¶ Titulus. viij.¶ Capitulum. ij.

eiciūtur. qͥ ꝑ immoderatū pecunie ambitummerces ſuas polluūt plꝰ onerātes p̄iurijs. ꝙͣp̄cijs. Ponūt̉ illa. c. eiciēs. ⁊. c. qͦniā ꝓ palleaUn̄ ⁊ aliqͥ libri nō hn̄t ſꝫ ſūt optimuꝫ gͣduū.Dicit etiaꝫ Criſo. ī dct̄o. c. eiciēs. quēad̓modū qͥ ābulat īter duos inimicos volēs ābobꝰplace̓ ſine alloqͥo mali eē n̄ pt̄. ſic mercatorſine mēdatio ⁊ ꝑiurio eē n̄ pt̄. Sꝫ ſubſtantiataliuꝫ ſtabil̓ eſſe nō pt̄: nec ꝓficit ad bonumqd̓ de malo cōgregat̉. quēad̓modū ſi triticuꝫpl̓ aliquid tale cernas in cribro. dum huc illucqꝫ iactatur. om̄ia gͣna paulatim deorſumcadūt ⁊ tandē in cibro nil remanet niſi ſtercus. ſic de ſubſtantia negotiatoris nil remanet niſi pct̄m. Nametſi legit̉ in vitis patruꝫde quodam mercatore. ꝙ viſus fuit a beatopannutio heremita ei eqͥꝑandus ī gl̓ia: qͥ tn̄pannutiꝰ heremita ſanctiſſimꝰ magni meritifuit apud deum. Attēde qꝛ ip̄e pannutiꝰ examinās vitā eius inuenit ꝙ totuꝫ lucrum expendebat in pauꝑes xp̄i. vt pater pauperumab vſuris ⁊ ꝑiurijs ⁊ alijs illicitis abſtinebatcum magna deuotōne vacās diuinis temꝑeſuo. qui demū etiam dimiſit opꝰ illud. Quiseſt hic et laudabibimus eum: eccͣci. xxxj. ca.¶ Oꝑatō autē tercia. q̄ deſeruit vanitati eſtilla q̄ deſeruit ornatui iactantie. vt ars ſerici in magna parte. Nametſi dn̄os deceat tales veſtes ⁊ reginas. vt Heſter ſācta ⁊ aliquireges ſancti ſe ornantes. Sed ml̓ti abutunt̉quos non decet. Unde. j. ad thimo. ij. ca. ait.Nō in veſte p̄cōſa auri ⁊ argenti ⁊ margaritis: immo vt ars reticelloꝝ et recamature īveſtibꝰ. ⁊ ꝑforature. ſeu ſcampature. et purpure ceruſe ad colorādam facieꝫ ⁊ hmoi. adquid deſeruiunt niſi vanitati: vt dici poſſitillud Pieremie lij. c. Opera eorum vana: ⁊ riſu digna. Unde et Criſoſto dicit ſuꝑ Mathe.ꝙ ab arte calceorum et textorum multa abſcindere oportet. Etenim ad luxuriam deduxerunt neceſſitatem eius corrumpentes artem mali arti commiſcentes.¶ Pemum quantum ad. §. iij.terciū oꝑtet hr̄e in operibꝰ ⁊ artibꝰ inſtantiā⁊ ꝑſeuerātiā. Nā vt dicit Anacletꝰ papa. Invno qͦꝫ artiuꝫ oꝑe mr̄ īuenit̉ īſtantia di. lxx.xiij. nihil. ⁊ hoc ē ꝙ dicit pͣs. uſqꝫ ad veſperāi. vſqꝫ ſero continuando. non parū operādo⁊ ſubito dimittēdo. vel uſqꝫ ad veſperā .i. viteterminum qd̓ eſt contͣ aliquos inſtabiles: qͥom̄i die mutāt vnā artē: hij ſūt ſimiles filioincōſtantie. de quo dicit Boeciꝰ de eo narrāsin li. ſcolariū diſciplina. ꝙ cum pater eiꝰ poſuiſſet ad operā diuerſe artis. quia ſubito attediabatur cuꝫ vnā inchoabat. demuꝫ om̄esrenuens īterrogāte patre. quid facere vellꝫ:Rn̄dit ſe velle fieri azinum vt ſalmam ferret. Sꝫ cū aliqͥs in oꝑbꝰ alicuiꝰ licite artisbn̄ viuendo ꝑſeuerat vſqꝫ ad veſꝑaꝫ .i. fineꝫ.

tūc facto ſero .i. vita deficiente dīc dn̄s vocaoꝑarios ⁊ da eis mercedē (Math̓. xx) .ſ. gl̓ie.¶ De diuerſis generibꝰ ꝯtractuū. Ca. ij.Otandū quod intraſlatōe reꝝ q̄ fit ꝑ pͥuatas ꝑſonasaliqn̄ trāſfert̉ dn̄iuꝫ rei. aliqn̄ ſoIIlū vſus rei retēto dn̄io. Et primofit ſex modis. pͥmo ꝑ liberalem donatōꝫ cū .ſ.nihil expectat̉ retributōis ex tali donatōnerei niſi beniuolētia: q̄ dicit̉ donatio d̓ qͣ īfradicet̉ poſt ſeq̄ns. c. de teſtamētis. Alijs qͥnqꝫmodis fit ꝑ datōꝫ illiberalē: qͣ vilꝫ tranſferēsvnā rem expectat ab alio aliqͥd eqͥualēs eiqd̓ trāſfert̉. Et pͥmꝰ modꝰ dr̄ ꝑmutatō cū videlicꝫ trāſfert̉ dn̄inꝫ alicuiꝰ rei vtilis ꝓ aliare vtili. puta frumentuꝫ pro vino vel pannꝰmeꝰ ꝓ lana tua. vel pāno ſerico tuo vl̓ pecunia mea aurea. puta vnꝰ florenꝰ pro pecuīatua argētea puta pro groſſis. xvij. vl̓ circa.Iſtud tn̄ vltimū ſolꝫ dici cābiuꝫ ꝯnīter aliev̓o ꝑmutatōes vulgarit̉ dicūt̉ baracti. Aliꝰmodꝰ dr̄ in vno tͣnſferentiū dn̄iuꝫ rei cū altero emptō ⁊ in alt̓o venditō. qn̄ .ſ. tranſfert̉dn̄iuꝫ rei vtilis puta frumēti. vini. aīalium.domoꝝ. agroꝝ ⁊ hmōi ꝓ numiſmate vl̓ ecōuerſo. qꝛ em̄ difficile erat ſꝑ res vſuales īmediate ꝯmutare in alias res. ideo inuentū eſtmediuꝫ ꝑ qd̓ talis ꝯmutatō fiat. Et hoc medium dicit̉ numiſma ſeu pecuīa numerata. ⁊ꝯmutatio rei vtilis ꝓ numiſmate dr̄ venditio. Cōmutatō numiſmatis pro re vtili dicit̉emptio. Ultimꝰ modꝰ eſt cū fit ꝑmutatō numiſmatis pro numiſmate: ſꝫ cū expectatōnetꝑis. ⁊ in eo qui dat pecuniā dr̄ mutui datō:in eo qͥ recipit pecuniā ⁊ expectat̉ ad reddēdaꝫ pecunia dr̄ mutui acceptō: ꝑ mutuū em̄trāſfert̉ dn̄ium pecunie in accipientē. Et iſtiꝯͣctus ſex ſūt liciti: ſi cū debito mō fiant illiciti cuꝫ īiuſte fiunt. Nā donatō ſi fiat ꝑ eū qͥnō pt̄ donare: vt eſt religioſus: iniuſta eſt etnō tenet. ⁊ſi fiat in iuſta cauſa. vt ob turpitudinē: pct̄m ē. ar. di. lxxxvj. donae̓. Permutatio reꝝ cum fit ſine fraude: licita eſt. vt pꝫde reꝝ ꝑmuta. ꝑ totū. Si cū fraude peccatūeſt. et vident̉ ad hanc reduci ꝯtractus innominati .ſ. do vt des. ⁊ do vt facias vel facio vtdes. Emptō ⁊ vēditō licita ſt̄ niſi fiat exceſſuspretij ī vendēte notabilis vl̓ diminutio ī emēte vel fraus vel vſura īplicita ꝓpt̓ expectatōꝫtꝑis. vt extͣ de vſuris. c. ī ciuitate. et. c. nauigāti. Datio mutui q̄ eſt circa res q̄ vſu ꝯſumunt̉ vt frumentū. vinū et hmōi. vel diſtrahunt̉ vt pecuīa nūerata: cum fit gͣtis vt nilexpectet̉ vltra ſuū capitale et beniuolētia exobſequio licita eſt et pium opus. Si aūt aliquid tꝑalis vtilitatis expectet̉. vn̄ pͥncipalit̓mouetur ad mutuandum illicita eſt et vſura