus īdigēs pecunia

florētie vl̓ alubi exiſtēs petit a martino cāꝑſore vl̓ mercatore cētū florenos tūc ſibi dādos ad rōeꝫ cābij ꝑ venetias vl̓ barchinonāvl̓ neapolī ⁊ hmōi. qd̓ ītelligit̉ ꝙ petrꝰ facietreſtitue̓ ip̄i martino illa cētuꝫ venetijs barchinon̄ vel neapoli. ꝓut ꝯuētū ē īter eos. eovalore qͦ valebūt illa cētum de illa moneta q̄ibi currit quādo lrā cambij pn̄tabitur ibi incapite videlicet qͥndene vl̓ menſis vel pluristꝑis ẜm diſtantiaꝫ loci a ciuitate. vbi reꝑit̉pecunia. ad cinitatē vbi reddit̉. Et ſic mittitur lrā cābij. Et ip̄a recepta pecunia reddit̉ꝑ factorem illiꝰ qͥ pecuniaꝫ receperat. ſꝫ d̓ illa moneta ibi currente. ⁊ ex hoc cāpſor ſeumercator lucͣtur. qꝛ cōmuniter plus ibi recipit ꝙͣ dederit. ⁊ hoc ratōne variatōnis valoris monete date ibi. licet etiaꝫ aliqn̄ non lucretur. vel aliqͥd perdat ipſe mercator. Queritur. vtꝝ hoc ſit licitū ⁊ videtur ꝙ ſic. Namſimile videtur ac ſiquis ꝓcuraret magnamꝙͣtitatē habere bononeoꝝ florentie. vbi vnꝰvalet vigintiqͣtuor denarios. et deferret eosbononiam vl̓ alio vbi valerēt vigintiſex denarios. Sed hoc nullus illicituꝫ aſſeret talelucrū induſtrie. ꝙ hoc tantuꝫ dat de bonon̄.quātum valent florentie .ſ. digintiqͣtuor denarios. Et bononiē vl̓ alubi tantū ꝑmutando. cuꝫ alia moneta. quātū ibi valet vigintiſex denarios accipit. Quod aūt accipiat pl̓duos denarios de vno ꝙͣ ſibi conſtiterit hocfacit varietas valoris monete magis ī vnoloco ꝙͣ in alio. ſicut ⁊ de quibuſcunqꝫ mercibus conſtat ꝙ plus valent in vno loco ꝙͣ inalio. Sic ⁊ in dicto cambio videtur. Sed reſponderi poteſt ꝙ non eſt ſimile. Naꝫ ibi nullum eſt mutuum vt patet de ſe: ſed realis ꝑmutatio. Unde licet ſperare et querere lucꝝIn cambio autem predicto ꝙͣuis ſic nominetur. tamen realiter videtur eſſe mutuuꝫ. NāPetrus indigens florentie pecunijs vt ſibiꝓuideat. accipit ſub mutuo a Martino illacentū ſub nomine cambij ꝑ venetias vl̓ barchinon̄. ⁊ hmōi. ibi reſtituenda. cū ibi n̄ habeat aliquādo mercimoniū facere vl̓ īde pecunias ad ſe retͣhere. Ex quo mutuo ibi reſtituendo martinus ſperat inde lucrari vndevſuram ſapere videtur ar. xiiij. q. iij. pleriqꝫ.ad quod ſatis facit quod habetur in directorio iuris. Ubi querit petrus quid iuris. cuꝫquis mutuat pecuniam recepturꝰ ad certuꝫterminū alterius generis monetā vel aurūvl̓ argentum vel aliam ſpeciem. Et reſpondet dicendum ẜm Hoſtien̄. et Goff. ꝙ ſi hocfaciat. vt in expectatōne lucretur. vſurariꝰeſt exquo fraudulenter et mala intentionefit et aliquid ſorti accidit. xiiij. queſtōne. iij.pleriqꝫ. Et ſic videtur eſſe in ꝓpoſito: Un̄ male poſſunt excuſari: ab vſura mentali. Et licet in ſumma aſtenſis dicat̉ licita eē cābia