¶ Titulus¶ Octauus
oportꝫ te oꝑari vn̄ viuas: ⁊ ꝓcures tibi cibūdonec reuertaris ī terrā. Et ſic exibit hō adopus .ſ. ad op .ſ. uſqꝫ ad veſꝑaꝫ .i. uſqꝫ ad mortē. q̄ eſt ſero ⁊ finis vite ſue. Et ita ī his oꝑibus exterioribꝰ īmergit̉ vt raro ſciat reuerti ad opus ſuū ꝓprium ad qd̓ eſt factus .ſ. addeū cogͦſcenduꝫ ⁊ diligendū ⁊ fruendum. Nāvt dicit mgr̄ ſnīaꝝ li. ij. diſ. j. c. vj. Fecit deꝰrōnaleꝫ creaturā vt ſummum bonum ītelligeret. intelligēdo amaret. amando poſſide̓t.poſſidendo frueret̉. Et hoc eſt ſummū ⁊ ꝑfectuꝫ opus. Ubi ſciendū ꝙ homo exit ad opꝰſuum in mundo iſto tribꝰ modis. ¶Ad opus v̓tuale deo principlr̄ monēte.Ad opꝰ crimīale diabolo ītnalit̓ ſuggerēte.Ad opꝰ manuale īgenio naturalit̓ agente.¶ De primo dicit Iſa. xxvj. c. Omnia operanr̄a oꝑatꝰ es in nobis .ſ. tu deus. et loquiturde oꝑbꝰ v̓tuoſis: de quibꝰ etiā xp̄c ait Io. xvSine me nihil poteſtis face̓ .ſ. boni. Diciturtn̄ opus virtuoſuꝫ hoīs opus. qꝛ ibi cooꝑatur liberum arbitriuꝫ eius. non em̄ inuitustrahit̉ animꝰ: ſed amore ẜm Auguſ .ſ. ad bonum opus. Et inde efficiunt̉ nr̄a oꝑa ꝓptermeritū Apoc̄. xiiij. c. Opera em̄ illoꝝ ſequūtur illos. illoꝝ .ſ. bonoꝝ hoīm ſe. il. Cum em̄deꝰ remūerat merita nr̄a: corōat mūera ſuaid ē oꝑa bona. q̄ vt face̓mꝰ ab eo accepimꝰ:¶ De ſcd̓o ait dn̄s Io. viij. Uos facitis oꝑapr̄is veſtri .ſ. diaboli .ſ. faciēdo q̄ ip̄e ſuggeritmala. diaboli em̄ ſunt ꝓpt̓ ſuggeſtionē. UndePiero. Sic em̄ in bonis oꝑbꝰ nr̄is ꝑfector ēdeus. qꝛ nō eſt volētis: ſed dei miſerentis ⁊cͣ.Ita in malis oꝑbꝰ .ſ. pct̄is ſemina nr̄a ſuntincentiua ⁊ ꝑfectio diaboli. de pe. diſ. ij. ſi eīinquit: quod tn̄ ſane intelligenduꝫ eſt. quianō eo modo diabolus oꝑat̉ in malis noſtrisquo deus ī bonis oꝑbꝰ nr̄is. Nam deꝰ efficaciter mentē mouendo ad bonū. diabolus mēteꝫ ꝑ imaginatōꝫ et ſenſualitatē incitando admalum. ſicut qͥ porrigeret alicui pomū delectabile ad edendū: nr̄a at̄ ſunt ꝑ ſpontaneam voluntateꝫ. Un̄ Ambro. Qd̓ poſſumꝰ nōface̓ ſi volumus. huiꝰ electōeꝫ mali potiꝰ debemus nobis aſcribere ꝙͣ alijs. xv. q. j. c. illa.Et qꝛ oꝑa nr̄a ꝓpter illa damnat̉ et puniturqͥs ẜm illud Ro. ij. Tribulatō et anguſtia inom̄eꝫ aīam oꝑantis malum iudeo pͥmum etgreco. ¶ De tercio oꝑe dr̄ Eccͣs. ix. c. Quodcunqꝫ pt̄ manus tua inſtant̓ oꝑare. Exibithō ad opus ſuū ⁊cͣ. Alijs quidem aīalibꝰ natura ꝓuidit de victu. veſtitu ⁊ armis ad ſe defendenduꝫ ſine ip̄oꝝ oꝑe. homini vero deditratōꝫ ex qͣ exeundo ꝑ diſcurſuꝫ ad actum cōſideratōnis et inueſtigatōis ꝑ oꝑa exterioradiuerſoꝝ exercitioꝝ ſibi ꝓuidere poſſit de victu et veſtitu ⁊ defenſione a nociuis et quaſiom̄ia oꝑa exteriora hoīm ad hec ordinant̉.Exibit gͦ ⁊cͣ. ¶ Ubi de ip̄is oꝑbꝰ corꝑalibus
tria nota.Bonā ꝯſcīam. ibi. exibit hō ad opus ſuum.Debitā ꝯuenientiā. ibi. ad oꝑatōꝫ ſuam.Debitā ꝑmanentiā. ibi. vſqꝫ ad veſꝑam.Ꝙͣtum ad primū in ope §. j.ribꝰ ext̓ioribꝰ artiū dꝫ hō exire de potētia ītellectꝰ ad opꝰ ſuū int̓ius .ſ. ad actū diſcuſſionis mētalis de qͣlitate oꝑatōis artis ſue. vtnōſolum oꝑatōeꝫ faciat exteriorē ẜm regulam artis illius: ſꝫetiaꝫ ẜm regulā ꝯſcientiebone. Unde Apl̓us ad Gal̓. vj. c. probet aūtpnuſquiſqꝫ opus ſuum. id ē examinet.Si eſt rectum in intentione.Si eſt licitum ex improhibitōne.Si eſt ꝯgruum in diſcretione.¶ De pͥmo dīc Amb̓. Intentō oꝑi tuo nomēīponit. nā cuiꝰ finis bonꝰ eſt .i. intētio q̄ reſpicit finē: ip̄m qͦꝫ bonū ē .ſ. opus inde ſeq̄ns.qd̓ veꝝ eſt ī his q̄ de ſe mala nō ſūt. nā talibꝰnullus bonꝰ finis ſeu intentō pt̄ opus reddere bonū. ſicut nec ītentio dandi elemoſināī furto de eo excuſat a pct̄o. Debet gͦ in om̄iexercitō artis haberi recta intentio. vt finisremotus et vltimꝰ ſit deꝰ ẜm illud apl̓i .j. adcorin. x. c. Oīa que facitis ī verbo vel oꝑe ingl̓iaꝫ dei facite. finis ꝓpīquꝰ ſit aliqd̓ rōnale.vt ſubuentō ſue neceſſitatis vel ꝓximoꝝ ẜmillud apl̓i ad eph̓. iiij. c. Oꝑet̉ manibꝰ ſuis vthabeat vn̄ tribuat neceſſitatē paciēti. Cumem̄ oīa agant ꝓpt̓ finem. homo qͥ facit opusagriculture. laīficij. artis fabrilis ⁊ hmoi. finis ꝓpinquꝰ intētus ē fructꝰ ſeu lucꝝ. Et recte ait xp̄c ⁊ apl̓us Lu. x. c. et. j. ad thimo. v.c. dignus eſt em̄ oꝑarius mercede ſua. Finismercedis ſue dꝫ eē. vt ex ea poſſit ſe et aliosgubernare ⁊ ꝓuidere ẜm ſtatuꝫ ſuum. Finisſuſtentatōnis ſui et ſuoꝝ debꝫ eſſe. vt poſſintpiuere virtuoſe. Finis virtuoſe viuendi eſtꝯſecutio glorie. Ut eī dicit Augꝰ ſuꝑ Io. adhoc debet qͥſqꝫ bene viuere vt det̉ ei ſemꝑ bn̄viuere. et ſic de pͥmo ad vltimuꝫ dꝫ hō exiread opus ſuum in gl̓iaꝫ dei. ¶ Secundo debetattendere vt opus illud ſit licituꝫ nō prohibituꝫ. odiſti om̄es qui oꝑant̉ iniquitatē. aitꝓpheta ad dn̄m. pͣs. v. Iniquitateꝫ oꝑatur qͥfacit artem vel oꝑatōnem illicitam a deo vl̓eccl̓ia ꝓhibitā. vt opꝰ meretriciū. vſurariū.tax illatoriū faciendo taxillos vl̓ vtendo. Negociatio qͦ ad clericos. Un̄ Aug. Fornicarinunꝙͣ licꝫ. negociari aliqn̄ licꝫ aliqn̄ nō liꝫ.anteꝙͣ clericus fias: licꝫ. poſtꝙͣ clericus factꝰes: nō licet. diſ. lxxxviij. fornicari. ¶ Terciodebet probare opus ſuū ſi eſt cū diſcretōne.nullū eſt eī virtuoſum opus. niſi debitis circūſtantijs veſtiat̉. vt .ſ. fiat debito tꝑe. Undedn̄s Exo. xx. ſex diebꝰ oꝑaberis: ſeptima dieſabbatū dn̄i ē. Om̄e opꝰ ẜuile n̄ facietis ī eo⁊cͣ. et ſic de alijs circūſtantijs. vt debite obſeruetur et impleatur illud apl̓i ad Col̓. j. c. In